Lokalizacja apteki – ktomalek

1. Wskaż,
gdzie jesteś

Wyszukiwanie leków online - ktomlek

2. Znajdź
potrzebny lek

Rezerwacja leków online - ktomalek

3. Zarezerwuj
on‑line

Odbiór leków w aptece - ktomalek

4. Odbierz
w aptece

Znajdź i zarezerwuj lek w najbliższej aptece!

Znajdź teraz najbliższe apteki

Witamina A - właściwości, objawy niedoboru i nadmiaru

Redakcja KtoMaLek.pl 2020-11-09 12:53
Witamina A - właściwości, objawy niedoboru i nadmiaru

Witamina A kojarzona jest przede wszystkim z dobroczynnym wpływem na stan skóry, włosów oraz wzroku. Należy do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach i magazynowanych w wątrobie. Czy nadmiar witaminy A jest tak samo groźny dla zdrowia jak jej niedobór? Czy zbilansowana dieta umożliwia odpowiednią podaż witaminy A?

Rola witaminy A w organizmie i jej właściwości

Witamina A w ludzkim bierze udział w wielu procesach metabolicznych:

  • jest niezbędna w procesie widzenia, ponieważ jej pochodna wchodzi w skład rodopsyny - światłoczułego barwnika znajdującego się w pręcikach siatkówki;
  • reguluje procesy tworzenia nowych komórek - stąd jej udział w procesie wzrastania;
  • zapewnia prawidłową czynność tkanki nabłonkowej skóry i błon śluzowych - współuczestniczy w syntezie śluzu chroniącego tkankę nabłonkową;
  • wzmacnia układ immunologiczny;
  • bierze udział w reakcjach przemiany hormonów w organizmie i tym samym wpływa na procesy rozrodcze, biorąc udział w tworzeniu się męskich i żeńskich komórek rozrodczych, a także w rozwoju łożyska, zarodka i płodu;
  • beta-karoten jest naturalnym przeciwutleniaczem i chroni organizm przed toksycznym działaniem wolnych rodników - redukuje stres oksydacyjny.

Źródła witaminy A w żywności

Witaminę A znajdziemy zarówno w produktach zwierzęcych, jak i roślinnych. Te pierwsze są bezpośrednim źródłem witaminy A - retinolu, a największe jej ilości znajdziemy w wątróbce, pełnotłustym mleku, maśle, śmietanie, serach, jajkach i tranie. Natomiast, warzywa i owoce o żółtej, pomarańczowej i zielonej barwie, obfitują w karotenoidy, z których dopiero w organizmie, wytwarzana jest witamina A. Najsilniejszym karotenoidem jest beta-karoten. Jego zawartość na 100 g produktu jadalnego jest najwyższa w marchwi, suszonych morelach, natce pietruszki, botwinie, szpinaku, papryce czerwonej, dyni oraz szczypiorku.

Jak wspomóc prawidłowe wchłanianie witaminy A?

To, jaka ilość karotenoidów czy retinolu zostanie wchłonięta w przewodzie pokarmowym, zależy od obecności tłuszczu w pożywieniu. Tłuszcz zwiększa wykorzystanie witaminy A spożytej wraz z pokarmem, dlatego surówkę z marchewki warto skropić np. olejem rzepakowym czy oliwą z oliwek, a do kremu z dyni warto dodać odrobinę śmietanki 30%.

Przemiana karotenoidów w witaminę A odbywa się w nabłonku jelitowym i w wątrobie. Do tego procesu potrzebna jest obecność cynku. Naturalnie występuje on w produktach zwierzęcych, dlatego osoby na dietach wegetariańskich powinny szczególnie zadbać o jego prawidłową podaż. Cynk można także znaleźć w preparatach dostępnych w aptekach np.: Olimp Cynkovir Immuno, Solgar Cynk Chelat, SFD Vitamax Cynk

Dostępność tych i innych suplementów w najbliższej aptece sprawdzisz bez wychodzenia z domu na portalu KtoMaLek.pl.

Uwaga!

Warto pamiętać, iż witamina A jest bardzo wrażliwa na działanie promieni słonecznych, dlatego masło i oleje najlepiej przechowywać w lodówce. Trzymanie tych produktów w nieodpowiednich warunkach prowadzi do zniszczenia tej witaminy nawet do 70%.

Niedobór witaminy A - hipowitaminoza

W krajach rozwiniętych, niedobór witaminy A u ludzi pojawia się w przypadku stosowania bardzo restrykcyjnych i ubogoenergetycznych diet nie pokrywających zapotrzebowania na ten składnik. W zdecydowanej większości dotyczy to osób chorujących na zaburzenia odżywiania. Ponadto, do grupy ryzyka należą również osoby z upośledzonym wchłanianiem tłuszczu, czyli te chorujące na mukowiscydozę oraz zmagające się z nieprawidłową pracą trzustki. 

Objawy niedoboru witaminy A:

  • problemy ze wzrokiem – zaburzenia widzenia, zmiany czynnościowe w oku, plamki Bitota, pojawienie się ślepoty zmierzchowej („kurza ślepota”) - objawiająca się niedowidzeniem w słabo oświetlonych pomieszczeniach, trwała ślepota (w przypadku długotrwałej hipowitaminozy);
  • problemy skórne – suchość, nadmierne rogowacenie i łuszczenie się naskórka;
  • suchość i nadwrażliwość śluzówek i spojówek;
  • spadek odporności, skłonność do zakażeń;
  • zatrzymanie wzrostu kośćca i zębów u dzieci i młodzieży;
  • degeneracja włókien nerwowych.

Nadmiar witaminy A - hiperwitaminoza

Nadmiar witaminy A kumuluje się w wątrobie i może mieć działanie toksyczne (m.in. osłabienie czy ból głowy) oraz teratogenne wpływające na uszkodzenie płodu.

Czy witamina A z żywności może prowadzić do hiperwitaminozy?

Sytuacja, która prowadzi do przedawkowania witaminy A to w znacznej większości przypadków efekt niewłaściwego przyjmowania suplementów lub innych preparatów farmaceutycznych, które zawierają retinol i jego pochodne. Wszystkie kuracje retinolem np. w celu poprawy kondycji skóry, należy bezwzględnie przeprowadzać pod okiem lekarza i ściśle trzymać się zaleceń dotyczących dawkowania i badań kontrolnych podczas leczenia. Podaż witaminy A jedynie z żywności nie grozi jej przedawkowaniem. 

Objawy nadmiaru witaminy A:

  • uszkodzenie wątroby;
  • uporczywe bóle głowy;
  • obrzmienie powiek;
  • dysfunkcje centralnego układu nerwowego;
  • utrata apetytu;
  • owrzodzenia skórne;
  • wytrzeszcz oczu;
  • krwotoki;
  • samoistne złamania kości,
  • łysienie.

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów