Redakcja KtoMaLek.pl

Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

redakcja@ktomalek.pl

Fiolki ze szczepionkami i strzykawki na jasnym tle.

Szczepienie na meningokoki typu ACWY w aptece

Zakażenia meningokokami nie są częste, lecz zachorowanie może być groźne, szczególnie dla najmłodszych pacjentów. Meningokoki to chorobotwórcze bakterie z gatunku Neisseria meningitidis, które wywołują inwazyjną chorobę meningokokową (IChM), mogącą przebiegać jako posocznica meningokokowa lub meningokokowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych – choroby te obarczone są wysokim ryzykiem zgonu. Meningokoki serogrupy A, C, W-135, Y odpowiadają za około 30% zakażeń.

Fiolka ze szczepionką i strzykawka na żółtym tle.

Szczepienie na żółtą gorączkę (febrę) w aptece

Żółta gorączka (żółta febra) to ostra wirusowa choroba zakaźna, wywołana przez zakażenie wirusem żółtej gorączki z rodzaju Flavivirus, zaliczana do grupy gorączek krwotocznych. Do zakażenia dochodzi po ukąszeniu wyłącznie przez zakażonego komara z rodzajów Aedes, Haemagogus i Sabethes, będącego głównym wektorem wirusa. Żółta febra występuje sezonowo w niektórych rejonach Afryki Subsaharyjskiej i Ameryk Środkowej i Południowej.

Przekrojona bulwa czarnej rzepy.

Czarna rzepa — właściwości lecznicze, działanie, zastosowanie 

Czarna rzepa to roślina, która od wieków jest wykorzystywana w medycynie naturalnej. Współczesna fitoterapia również nie omija czarnej rzepy, zwracając uwagę na jej pozytywny wpływ na zdrowie i urodę. Czarna rzepa zawiera składniki aktywne, które wspomagają organizm w walce z wieloma popularnymi dolegliwościami. W tym wpisie przyjrzymy się jej uprawie, właściwościom oraz tradycyjnemu zastosowaniu. Dowiesz się również, w jaki sposób używać tej rośliny, czy na rynku są dostępne gotowe produkty z czarną rzepą oraz jakie środki ostrożności warto zachować przy jej stosowaniu.

Koszyk zakupowy i wysypujące się z niego leki.

Nowa lista leków refundowanych od 1 października 2026 r. Co warto wiedzieć?

Z początkiem października zaczęła obowiązywać zaktualizowana lista refundowanych leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych. Jednocześnie jest to ostatni w tym roku wykaz leków refundowanych, kolejny poznamy z końcem roku, a wejdzie on w życie dopiero w styczniu. Skupmy się więc na bieżących zmianach – jakie nowości pojawiły się na liście, które z dotychczas dofinansowanych leków nie będą już refundowane oraz jakie zmiany zaszły w zakresie dopłat po stronie pacjenta?

Mężczyzna zmaga się z poranną sztywnością pleców.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) — kryteria diagnostyczne, objawy (ból zapalny a mechaniczny), możliwości leczenia

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) to przewlekła, postępująca choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, należąca do grupy spondyloartropatii osiowych (axSpA). Charakteryzuje się procesem zapalnym obejmującym stawy obwodowe oraz osiowe, co z czasem prowadzi do kostnienia więzadeł i zrostów kostnych. Zastanawiasz się, co to jest ZZSK i jak rozpoznać pierwsze sygnały wysyłane przez organizm? Poniższy artykuł kompleksowo wyjaśni Ci diagnostykę, obraz kliniczny, rokowania oraz nowoczesne schematy terapeutyczne.

Strzykawki i ampułki ze szczepionką na dur brzuszny.

Szczepienie na dur brzuszny w aptece

Dur brzuszny, zwany też tyfusem plamistym, to groźna choroba zakaźna wywołana zakażeniem Gram-ujemnymi pałeczkami duru brzusznego – Salmonella typhi. Rezerwuarem bakterii są chorzy oraz nosiciele, a zatem osoby już zdrowe, lecz w których kale i moczu wciąż obecne są bakterie. Potocznie dur brzuszny nazywa się „chorobą brudnych rąk”, ponieważ zachorowanie szerzy się przez bezpośredni kontakt z nosicielami, a także za pośrednictwem wody i żywności zanieczyszczonych przez wydaliny osób zakażonych, które nie przestrzegają zasad higieny.

Szklane fiolki ze szczepionką MMR na pomarańczowym tle.

Szczepienie na odrę, świnkę i różyczkę (MMR) w aptece

Odra, świnka i różyczka określane są mianem chorób wieku dziecięcego, gdyż najczęściej zapadają na nie dzieci w okresie żłobkowym i przedszkolnym. Szczepienie przeciwko tym chorobom wyszczególnione zostało w Programie Szczepień Ochronnych – jest to szczepienie obowiązkowe, ma formę szczepionki skojarzonej (MMR) i podaje się je małym pacjentom w schemacie dwudawkowym. Chorować jednak mogą także osoby dorosłe, a konsekwencje zachorowania bywają poważne. Teraz dorośli pacjenci mogą przyjąć szczepionkę przeciwko tym chorobom również w aptecznym punkcie szczepień.

Strzykawki i fiolki ze szczepionką na ospę.

