Redakcja KtoMaLek.pl

Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

redakcja@ktomalek.pl

Tabletki z hydroksyzyną na turkusowym tle.

Hydroksyzyna — właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne

Hydroksyzyna to lek dostępny na receptę, działający przeciwlękowo i uspokajająco. Używana jest do objawowego leczenia świądu i pokrzywki. Dzięki jednemu ze swoich działań ubocznych, jakim jest powodowanie senności, stosuje się ją off-label u osób z problemami z zasypianiem. Choć hydroksyzyna uważana jest za lek stosunkowo bezpieczny, to jak każda substancja stosowana nieumiejętnie i w nadmiarze, może doprowadzić do wystąpienia działań niepożądanych. Czy hydroksyzyna to lek psychotropowy? Czy hydroksyzyna może wywołać szumy uszne?

Polipy jelita grubego w powiększeniu.

Polipy jelita grubego — jak się objawiają i jak należy je leczyć? Czy polipy jelita grubego są niebezpieczne?

Polipy jelita grubego to zmiany błony śluzowej, które najczęściej mają postać uwypukleń. Polipy mogą być zmianami związanymi z procesem nowotworowym lub zapalnym. Wykrywane są w trakcie kolonoskopii, podczas której mogą być również od razu usunięte. Czy stosuje się leki na polipy jelita grubego? Jakie są powikłania po usunięciu polipa z jelita grubego? Czy polipy jelita grubego bolą?

Demielinizacja w przebiegu stwardnienia rozsianego.

Stwardnienie rozsiane (SM) — przyczyny, objawy, dziedziczenie, leczenie, rokowania

Stwardnienie rozsiane (SM) to choroba zapalno-demielinizacyjna, której przyczyną prawdopodobnie są procesy autoimmunologiczne. SM jest najczęstszą chorobą demielinizacyjną. Do zdiagnozowania stwardnienia rozsianego konieczne jest stwierdzenie ognisk demielinizacyjnych powstałych w różnych miejscach układu nerwowego i w różnym czasie. Ile żyje się ze stwardnieniem rozsianym? Czy stwardnienie rozsiane jest dziedziczne?

Próbki krwi przeznaczone do badania poziomu kinazy kreatynowej.

Czym jest kinaza kreatynowa (CK)? Funkcje, wskazania do badania, normy?

Kinaza kreatynowa (CK) stanowi istotny element układu enzymatycznego w naszym organizmie. Odgrywa kluczową rolę zarówno w komórkach mięśniowych, jak i w układzie nerwowym. Aktywność CK może różnić się w zależności od wieku, płci czy stopnia aktywności fizycznej. Czym jest kinaza kreatynowa? Co wpływa na podwyższoną aktywność tego enzymu? Jakie są wskazania do badania i normy CK? Jak obniżyć poziom kinazy kreatynowej?

Dojrzała kobieta doświadcza objawów perimenopauzy.

Perimenopauza — jak się objawia i kiedy może wystąpić?

Perimenopauza, zwana również okresem przedmenopauzalnym, to naturalny stan, w którym jajniki stopniowo zaczynają produkować mniej estrogenu. Jest to okres przejściowy, który trwa do menopauzy, czyli do momentu, w którym jajniki przestają uwalniać komórki jajowe. W czasie ostatnich 1-2 lat perimenopauzy spadek estrogenu przyspiesza, co powoduje charakterystyczne objawy okresu okołomenopauzalnego. Więcej na temat perimenopauzy dowiesz się z poniższego artykułu.

Osoba z hiperinsulinemią bada się przy pomocy glukometru.

Hiperinsulinemia — czym jest? Przyczyny, objawy, leczenie

Hiperinsulinemia to stan, w którym trzustka produkuje zbyt duże ilości insuliny, zazwyczaj po posiłkach bogatych w węglowodany. Długotrwałe utrzymywanie się hiperinsulinemii może doprowadzić do nadmiernego przyrostu wagi, stłuszczenia wątroby bądź też do dyslipidemii. W Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób ICD-10 hiperinsulinemia znajduje się pod kodem E16. Jakie są przyczyny i objawy wysokiej insuliny? Czy hiperinsulinemię można wyleczyć? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w poniższym artykule.

Tryptany (leki na migrenę) rozsypane na neutralnym tle.

Tryptany w leczeniu migreny. Działanie, przeciwwskazania, działania niepożądane

Tryptany znane są jako leki stosowane w leczeniu migrenowego bólu głowy. Migrena to choroba przewlekła, której głównym objawem są pulsujące bóle głowy, a towarzyszyć im mogą nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło i dźwięki. Czynnikami wywołującymi napad migreny mogą być zmiana pogody, zmiana ciśnienia, stres czy wysiłek fizyczny. Do niedawna tryptany, będące obecnie lekiem pierwszego rzutu w leczeniu migreny u dorosłych, dostępne były wyłącznie na receptę. Bez recepty można było wówczas kupić leki na migrenę zawierające w swoim składzie paracetamol, kwas acetylosalicylowy i kofeinę. Od jakiegoś czasu dostępny jest jeden z tryptanów, a konkretnie almotryptan, jako lek OTC (bez recepty). Co to są tryptany? Czy to najlepszy lek na migrenę?

RTG klatki piersiowej w diagnostyce zatorowości płucnej.

Zatorowość płucna (zator płucny) — przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Zatorowość płucna to stan polegający na zwężeniu lub całkowitym zamknięciu światła tętnicy płucnej, lub jej odgałęzień. Przyczyną zatorowości płucnej jest obecność materiału zatorowego w naczyniach krwionośnych, który najczęściej stanowi zakrzep pochodzący z kończyn dolnych. Zatorowość płucna jest jedną ze składowych żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. W przypadku masywnej zatorowości istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia chorego, które wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Jak więc rozpoznać zatorowość płucną? Czy zatorowość płucna jest wyleczalna? Jakie badania wykonać przy podejrzeniu zatorowości płucnej?

Mężczyzna konsultuje z lekarzem grudki perliste.

Czym są grudki perliste i czy wymagają leczenia? Jak się ich pozbyć?

Grudki perliste pojawiają się głównie u mężczyzn, ale występują nieliczne przypadki, pojawienia się grudek perlistych u kobiet. Wiele osób obawia się, że są one wynikiem poważnej choroby. Grudki perliste są tak naprawdę niegroźną zmianą fizjologiczną, która dodatkowo stanowi dla wielu osób powód do wstydu. Na szczęście istnieją sposoby na ich pozbycie się. Jak usunąć grudki perliste? Czy grudki perliste są zaraźliwe?

Mężczyzna choruje na zapalenie osierdzia, odczuwa ból w klatce piersiowej.

Zapalenie osierdzia — czym jest i dlaczego występuje? Objawy, leczenie, rokowania

Zapalenie osierdzia jest spowodowane toczącym się procesem zapalnym w obrębie worka osierdziowego. Charakteryzuje się ono obecnością bólu w klatce piersiowej, kaszlu i duszności. Można je podzielić na: ostre, przewlekłe, przetrwałe i nawracające. Zapalenie osierdzia jest groźnym stanem, a rokowanie zależy m.in.  od ilości płynu w worku osierdziowym, obecności gorączki >38°C czy odpowiedzi na leczenie kwasem acetylosalicylowym lub lekami z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Jak długo trwa zapalenie osierdzia i jak je leczyć? Czy alkohol może spowodować ostre zapalenie osierdzia?

Dojrzałe owoce aronii czarnej na krzaku.

Aronia czarna — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Aronia czarna, zaliczana do polskich „superowoców”, staje się coraz bardziej popularna w dietach osób dbających o zdrowie i młody wygląd. Jej wyjątkowe właściwości odżywcze i bogactwo antyoksydantów sprawiają, że warto jeść ją regularnie. Kto szczególnie powinien po nią sięgać? W jakich chorobach pomaga? Czy aronia obniża ciśnienie? Jak ją jeść, żeby sobie nie zaszkodzić? Czytaj dalej i dowiedz się, dlaczego aronia czarna to owoc, którego nie może zabraknąć w Twoim jadłospisie!

Grafika z okazji przyznania tytułu Przyjaciela Pacjenta roku 2024.

Zapytaj Farmaceutę — laureaci tytułu Przyjaciel Pacjenta roku 2024

Ubiegły rok minął nam pod znakiem rozwijającej się generatywnej sztucznej inteligencji i czatów AI, z których użytkownicy korzystają m.in. w celu szukania odpowiedzi na nurtujące ich pytania dotyczące zdrowia. Na razie, mimo błyskawicznego rozwoju tej technologii nie jest ona w stanie zastąpić człowieka i równać się z jego kompetencjami. Ze swoimi indywidualnymi przypadkami pacjenci preferują zwracać się do farmaceutów, którzy dzięki ogromnej wiedzy i wieloletniemu doświadczeniu zdobytemu w pracy z pacjentami, są w stanie doradzić i rozwiać wątpliwości. Pewnie dlatego platforma Zapytaj Farmaceutę cieszy się niesłabnącą popularnością już 6. rok. Sprawdź, kto otrzymał tytuł Przyjaciela Pacjenta roku 2024!

Kolorowe, pastelowe leki rozsypane na szarym tle.

Lista leków refundowanych od 1 kwietnia 2025 r. Jakie zmiany w refundacji?

Od początku kwietnia w życie wchodzi znowelizowana lista refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, druga w bieżącym roku. W wykazie znalazło się wiele nowych terapii, w tym sporo nowych opcji terapeutycznych dla nadciśnieniowców. Ważne zmiany objęły także szczepienia przeciwko wirusowi RSV i półpaścowi, które od kwietnia będą dostępne dla szerszej grupy pacjentów.

Wiszący na drzewie owoc gravioli.

Graviola — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Graviola (Annona muricata L.) inaczej zwana flaszowcem miękkociernistym, to roślina, której właściwości lecznicze zostały docenione w medycynie naturalnej głównie w krajach Ameryki Środkowej i Południowej. Choć w Polsce nie cieszy się jeszcze ogromną popularnością, w ostatnim czasie zainteresowała środowisko medyczne i naukowe potencjalnymi właściwościami zdrowotnymi. I choć wciąż potwierdzenie tych doniesień wymaga dalszych badań, już teraz można zauważyć, że nadzieje wiązane z dobroczynnością tej rośliny są ogromne.

Pędy szparaga lekarskiego.

Szparag lekarski — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Szparag lekarski mimo wszystko kojarzy nam się z przemysłem spożywczym, ale mało kto zdaje sobie sprawę z jego właściwości leczniczych. Jest to warzywo, które cenione jest ze względu na swoje walory smakowe, lekkostrawność i mnogość składników aktywnych. Z niniejszego artykułu dowiesz się jakie właściwości zdrowotne posiada szparag lekarski i jakie korzyści płyną z jego regularnego spożywania, a także w walce z jakimi chorobami się sprawdzi.

Owoce dziko rosnącej poziomki pospolitej.

Poziomka pospolita — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Poziomka pospolita to rozpowszechniona i dobrze znana w całej Polsce leśna bylina. Jej liczne właściwości lecznicze m.in. przeciwbiegunkowe i moczopędne są od kilku wieków wykorzystywane w medycynie tradycyjnej.  Drobne, aromatyczne owoce oraz liście poziomki kryją w sobie prawdziwe bogactwo składników odżywczych i prozdrowotnych. Niezależnie od tego, czy korzystasz z niej w formie naparów, czy dodajesz do deserów, poziomka może stać się cennym sprzymierzeńcem w dbaniu o Twoje zdrowie. Z tego wpisu dowiesz się jak cieszyć się nie tylko walorami smakowymi, ale także korzyściami dla zdrowia płynącymi ze stosowania poziomki pospolitej. 

Symboliczne badanie płuc stetoskopem w diagnostyce odmy płucnej.

Czym jest odma płucna (opłucnowa)? Rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

Odma opłucnowa, potocznie zwana odmą płucną, to obecność powietrza w jamie opłucnej, prowadząca do uciśnięcia płuc. Występuje kilkakrotnie częściej u mężczyzn. W niektórych przypadkach odma jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji specjalistycznej. Czy odma płucna jest groźna? Ile czasu trwa leczenie odmy płucnej? Jakie jest rokowanie przy wystąpieniu odmy opłucnej u noworodka?

Kwitnąca warzucha lekarska.

Warzucha lekarska — właściwości, lecznicze, działanie, zastosowanie

Warzucha lekarska to roślina znana już Wikingom. W czasach rzymskich warzuchę lekarską wykorzystywano głównie w celach kulinarnych. W języku angielskim jej potoczna nazwa brzmi scurvy-grass, czyli w wolnym tłumaczeniu „trawa na szkorbut”, ponieważ roślina ta zawiera całkiem spore ilości witaminy C i stosowana była przez żeglarzy, by właśnie zapobiegać szkorbutowi. Aby dowiedzieć się więcej o tej ciekawej roślinie i jej innych  możliwościach zastosowania, zapoznaj się z artykułem poniżej.

