Redakcja KtoMaLek.pl

Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

redakcja@ktomalek.pl

Koszyk zakupowy i wysypujące się z niego leki.

Nowa lista leków refundowanych od 1 października 2026 r. Co warto wiedzieć?

Z początkiem października zaczęła obowiązywać zaktualizowana lista refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Jednocześnie jest to ostatni w tym roku wykaz leków refundowanych, kolejny poznamy z końcem roku, a wejdzie on w życie dopiero w styczniu. Skupmy się więc na bieżących zmianach – jakie nowości pojawiły się na liście, które z dotychczas dofinansowanych leków nie będą już refundowane oraz jakie zmiany zaszły w zakresie dopłat po stronie pacjenta?

Mężczyzna zmaga się z poranną sztywnością pleców.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) — kryteria diagnostyczne, objawy (ból zapalny a mechaniczny), możliwości leczenia

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła, postępująca choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, należąca do grupy spondyloartropatii osiowych (axSpA). Charakteryzuje się procesem zapalnym obejmującym stawy obwodowe oraz osiowe, co z czasem prowadzi do kostnienia więzadeł i zrostów kostnych. Zastanawiasz się, co to jest ZZSK i jak rozpoznać pierwsze sygnały wysyłane przez organizm? Poniższy artykuł kompleksowo wyjaśni Ci diagnostykę, obraz kliniczny, rokowania oraz nowoczesne schematy terapeutyczne.

Strzykawki i ampułki ze szczepionką na dur brzuszny.

Szczepienie na dur brzuszny w aptece

Dur brzuszny, zwany też tyfusem plamistym, to groźna choroba zakaźna wywołana zakażeniem Gram-ujemnymi pałeczkami duru brzusznego – Salmonella typhi. Rezerwuarem bakterii są chorzy oraz nosiciele, a zatem osoby już zdrowe, lecz w których kale i moczu wciąż obecne są bakterie. Potocznie dur brzuszny nazywa się „chorobą brudnych rąk”, ponieważ zachorowanie szerzy się przez bezpośredni kontakt z nosicielami, a także za pośrednictwem wody i żywności zanieczyszczonych przez wydaliny osób zakażonych, które nie przestrzegają zasad higieny.

Strzykawki i fiolki ze szczepionką na ospę.

Szczepienie na ospę wietrzną w aptece

Ospa wietrzna (łac. varicella) to ostra choroba zakaźna wywołana zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella zoster virus, VZV). Wirus roznosi się drogą kropelkową oraz z ruchem powietrza – to sprawia, że z łatwością się rozprzestrzenia. Choroba jest wysoce zaraźliwa, a na zachorowanie najbardziej narażone są małe dzieci, choć nie brak zachorowań wśród dorosłej populacji. O ile jednak dzieci przechodzą chorobę łagodnie, a ryzyko powikłań jest niewielkie, dla dorosłych ospa wietrzna ma dużo gorszy przebieg i niesie duże ryzyko powikłań (m.in. nadkażeń bakteryjnych wykwitów skórnych, ospowego zapalenia płuc). Charakterystycznym objawem ospy jest wysypka na całym ciele, w tym też na błonach śluzowych, wywołująca silny świąd. Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie przeciw ospie – teraz dostępne także w aptekach.

Fiolki zawierające szczepionkę na półpasiec.

Szczepienie na półpasiec w aptece

Półpasiec (łac. Herpes zoster) jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca – Viracella-Zoster Virus. Wirus ten przy pierwotnym zakażeniu wywołuje ospę wietrzną. Po przechorowaniu zyskujemy odporność, lecz wirus pozostaje w uśpieniu i może się w przyszłości reaktywować, wywołując półpaśca. Choroba dotyczy głównie pacjentów po 50. roku życia i z niedoborami odporności. Jako przyczynę ponownego namnażania się wirusa najczęściej wskazuje się spadek odporności i narażenie na stres. Z początku półpasiec przypomina objawy zwykłego przeziębienia, jednak z czasem na ciele pojawia się bolesna wysypka, ciągnąca się wzdłuż nerwów międzyżebrowych i utrzymująca się przez kilka tygodni. Tym, co jest szczególnie groźne, są możliwe powikłania półpaśca – neuralgia półpaścowa, półpasiec oczny, chroniczny ból, ropne zakażenie skóry, zaburzenia depresyjne. Zalecaną formą profilaktyki, szczególnie osobom starszym, jest szczepienie przeciwko półpaścowi, które można przyjąć takż

Fiolki ze szczepionką na KZM.

Szczepienie na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) w aptece

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest ostrą chorobą wirusową, wywołaną przez zakażenie wirusem odkleszczowego zapalenia mózgu (ang. Tick-borne encephalitis virus, TBEV), a dokładniej jednym z trzech jego podtypów: zachodnioeuropejskim, syberyjskim lub dalekowschodnim. Źródłem infekcji najczęściej jest ukąszenie przez zakażonego kleszcza z rodzaju Ixodes spp. W Polsce każdego roku kilkaset osób choruje na KZM, najczęściej w północno-wschodnich rejonach kraju. U części pacjentów KZM przebiega łagodnie (tzw. faza zwiastunowa), a choroba ustępuje samoistnie, lecz gdy dojdzie do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, może rozwinąć się zapalenie rdzenia kręgowego, opon mózgowych lub zapalenie mózgu. Aby zapobiec chorobie, zaleca się stosowanie ochrony przeciwkleszczowej, a także przyjęcie szczepienia na KZM. Teraz można się zaszczepić także w aptece!

Fiolki ze szczepionkami na HPV.

Szczepienie na HPV w aptece

Ludzki wirus brodawczaka, czyli HPV (ang. Human Papilloma Virus), odpowiedzialny jest za rozwój wielu groźnych chorób. Wyróżnia się blisko 200 typów tego wirusa – tych wywołujących niezłośliwe kurzajki i brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste), lecz również tych o wysokim potencjale onkogennym, wywołujących m.in. raka szyjki macicy. Główną drogą zakażenia wirusem HPV są kontakty seksualne – szacuje się, że w ciągu całego życia nawet 80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV. Rekomendowaną i najskuteczniejszą formą profilaktyki raka szyjki macicy oraz zakażeń HPV są szczepienia ochronne, które teraz można przyjąć również w aptece.

Strzykawki z igłą oraz ampułki ze szczepionką na krztusiec.

Szczepienie na krztusiec w aptece

Krztusiec, nazywany dawniej kokluszem, a potocznie 100-dniowym kaszlem, to wyjątkowo zaraźliwa, ostra choroba zakaźna układu oddechowego, wywołana zakażeniem Gram-ujemną pałeczką krztuśca (łac. Bordetella pertussis). Choroba objawia się męczącymi i długotrwałymi napadami kaszlu, które mogą utrzymywać się przez kilka tygodni. Zakażenie pałeczkami krztuśca jest szczególnie niebezpieczne dla nieuodpornionych niemowląt i małych dzieci, które narażone są na wystąpienie groźnych powikłań. Najskuteczniejszą i zalecaną metodą profilaktyki zakażeń pałeczką krztuśca są szczepienia ochronne. Dorośli szczepienie przeciw krztuścowi mogą teraz wykonać także w aptece.

Strzykawka pobiera dawkę szczepionki na tężec z ampułki.

Szczepienie na tężec w aptece

Tężec jest ostrą chorobą bakteryjną atakującą układ nerwowy. Patogenem odpowiedzialnym za zachorowanie jest laseczka tężca (łac. Clostridium tetani), która w warunkach beztlenowych namnaża się i wytwarza groźną neurotoksynę – toksynę tężcową (tetanospazminę), blokującą zakończenia nerwowe. Co gorsza, bakteria ta ma zdolność wytwarzania przetrwalników, które odporne są na wysoką temperaturę i środki do dezynfekcji. Do zakażenia laseczką tężca może dojść, gdy skaleczona skóra ma kontakt z ziemią czy brudnymi narzędziami. Najskuteczniejszą ochroną przez tężcem są szczepienia ochronne. Teraz szczepionkę przeciwtężcową można przyjąć także w aptece.

Strzykawki i ampułki ze szczepionką na błonicę.

Szczepienie na błonicę w aptece

Błonica, znana też jako dyfteryt, dławiec lub krup, jest ostrą chorobą zakaźną o etiologii bakteryjnej. Chorobotwórczym patogenem odpowiedzialnym za rozwój tej choroby jest Gram-dodatnia pałeczka tlenowa maczugowca błonicy (łac. Corynebacterium diphteria). Bakterie te wytwarzają silną toksynę tzw. toksynę błoniczą, która rozprzestrzenia się w organizmie i może zaburzać pracę narządów wewnętrznych i prowadząc do licznych powikłań. Sposobem zapobiegania zachorowaniom na błonicę jest przyjęcie szczepionki ochronnej – od teraz możesz się zaszczepić także w aptece.

Fiolki ze szczepionką na grypę i strzykawka na żółtym tle.

Szczepienie na grypę w aptece na Mokotowie

Mieszkańcy Warszawy, w tym najliczniej zamieszkanej dzielnicy Mokotów, od kilku lat mogą przyjąć szczepionkę przeciw grypie nie tylko w placówkach medycznych, lecz także bezpośrednio w aptekach. Z racji tego, że Narodowy Fundusz Zdrowia całkowicie finansuje etap kwalifikacji oraz wykonanie samego iniekcji, usługa ta jest dla osób uprawnionych w pełni bezpłatna. Wybór punktu aptecznego jako miejsca wykonania szczepienia to sprawny sposób na dbanie o zdrowie, który pozwala uniknąć oczekiwania w kolejce oraz wymogu rezerwowania wizyt w przychodni.

Fiolki ze szczepionką na grypę i strzykawki na błękitnym tle.

Szczepienie na grypę w aptece na Bielanach

Od kilku lat pełnoletni pacjenci (powyżej 18. roku życia) mają możliwość zaszczepienia się nie tylko w przychodniach, lecz także w aptekach. Usługa ta jest całkowicie bezpłatna dla pacjenta, ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje koszty kwalifikacji oraz samego podania preparatu. Wybór apteki jako miejsca szczepienia przeciw grypie stanowi ułatwienie w profilaktyce zdrowotnej, pozwalając uniknąć kolejek oraz konieczności umawiania wizyt w placówkach medycznych.

Szczepienie na grypę w Krakowie

Od kilku lat pacjenci, którzy ukończyli 18. rok życia, mają możliwość przyjęcia szczepionki nie tylko w placówkach medycznych, ale również bezpośrednio w aptekach. Usługa ta jest całkowicie nieodpłatna, ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia w pełni pokrywa koszty związane z kwalifikacją oraz samym podaniem preparatu. Wybór apteki jako miejsca szczepienia na grypę to prosty sposób na profilaktykę, który pozwala uniknąć oczekiwania w kolejkach i konieczności umawiania wizyt w przychodniach.

Kolorowe tabletki rozsypane na czerwonym tle.

Nowa lista leków refundowanych od 1 lipca 2026 r.

Z początkiem lipca obowiązywać zaczęła znowelizowana lista refundowanych leków, wyrobów medycznych i środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego. W ramach refundacji aptecznej wprowadzono kilka nowych opcji leczenia dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Pojawiły się także nowe leki dla alergików i pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi. Sprawdź, jak zmieniły się ceny poszczególnych leków – które z nich zdrożały, a za które zapłacisz mniej.

Larwa węgorka jelitowego pod mikroskopem.

Węgorek jelitowy (węgorzyca) — co to za pasożyt? Objawy zakażenia, diagnostyka, leczenie

Węgorek jelitowy jest pasożytem, którym można zarazić się głównie przez kontakt z zakażoną glebą, a zatem także poprzez spożycie skażonych owoców i warzyw. Jest to uciążliwy pasożyt, który wywołuje chorobę zwaną węgorzycą. Objawy zakażenia węgorkiem jelitowym na pierwszy rzut oka są nieoczywiste, natomiast jeśli zostanie on odpowiednio zdiagnozowany, to wówczas leczenie jest efektywne. Co to jest za pasożyt, jakie daje objawy i jak wygląda leczenie przy zakażeniu węgorkiem jelitowym?

Skóra dłoni z objawami wyprysku potnicowego,

Wyprysk potnicowy (potnica) — przyczyny, rodzaje, objawy. Jak radzić sobie z potnicą?

Wyprysk potnicowy jest powszechną chorobą skóry (dermatozą) pojawiającą się na ciele w postaci pęcherzy na dłoniach. Dotyka głównie osoby dorosłe, bardzo rzadko występuje u dzieci. Choć przyczyna jej występowania nie jest do końca znana, sugeruje się etiologię związaną z alergiami, infekcjami grzybiczymi lub wypryskiem atopowym. Jak rozpoznać potnicę oraz jak leczyć wyprysk potnicowy? Czy domowe sposoby wystarczą?

Kobieta w kręconych włosach zasłania dłońmi swoje oczy.

Kępki żółte (żółtaki) — jak wyglądają, dlaczego się pojawiają i czy można je usunąć?

Kępki żółte, inaczej nazywane żółtakami (ang. xanthomas), to żółtawe, miękkie grudki, najczęściej zlokalizowane na skórze powiek, szczególnie w okolicy przyśrodkowych kątów oka. Posiadają charakterystyczny wygląd. Są płaskie lub lekko wypukłe, o barwie od jasnożółtej do pomarańczowej. Niekiedy określane są jako żółte plamy pod oczami, żółte przebarwienia na powiekach czy żółtaki cholesterolowe. Choć nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia, mogą sygnalizować poważniejsze problemy metaboliczne, zwłaszcza zaburzenia gospodarki lipidowej. Więcej o kępkach żółtych dowiesz się z poniższego opracowania.

Blistry leków, syrop, aerozol i zastrzyk wysypane z torebki na zakupy.

Lista leków refundowanych 1 kwietnia 2026 r. Co się zmieniło w refundacji?

Od 1 kwietnia 2026 r. obowiązuje nowy wykaz refundowanych leków, wyrobów medycznych i środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego. To druga w tym roku, duża zmiana w zakresie refundacji. Tym razem finansowaniem objęto 17 nowych cząsteczko-wskazań, wprowadzono nowe programy lekowe m.in. w zakresie onkologii, pojawiło się także kilka istotnych nowości w ramach refundacji aptecznej. Obwieszczenie Ministra Zdrowia będzie obowiązywało przez najbliższe trzy miesiące – sprawdźmy, co to oznacza dla pacjentów.

Diagnosta przygotowuje fiolki z krwią do badania APTT.

Badanie APTT (czas kaolinowo-kefalinowy) — co to za badanie, jak się do niego przygotować, jakie są normy?

APTT (ang. Activated Partial Thromboplastin Time), czyli czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, nazywany także czasem kaolinowo-kefalinowym, to jedno z podstawowych badań diagnostycznych, które pozwala na ocenę układu krzepnięcia krwi. Badanie to ma szczególne znaczenie w monitorowaniu leczenia przeciwzakrzepowego oraz w diagnostyce zaburzeń hemostazy. Co oznacza zbyt wysoki lub niski APTT? Jak przygotować się do badania? Na te i inne pytania znajdziesz odpowiedź w poniższym opracowaniu.