Redakcja KtoMaLek.pl
Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

Rozmaryn lekarski – właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Rozmaryn to jedno z najbardziej aromatycznych ziół charakterystycznych dla kuchni śródziemnomorskiej. Uprawiano go już w starożytności, przypisując mu działanie lecznicze oraz wykorzystując do licznych obrządków i zwyczajów. Również dzisiaj jego walory wykorzystuje się nie tylko w gastronomii, lecz również w celach leczniczych. Jak warto wykorzystywać rozmaryn?

Kwas mlekowy — właściwości, zastosowania, rola w organizmie
Kwas mlekowy to związek, który naturalnie występuje w ludzkim organizmie i pełni szereg pożytecznych funkcji. Znalazł zastosowanie nie tylko w przemyśle farmaceutycznym, lecz również spożywczym, a także w branży kosmetycznej. W jaki sposób działa kwas mlekowy?

Program szczepień ochronnych na rok 2022
Program Szczepień Ochronnych (PSO) to wykaz szczepień obowiązkowych i zalecanych, zawierający również informacje na temat zasad przeprowadzania i organizacji szczepień. Co roku dokument ten jest aktualizowany, aby dostosować schemat szczepień do aktualnej sytuacji zdrowotnej w kraju. Jak zatem prezentuje się PSO w roku 2022?

Krztusiec — objawy, metody leczenia, szczepienia przeciw krztuścowi
Krztusiec jest ostrą chorobą zakaźną, objawiającą się występowaniem napadów uporczywego kaszlu. Choroba ta jest szczególnie niebezpieczna dla małych dzieci i grozi licznymi powikłaniami. Nie brakuje też przypadków krztuśca u starszej młodzieży i osób dorosłych. Jak rozpoznaje się objawy tego schorzenia? Co można zrobić, by zapobiec krztuścowi?

Choroba Parkinsona — przyczyny, objawy, leczenie
Choroba Parkinsona jest schorzeniem należącym do grupy chorób neurodegeneracyjnych, w których przebiegu dochodzi do stopniowego uszkadzania komórek nerwowych w ludzkim mózgu. Schorzenie to dotyczy głównie ludzi starszych, lecz zdarzają się przypadki zachorowań wśród młodych osób. Jak wyglądają pierwsze objawy choroby Parkinsona? Czy jest to choroba dziedziczna? Jakie są metody jej terapii i czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Czym jest mgła mózgowa?
Nawracające problemy z koncentracją i utrzymaniem uwagi na wykonywanych czynnościach, trudności w doborze właściwych słów, a także przewlekłe zmęczenie mogą wskazywać na występowanie tzw. mgły mózgowej. Choć nie została ona sklasyfikowana jako jednostka chorobowa, jej symptomy często towarzyszą chorobom o podłożu autoimmunologicznym. Wskazuje się ją również jako jedno z powikłań po przebytej infekcji koronawirusowej. Jak można walczyć z mgłą mózgową?

Densytometria — na czym polega to badanie?
Osteoporoza jest chorobą szkieletu charakteryzującą się zmniejszoną wytrzymałością kości, co prowadzi do zwiększonego ryzyka złamań. Choroba ta rozwija się już po 50. roku życia, najczęściej nie dając żadnych objawów. Aby w porę wykryć zmiany osteoporotyczne, konieczne są badania diagnostyczne. W diagnostyce osteoporozy wykorzystuje się densytometrie, czyli badanie służące do oceny gęstości kości. Na czym polega densytometria, jakie są wskazania do tego badania i jak się do niego przygotować?

Smoczy owoc (pitaja) - wartości odżywcze i zdrowotne
Wśród najbardziej kolorowych i estetycznych owoców prym wiedzie pitaja, znana też jako smoczy owoc. Przywędrowała z krajów Ameryki Południowej i z miejsca podbiła serca miłośników tropikalnych owoców. Co, oprócz niezwykle atrakcyjnego wyglądu, ma do zaoferowania pitaja?