Muszkatołowiec korzenny - starty i w całości.

Muszkatołowiec korzenny — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Muszkatołowiec korzenny, znany ze swojego intensywnego zapachu i wyjątkowego smaku od wieków stosowany jest nie tylko w kuchni, ale także w medycynie naturalnej. Najbardziej znaną częścią rośliny jest wysuszone wnętrze nasion, czyli gałka muszkatołowa. Substancje aktywne znajdujące się w gałce muszkatołowej oferują szereg korzyści zdrowotnych, takich jak poprawa trawienia, łagodzenie bólu czy wspomaganie koncentracji. W tym artykule dowiesz się więcej o tym, dlaczego warto dodać muszkatołowiec do codziennej diety oraz jak go stosować bezpiecznie.  

Starsza kobieta trzyma w dłoniach blistry leków.

Które leki są zagrożone brakiem dostępności? (styczeń 2025 r.)

Od 21 stycznia 2025 r. obowiązuje znowelizowany wykaz produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych zagrożonych brakiem dostępności na terytorium Polski. Znalazło się w nim przeszło 270 produktów leczniczych, co oznacza wzrost względem poprzedniego obwieszczenia. Pojawiło się kilkanaście nowych pozycji, lecz większość produktów stanowią leki, które widnieją na liście od dłuższego czasu.

Kawałki bursztynu na białym tle.

Bursztyn — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie

Bursztyn cechuje wiele właściwości prozdrowotnych, a jego historia sięga już IV w. p.n.e. Wówczas nosił on nazwę Amber. W XIX w. n.e. bursztyn miał zastosowanie w leczeniu histerii, chorób kobiecych, tyfusu, podagry. Obecnie bursztyn cieszy się nadal dużym zainteresowaniem. Bursztyn stosowany jest w formie nalewki na infekcje dróg oddechowych, w chorobach reumatycznych oraz miejscowo do odkażania ran. W postaci kremów i balsamów stosuje się go m.in. do poprawy wyglądu skóry. 

Rysunek kobiety z depresją poporodową, siedzącą obok dziecięcego łóżeczka.

Jak rozpoznać depresję poporodową i pomóc osobie nią dotkniętą?

Depresja poporodowa pojawia się zazwyczaj kilka lub kilkanaście tygodni po porodzie i występuje u około 10-22% kobiet na świecie. Wczesne rozpoznanie tego schorzenia jest niezmiernie istotne, aby zapewnić matce odpowiednie i szybkie wsparcie, co może przyczynić się do uniknięcia rozwoju poważniejszych zaburzeń poporodowych. Zmiany nastroju poporodowego są złożone i obejmują aspekty zarówno biologiczne, psychologiczne, społeczne, jak i kulturowe. Jakie są objawy depresji poporodowej? Kiedy pojawia się baby blues i czym różni się od depresji poporodowej? 

Czerwony ryż z którego pozyskuje się monakolinę K.

Monakolina K — właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne

Monakolina K to naturalny składnik wspomagający utrzymanie prawidłowego stężenia cholesterolu we krwi. Podwyższony poziom cholesterolu jest jednym z istotniejszych czynników ryzyka wielu chorób o podłożu sercowo-naczyniowym. Choroby te są główną przyczyną zgonów, zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn. Hipercholesterolemię w początkowym stadium można obniżyć przy pomocy zmiany stylu życia oraz preparatów bez recepty. Jak działa i czym jest monakolina K? Czy monakolina K ma skutki uboczne?  

Kobieta trzyma w dłoniach papierowy model macicy udekorowany kwiatami.

Mięśniaki macicy — przyczyny występowania, objawy, leczenie. Czy mięśniaki macicy są groźne dla zdrowia?

Mięśniaki macicy to często występujące łagodne guzy, które zlokalizowane są w obszarze macicy. Mięśniaki są bardzo zróżnicowane pod względem wielkości czy powodowania objawów bólowych u kobiety. Małe zmiany często wymagają tylko postępowania obserwacyjnego. Jak wygląda leczenie bardziej zaawansowanych mięśniaków macicy? Czy można zapobiec wystąpieniu mięśniaków macicy?