Stan zapalny - Ktomalek
Stan zapalny
Co to jest stan zapalny?
Stan zapalny stanowi odpowiedź układu immunologicznego na działanie szkodliwego czynnika. Jest rodzajem reakcji obronnej, która polega na unieszkodliwieniu zagrożenia oraz naprawie uszkodzonych tkanek. Bez reakcji zapalnej, która aktywuje układ odpornościowy do walki z czynnikiem chorobotwórczym (np. wirusem, bakterią), nie bylibyśmy w stanie przetrwać nawet najlżejszej infekcji. W prawidłowych warunkach stan zapalny ulega samoistnemu ograniczeniu, a jego następstwem jest gojenie i pełna naprawa tkanek. Niekiedy jednak stan zapalny nie zostaje w pełni wygaszony i przyjmuje postać przewlekłą. Przewlekły stan zapalny jest zjawiskiem niepożądanym, mogącym prowadzić do rozwoju rozmaitych schorzeń.
Jakie mogą być przyczyny powstania stanu zapalnego?
Stan zapalny rozwija się w organizmie natychmiast, gdy tylko komórki układu odpornościowego rozpoznają zagrożenie. Wzrost temperatury, zwiększenie lokalnego przepływu krwi oraz szybki napływ komórek stanu zapalnego to jedne z najbardziej pierwotnych mechanizmów obronnych naszego organizmu. Stan zapalny może stanowić element odporności przeciwbakteryjnej, przeciwwirusowej lub przeciwgrzybiczej, choć nie są to jedyne przyczyny powstawania odpowiedzi zapalnej. Stan zapalny może zostać również wywołany innymi uszkodzeniami tkanek: oparzeniem, niedokrwieniem lub urazem mechanicznym.
Jakie są objawy zapalenia?
Objawy ostrego stanu zapalnego zostały po raz pierwszy opisane przez rzymskiego uczonego i encyklopedystę Aureliusza Celsusa (25 p.n.e. – 50 n.e.). W jedynym zachowanym do naszych czasów dziele „De Medicina” opisał on cztery główne objawy ostrego zapalenia, zwane niekiedy tetradą Celsusa:
- calor - ocieplenie, związane z lokalnym zwiększeniem przepływu krwi. Dodatkowym elementem odpowiedzi zapalnej jest uogólniony wzrost temperatury ciała, związany z przestawieniem mózgowego ośrodka termoregulacji na wyższy poziom.
- rubor - zaczerwienienie, wywołane rozszerzeniem naczyń krwionośnych w sąsiedztwie uszkodzonej tkanki.
- dolor - ból, spowodowany podrażnieniem receptorów, przesyłających sygnały bólowe do mózgu.
- tumor - obrzęk, będący skutkiem przechodzenia płynu z wnętrza naczyń krwionośnych do uszkodzonych tkanek.
Piąty objaw stanu zapalnego – utrata funkcji i uszkodzenie narządu (functiolaesa) został dodany później, prawdopodobnie przez greckiego lekarza i filozofa Galena (129 – 200 n.e.).
Jak zwalczać stan zapalny?
Stan zapalny pojawia się z różnych przyczyn, w różnych momentach naszego życia. Zapalenie może być powiązane z niewłaściwą dietą – wiele pokarmów nasila stan zapalny. W większości stany zapalne można leczyć lekami o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym (np. ibuprofenem, dikofenakiem, naproksenem). Warto jednak wspomagać leczenie długotrwałych, uporczywych zapaleń przy pomocy odpowiednich suplementów diety. Dostępne w aptekach suplementy wspomagające leczenie stanów zapalnych mogą zawierać różne składniki aktywne np. spirulinę, kwasy tłuszczowe omega-3, witaminy (szczególnie C i D), kwas alfa-liponowy, wyciągi roślinne (m.in. z kadzidłowca Boswellia serrata, imbiru, kurkumy, mniszka lekarskiego).