Ziemia okrzemkowa — czym jest, jak się ją stosuje?
Ziemia okrzemkowa jest miękką skałką, powstającą ze skamieniałych pancerzyków okrzemek – jednokomórkowych glonów. Stosuje się ją w przemyśle m.in. jako środek filtrujący, a także przy wyrobie farb i produkcji papieru. Dla ludzi i zwierząt jest nietoksyczna, dlatego znalazła też zastosowanie w medycynie i kosmetyce. Dostępna jest też w wersji spożywczej jako bogate źródło krzemu. W jaki sposób można stosować ziemię okrzemkową?

Kocanki piaskowe – kiedy stosować, jakie ma właściwości? Przeciwwskazania do stosowania
Kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium) to niepozorne rośliny o drobnych, żółtych kwiatach, które dość pospolicie występują w Polsce. Od lat wykorzystywane są w m.in. schorzeniach wątroby jako środek wspomagający wydzielanie żółci, jednak w pewnych przypadkach ich stosowanie jest zabronione.

Macierzanka – skład, właściwości, zastosowanie
Macierzanka jest rośliną powszechnie występująca w Polsce i należącą do rodziny jasnotowatych. Mnogość substancji czynnych zawartych w macierzance sprawia, że jest ona wykorzystywana w wielu dolegliwościach. Jakie związki są odpowiedzialne za jej działanie lecznicze i w jakich sytuacjach warto po nią sięgnąć?

Polip w nosie - objawy i leczenie. Jak usunąć polipy z nosa?
Polipy w nosie są bezbolesnymi zmianami nienowotworowymi, wywodzącymi się z błony śluzowej przewodów nosowych i zatok przynosowych. Mimo iż w początkowych etapach nie dają żadnych objawów, z czasem mogą zmniejszać komfort życia pacjenta. Czy da się wyleczyć polipy i czy operacja to jedyne wyjście?

Dymnica pospolita — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Dymnica pospolita to występująca na terenie całej Europy roślina zielna. Powszechnie kojarzona jako chwast polny, posiada bardzo cenne właściwości lecznicze, o których wiedzą nieliczni. Jakie właściwości zdrowotne ma ta roślina i kiedy można ją stosować?

Cząber ogrodowy – właściwości lecznicze i zastosowanie
Cząber ogrodowy jest powszechnie znaną i cenioną rośliną przyprawową. Wyniki badań ostatnich lat dowodzą wielokierunkowego działania tej rośliny. Jakie są właściwości lecznicze cząbru ogrodowego i gdzie znalazł on swoje zastosowanie?

GIF wstrzymuje w obrocie serię Sumilar HTC
2 maja 2022 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wstrzymał w obrocie na terenie całego kraju serię leku stosowanego w terapii nadciśnienia – Sumilar HTC. Powodem wstrzymania sprzedaży konkretnej serii tego preparatu była wada jakościowa w zakresie wyglądu kapsułek w blistrze. Która seria została wstrzymana?

Zapalenie mieszków włosowych - przyczyny, objawy, leczenie
Zapalenie mieszków włosowych to powszechne schorzenie, występujące częściej wśród populacji mężczyzn. Charakteryzuje się występowaniem krostek i pęcherzyków, czasem wypełnionych ropą. Nieleczone może przekształcić się w poważniejsze schorzenia. Jakie są przyczyny powstania zapalenia mieszków i z jakimi chorobami warto je różnicować?

Trądzik niemowlęcy (trądzik noworodkowy) – czym jest, objawy, jak sobie z nim radzić?
Każda zmiana skórna na twarzy noworodka budzi ogromny niepokój u świeżo upieczonych rodziców. Przyczyn problemów skórnych może być wiele, ale często okazuje się, że dziwna zmiana na skórze to niegroźny trądzik noworodkowy. Jakie są przyczyny pojawienia się trądziku u noworodków? Jak sobie z nim poradzić?

Wycofana seria maści Hemkortin-HC
27 kwietnia 2022 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny podjął decyzję o wycofaniu z obrotu serii maści z hydrokortyzonem i cynkiem – Hemkortin-HC. Decyzja ta związana jest z wykryciem błędnych informacji na pojedynczych tubach leku, które mogłoby wprowadzać pacjentów w błąd. Która seria została wycofana?

Lista leków zagrożonych wywozem (maj 2022 r.)
Oprócz nowej listy leków refundowanych od 1 maja 2022 r. w życie wchodzi również zaktualizowany wykaz produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności w Polsce. Tym razem lista powiększyła się o kilka pozycji.

Lista leków refundowanych od 1 maja 2022 r.
Na początku maja zacznie obowiązywać nowa lista refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Każda nowelizacja tego wykazu niesie ze sobą zmiany w zakresie m.in. refundacji aptecznych i programów lekowych, jak również cen leków, który to aspekt jest szczególnie istotny dla pacjentów. Jakie zmiany wejdą w życie od 1 maja?

Seria kropli Vigantol wycofana z aptek
25 kwietnia 2022 r. GIF wydał dwie decyzje wycofujące. Pierwsza z nich dotyczyła kilkudziesięciu serii leku na nadciśnienie, druga dotyczy jednej serii popularnych kropli z witaminą D – Vigantol. Dlaczego krople te zostały wycofane ze sprzedaży? Sprawdź, w których miejscowościach sprzedano najwięcej opakowań wadliwej serii.

GIF wycofuje 33 serie leku Accupro
25 kwietnia 2022 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał decyzje, na mocy której wycofano z obrotu aż 33 serie leku na nadciśnienie Accupro. Powodem wycofania było wykrycie zanieczyszczenia w konkretnych partiach preparatu. Sprawdźcie, czy nie macie w swojej apteczce wadliwej serii leku!

Stan podgorączkowy – u dziecka, u niemowlaka, w ciąży, u dorosłych. Co go powoduje i czy jest groźny?
Wiele ludzi myli stan podgorączkowy z gorączką. Warto jednak wiedzieć, że te dwa określenia nie oznaczają tego samego. Czym zatem się różnią? Jak sobie radzić ze stanem podgorączkowym? Czy powinien on stanowić powód do obaw?

Arcydzięgiel litwor — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Arcydzięgiel litwor, zwany też anielskim zielem, to znana i ceniona od wieków w Polsce roślina lecznicza. Kiedyś spotkać ją można było prawie wszędzie, dziś rzadko widuje się ją na stanowiskach naturalnych. Jakie właściwości lecznicze posiada i jak można ją zastosować?

Warzywa bogate w białko — które mają go najwięcej?
Zdaniem ekspertów z zakresu dietetyki świeże warzywa oraz owoce powinny być kluczowym składnikiem naszych posiłków. Ich rola w codziennym jadłospisie jest nie do przecenienia. Są one źródłem potrzebnych mikro- i makroelementów, przeciwutleniaczy, błonnika pokarmowego oraz innych związków, korzystnych dla naszego zdrowia i wydolności. Osoby, które z różnych względów ograniczają spożycie mięsa i innych produktów odzwierzęcych, muszą szukać białka w produktach roślinnych. Które warzywa są najlepszym źródłem białka?

Kasztanowiec zwyczajny – właściwości zdrowotne i zastosowanie
Kasztanowiec zwyczajny to roślina wykorzystywana przy różnych schorzeniach organizmu. Swoje największe dobrodziejstwa skrywa w korze i w kwiatach. Lecznicze właściwości kasztanowca są wykorzystywane w różnych krajach świata. Jakie zatem posiada właściwości zdrowotne? Gdzie swoje zastosowanie znalazł kasztanowiec zwyczajny?

GIF wycofuje 2 serie leku Biotrakson
12 kwietnia 2022 r. Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał decyzję wycofującą dla dwóch serii leku Biotrakson – beta-laktamowego antybiotyku o szerokim spektrum działania. Co było przyczyną wycofania? Sprawdź, które serie leku zostały wycofane ze sprzedaży.

Chaber bławatek — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Chaber bławatek jest jedną z najbardziej znanych roślin w naszej strefie klimatycznej. Jest to chwast polny, wyróżniający się pięknymi szafirowoniebieskimi kwiatami. Chaber odgrywa również rolę we współczesnym ziołolecznictwie. Jakimi właściwościami się charakteryzuje? W leczeniu których schorzeń znalazł zastosowanie?

Krzem — niezbędny mikroelement. Czym grozi niedobór krzemu?
Krzem jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych pierwiastków na Ziemi, zaraz po tlenie. Obecny jest we wszystkich tkankach ludzkiego organizmu, począwszy od kości i skóry, na nerkach, płucach, wątrobie i innych narządach wewnętrznych kończąc. Choć jest pierwiastkiem śladowym, w naszej diecie odgrywa niezwykle istotną rolę. Jakie produkty bogate są w krzem? Kiedy możemy mówić o niedoborze tego mikroelementu?

Lebiodka pospolita (oregano) — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Oregano to popularne zioło, chętnie stosowane w kuchni. Nadaje potrawom przyjemny smak i aromat, jednak jego zastosowania wykraczają poza strefę kulinarną. Jakie właściwości kryje w sobie oregano?

Wczesne objawy alergii – uczulenie pod kontrolą
Gdy dni stają się coraz dłuższe, a temperatura coraz śmielej przekracza 0 na słupku rtęci to znak, że nadchodzi wiosna. Jeżeli w tym czasie zaczynamy odczuwać nieprzyjemne swędzenie w nosie lub w okolicy oczu, kichamy i mamy katar, to niechybny znak, że rośliny zaczynają pylić. Pyłki roślin są dominującą przyczyną alergii wziewnych, a pierwsze objawy tej przypadłości mogą wystąpić jeszcze na przedwiośniu. Jak rozpoznać te symptomy i czy można nie dopuścić do ich nasilenia?

Kombucha (kombucza) — co to za napój i jakie ma właściwości zdrowotne?
Kombucha jest delikatnie musującym napojem, który przygotowuje się z naparu herbacianego, poddanego fermentacji przez grzyb herbaciany. Kombucha jest przyjemnie kwaskowata i orzeźwiająca, z wyczuwalnymi nutami owoców. Jest bogata w kwasy organiczne, witaminy, związki polifenolowe oraz bakterie probiotyczne i drożdże. Czy warto pić kombuczę? W jaki sposób można przygotować ją w domu?

Tężyczka - przyczyny, objawy, leczenie
Tężyczka do zbiór objawów, który występuje przy zaburzeniach elektrolitowych organizmu. Chory może zmagać się z drętwieniem kończyn, nadmiernymi skurczami mięśni o różnym nasileniu oraz innymi, często niespecyficznymi symptomami, których przyczyna nie zawsze jest łatwa do ustalenia. Co powoduje występowanie tężyczki? Jak rozpoznać objawy tej choroby? Czy można ją skutecznie leczyć?

Kocimiętka pospolita - właściwości zdrowotne i zastosowanie
Kocimiętka pospolita zasłynęła z odurzającego wpływu na koty – jest dla nich silnym afrodyzjakiem. Mało kto jednak wie, że roślina ta posiada prozdrowotne właściwości i może być stosowana w łagodzeniu bezsenności i kilku innych schorzeniach. Kiedy dokładnie można stosować kocimiętkę?

Fast foody – czy rzeczywiście są szkodliwe dla naszego zdrowia? Czym grozi regularne jedzenie fast foodów?
Pośpiech w dzisiejszych czasach często zmusza nas do sięgania po jedzenie typu fast food. Dzięki łatwej dostępności jesteśmy w stanie zaspokoić głód w mgnieniu oka, lecz czy taki sposób żywienia jest dla nas dobry? Coraz częściej młodzi ludzie zastępują częściowo lub nawet całkowicie zwyczajowe jedzenie na rzecz żywności typu fast food. Czy fast foody są szkodliwe dla naszego zdrowia? Czym grozi regularne jedzenie fast foodów?

Glukoza - badania laboratoryjne, aktualne normy
Glikemia, czyli poziom glukozy we krwi, jest wartością zmienną, zależną od pory dnia, spożywanych posiłków oraz aktywności fizycznej. Choć przyjęło się myśleć, że kontrolują ją przede wszystkim osoby chorujące na cukrzycę, monitorować poziom cukru we krwi powinien każdy, nawet osoby pozornie zdrowe. Regularne badanie glikemii daje możliwość wychwycenia nieprawidłowości w metabolizowaniu węglowodanów na ich wczesnym etapie, umożliwiając tym samym szybsze ich leczenie. Jakie są prawidłowe wartości glikemii? Jakie badania można wykonać, by sprawdzić poziom glukozy we krwi?

Ból mięśni pleców – rodzaje, przyczyny, leczenie
Ból mięśni pleców, a właściwie mięśni grzbietu, może dotknąć każdego z nas. Przyczyn takiego stanu rzeczy może być wiele, począwszy od nieprawidłowej pozycji w trakcie snu, a na urazach i przeciążeniach kręgosłupa skończywszy. Na szczęście istnieją sposoby, które pomogą nam zmniejszyć ryzyko bólu mięśni pleców. Jakie wyróżniamy rodzaje bólu pleców? W jaki sposób się je leczy?

Karczoch zwyczajny — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Karczoch zwyczajny jest bardzo cenionym warzywem na całym świecie. Wiele wskazuje na to, iż jest to najstarsze warzywo świata. Jakie zatem właściwości wykazuje karczoch zwyczajny? Kiedy powinniśmy go stosować? Jakie są przeciwwskazania do stosowania karczocha?

Kręgosłup - budowa, choroby. Jak radzić sobie z bólem kręgosłupa?
Kręgosłup to wyjątkowa część szkieletu człowieka, pełniąca funkcję nie tylko podporową dla całego ciała, lecz także ochronną dla rdzenia kręgowego. Chociaż bóle kręgosłupa dotykają na ogół osoby starsze, ze względu na obecny, siedzący tryb życia, coraz częściej występują u osób młodych. Dlaczego boli kręgosłup i jak sobie z tym radzić?

Odżywka do rzęs — jak wzmocnić swoje rzęsy?
Gęste, długie i ciemne rzęsy to wyrazista oprawa dla oka, która dodaje twarzy charakteru. Jednak nie każdego natura obdarowała rzęsami wprost z reklam kosmetyków. Rzęsy często bywają cienkie, przerzedzone i krótkie lub nadmiernie wypadają. Jak można poradzić sobie z tym problemem? Kiedy wypadanie rzęs powinno nas zaniepokoić?

Biegunka podróżnych — objawy i leczenie. Co zrobić, aby nie zachorować na wakacjach?
Wakacyjne wojaże powinny kojarzyć się wyłącznie z piękną pogodą, wspaniałymi widokami i relaksem. Niestety często zdarza się, że podczas wakacji dopada nas tzw. biegunka podróżnych, która zmusza do spędzenia części urlopu w toalecie. Przyczyną tych zaburzeń żołądkowo-jelitowych zazwyczaj są infekcje przewodu pokarmowego, które zdarzają się krajach tropikalnych lub o niższym standardzie sanitarnym. Jak radzić sobie z biegunką podróżnych podczas wakacji i co zrobić, by uniknąć jej podczas urlopu?

Sport a alergia. Jak i kiedy ćwiczyć na świeżym powietrzu?
Do tego, że sport to zdrowie, nikogo nie trzeba przekonywać. Regularna aktywność fizyczna poprawia naszą kondycję i wydolność, pomaga utrzymać prawidłową masę ciała, a także korzystnie wpływa na nasze samopoczucie. Choć sport zdaje się dawać same plusy, nie wszyscy mogą w pełni korzystać z jego dobrodziejstw. Osoby zmagające się z sezonową alergią często rezygnują z aktywności na świeżym powietrzu, aby uniknąć kataru alergicznego, kichania i swędzenia oczu. Jednak, jeśli dobrze się do tego przygotujemy, trening w plenerze może być prawdziwą przyjemnością, a alergia przestanie być ograniczeniem.

Soczewica – roślinne źródło białka
Nasiona roślin strączkowych uważane są za jedne z najbardziej wartościowych źródeł białka i tym samym dobrą alternatywę dla mięsa, co chętnie wykorzystywane jest w diecie wegetariańskiej i wegańskiej. Do tej grupy zalicza się soczewica, którą w Polsce można znaleźć w niemal każdym sklepie spożywczym. Jest ona nie tylko bogata w białko, lecz również błonnik, witaminy i związki mineralne. Jak można wykorzystać soczewicę w kuchni?

Pietruszka zwyczajna — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie
Natka pietruszki jest obecna w wielu polskich domach. Jest klasycznym dodatkiem do tradycyjnego rosołu, świetne podkreśla smak wytrawnych dań, a jej intensywny, zielony kolor urozmaica wygląd każdej potrawy. Oprócz niezaprzeczalnych walorów smakowych nać pietruszki jest też wyjątkowo zdrowa. Jakie właściwości ma pietruszka zwyczajna i dlaczego warto włączyć ją do codziennego jadłospisu?

Tomografia komputerowa - na czym polega? Wskazania i przeciwwskazania
Badania obrazowe umożliwiają zobrazowanie zmian fizjologicznych lub patologicznych zachodzących wewnątrz organizmu za pomocą oddziaływań fizycznych. Do grupy tych badań zalicza się tomografię komputerową, która jest jedną z podstawowych i najczęściej wykorzystywanych metod diagnostycznych. Wykorzystuje tę samą technologię, co zdjęcia rentgenowskie, jest jednak bardziej zaawansowana i dokładna. Kiedy lekarz może skierować pacjenta na badanie tomografem?

Jasnota biała – właściwości zdrowotne. Kiedy warto stosować?
Jasnota biała jest niepozorną rośliną wieloletnią, którą możemy napotkać podczas spaceru. Swoim wyglądem najbardziej przypominają pokrzywę zwyczajną, lecz w przeciwieństwie do niej nie parzy. Z tego właśnie powodu bywa również nazywana “pokrzywą głuchą”. Jakie są jej właściwości zdrowotne? Kiedy warto sięgnąć po jasnotę białą?

Aminek egipski – właściwości, działanie i zastosowanie medyczne
W dzisiejszych czasach, obok rozwijającej się coraz szybciej medycyny konwencjonalnej, na znaczeniu ponownie zyskują zioła i naturalne metody leczenia. Nie zawsze są one w stanie zastąpić leki syntetyczne, ale niejednokrotnie z powodzeniem wspomagają terapię, zwiększając jej skuteczność. Jedną ze słabiej rozpoznawalnych roślin leczniczych jest aminek egipski. Jak działa aminek i w jakich schorzeniach może przyjść nam z pomocą?

Seria leku Atorvox wycofana z aptek
24 marca 2022 r. na mocy decyzji Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego wycofano z obrotu na terenie całego kraju serię leku Atorvox. Lek ten zaliczany jest do grupy statyn i stosowany jest w celu obniżenia poziomu cholesterolu we krwi. Co było przyczyną wycofania tego leku i której serii preparatu dotyczy decyzja GIF?

Jałowiec pospolity – właściwości zdrowotne, zastosowanie
Jałowiec pospolity (łac. Juniperus communis) to powszechnie występująca w Polsce roślina z rodziny Cyprysowatych. Jego owoce są od wielu lat wykorzystywane w medycynie ludowej w leczeniu schorzeń różnego pochodzenia. Jakie właściwości lecznicze ma ta roślina i do czego może być wykorzystywana?

Dlaczego warto jeść rukolę?
Wiosną i latem chętniej sięgamy po świeże warzywa i owoce, a zamiast obfitych i tłustych dań częściej przygotowujemy lekkie sałatki. Ich bazą są zazwyczaj kapusty i sałaty, urozmaicane dodatkiem innych warzyw, niekiedy owoców, nasion i orzechów, serów czy lekkich mięs. Popularną sałatą, która często gości na talerzach, jest rukola. Ma charakterystyczny wygląd, świetnie smakuje, a do tego jest skarbnicą witamin i minerałów.