Preparaty rozkurczowe
Środki rozkurczowe
W jakim celu stosuje się środki rozkurczowe?
Środki rozkurczowe (leki spazmolityczne) pomagają wyeliminować dolegliwości żołądkowo–jelitowe, bóle brzucha, bóle menstruacyjne, wzdęcia. Preparaty niwelują nieprzyjemne dolegliwości poprzez oddziaływanie na mięśnie gładkie – powodując ich zwiotczenie. Łagodzą one skurcze układu pokarmowego, dróg żółciowych i moczowych, a także narządów rodnych kobiet.
Leki rozkurczowe – podział ze względu na mechanizm działania
Mechanizm leków spasmolitycznych wiąże się z ich działaniem zwiotczającym mięśnie gładkie:
- spazmolityki bezpośrednie – pod względem chemicznym są alkaloidami izochinolinowymi lub ich pochodnymi; mają działanie rozkurczające na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego oraz układu krążenia; są wskazane w kolkach nerkowych, wątrobowych; stosuje się je w terapii nadciśnienia i przy bolesnych miesiączkach;
- spazmolityki o działaniu pośrednim - oddziałują na receptory autonomiczne, a więc mają wpływ na konkretne grupy mięśni. Stosuje się je w kolkach dróg moczowych, kolkach nerkowych i kolkach dróg żółciowych. Mają też, co ważne, hamujący wpływ na mięśniówkę macicy, więc znalazły zastosowanie jako leki chroniące kobiety w ciąży przed poronieniem, ale także podczas przedwczesnego porodu. U mężczyzn wykorzystuje się je przy dolegliwościach związanych z przerostem gruczołu krokowego.
Leki rozkurczowe – przykłady i zastosowanie
- Drotaweryna to substancja czynna znanych i często stosowanych leków rozkurczowych bez recepty. Drotaweryna i jej pochodna, tj. chlorowodorek drotaweryny przynoszą ulgę w stanach skurczowych mięśni gładkich dróg żółciowych, moczowych i przewodu pokarmowego. Drotawerynę przyjmuje się także często w przypadku bolesnych miesiączek. Drotaweryna jest pochodną papaweryny, czyli alkaloidu izochinolinowego występującego w opium. Drotaweryna działa w sposób silnie rozkurczający na mięśnie gładkie narządów wewnętrznych.
- Butylobromek hioscyny to kolejna, popularna substancja o działaniu spazmolitycznym dostępna bez recepty. Znajduje zastosowanie w leczeniu ostrych stanów skurczowych dróg żółciowych oraz dróg moczowych, zwłaszcza w przebiegu kamicy nerkowej, chorobie wrzodowa żołądka i dwunastnicy, skurczach żołądka i jelit. Substancji tej należy unikać gdy pacjent cierpi na: jaskrę, przerost gruczołu krokowego, zaparcia atoniczne, niedrożność porażenną jelit, czy też na nadwrażliwość na alkaloidy tropanowe lub leukopenię.
- Papaweryna jest środkiem silnie rozkurczającym mięśnie gładkie narządów wewnętrznych. Substancja ta należy do izochinolinowych alkaloidów opium. Rozkurcza mięśnie gładkie poprzez bezpośredni wpływ na ich komórki. Papawerynę stosuje się w stanach spastycznych mięśni gładkich przewodu pokarmowego (kolka żółciowa, stany skurczowe dróg żółciowych, kolka jelitowa) i dróg moczowych (kolka nerkowa, bolesne parcie na mocz). Bez recepty papawerynę można znaleźć w kroplach żołądkowych z dodatkiem tej substancji.
W stanach skurczowych o umiarkowanym i lekkim nasileniu pomocne będą zioła o właściwościach rozkurczowych (dzięki zawartości kumaryn) i pobudzających trawienie (dzięki związkom goryczowym, fitosterolom, kwasom polifenolowym), np.: kwiat rumianku, korzeń arcydzięgla, ziele bylicy piołunu, pietruszka, kminek.