Szczepienie na ospę wietrzną w aptece

Ospa wietrzna (łac. varicella) to ostra choroba zakaźna wywołana zakażeniem wirusem ospy wietrznej i półpaśca (Varicella zoster virus, VZV). Wirus roznosi się drogą kropelkową oraz z ruchem powietrza – to sprawia, że z łatwością się rozprzestrzenia. Choroba jest wysoce zaraźliwa, a na zachorowanie najbardziej narażone są małe dzieci, choć nie brak zachorowań wśród dorosłej populacji. O ile jednak dzieci przechodzą chorobę łagodnie, a ryzyko powikłań jest niewielkie, dla dorosłych ospa wietrzna ma dużo gorszy przebieg i niesie duże ryzyko powikłań (m.in. nadkażeń bakteryjnych wykwitów skórnych, ospowego zapalenia płuc). Charakterystycznym objawem ospy jest wysypka na całym ciele, w tym też na błonach śluzowych, wywołująca silny świąd. Najskuteczniejszą metodą profilaktyki jest szczepienie przeciw ospie – teraz dostępne także w aptekach.

Fiolki zawierające szczepionkę na półpasiec.

Szczepienie na półpasiec w aptece

Półpasiec (łac. Herpes zoster) jest ostrą chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa ospy wietrznej i półpaśca – Viracella-Zoster Virus. Wirus ten przy pierwotnym zakażeniu wywołuje ospę wietrzną. Po przechorowaniu zyskujemy odporność, lecz wirus pozostaje w uśpieniu i może się w przyszłości reaktywować, wywołując półpaśca. Choroba dotyczy głównie pacjentów po 50. roku życia i z niedoborami odporności. Jako przyczynę ponownego namnażania się wirusa najczęściej wskazuje się spadek odporności i narażenie na stres.

Fiolki ze szczepionką na KZM.

Szczepienie na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) w aptece

Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest ostrą chorobą wirusową, wywołaną przez zakażenie wirusem odkleszczowego zapalenia mózgu (ang. Tick-borne encephalitis virus, TBEV), a dokładniej jednym z trzech jego podtypów: zachodnioeuropejskim, syberyjskim lub dalekowschodnim. Źródłem infekcji najczęściej jest ukąszenie przez zakażonego kleszcza z rodzaju Ixodes spp. W Polsce każdego roku kilkaset osób choruje na KZM, najczęściej w północno-wschodnich rejonach kraju. U części pacjentów KZM przebiega łagodnie (tzw. faza zwiastunowa), a choroba ustępuje samoistnie, lecz gdy dojdzie do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, może rozwinąć się zapalenie rdzenia kręgowego, opon mózgowych lub zapalenie mózgu. Aby zapobiec chorobie, zaleca się stosowanie ochrony przeciwkleszczowej, a także przyjęcie szczepienia na KZM. Teraz można się zaszczepić także w aptece!

Fiolki ze szczepionkami na HPV.

Szczepienie na HPV w aptece

Ludzki wirus brodawczaka, czyli HPV (ang. Human Papilloma Virus), odpowiedzialny jest za rozwój wielu groźnych chorób. Wyróżnia się blisko 200 typów tego wirusa – tych wywołujących niezłośliwe kurzajki i brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste), lecz również tych o wysokim potencjale onkogennym, wywołujących m.in. raka szyjki macicy. Główną drogą zakażenia wirusem HPV są kontakty seksualne – szacuje się, że w ciągu całego życia nawet 80% aktywnych seksualnie kobiet i mężczyzn było lub będzie zakażonych HPV. Rekomendowaną i najskuteczniejszą formą profilaktyki raka szyjki macicy oraz zakażeń HPV są szczepienia ochronne, które teraz można przyjąć również w aptece.

Strzykawki z igłą oraz ampułki ze szczepionką na krztusiec.

Szczepienie na krztusiec w aptece

Krztusiec, nazywany dawniej kokluszem, a potocznie 100-dniowym kaszlem, to wyjątkowo zaraźliwa, ostra choroba zakaźna układu oddechowego, wywołana zakażeniem Gram-ujemną pałeczką krztuśca (łac. Bordetella pertussis). Choroba objawia się męczącymi i długotrwałymi napadami kaszlu, które mogą utrzymywać się przez kilka tygodni. Zakażenie pałeczkami krztuśca jest szczególnie niebezpieczne dla nieuodpornionych niemowląt i małych dzieci, które narażone są na wystąpienie groźnych powikłań. Najskuteczniejszą i zalecaną metodą profilaktyki zakażeń pałeczką krztuśca są szczepienia ochronne. Dorośli szczepienie przeciw krztuścowi mogą teraz wykonać także w aptece.

Fiolki ze szczepionką i strzykawka na jasnym tle.

Szczepienie na tężec w aptece

Tężec jest ostrą chorobą bakteryjną atakującą układ nerwowy. Patogenem odpowiedzialnym za zachorowanie jest laseczka tężca (łac. Clostridium tetani), która w warunkach beztlenowych namnaża się i wytwarza groźną neurotoksynę – toksynę tężcową (tetanospazminę), blokującą zakończenia nerwowe. Co gorsza, bakteria ta ma zdolność wytwarzania przetrwalników, które odporne są na wysoką temperaturę i środki do dezynfekcji. Do zakażenia laseczką tężca może dojść, gdy skaleczona skóra ma kontakt z ziemią czy brudnymi narzędziami. Najskuteczniejszą ochroną przez tężcem są szczepienia ochronne. Teraz szczepionkę przeciwtężcową można przyjąć także w aptece.

Strzykawki i ampułki ze szczepionką na błonicę.

Szczepienie na błonicę w aptece

Błonica, znana też jako dyfteryt, dławiec lub krup, jest ostrą chorobą zakaźną o etiologii bakteryjnej. Chorobotwórczym patogenem odpowiedzialnym za rozwój tej choroby jest Gram-dodatnia pałeczka tlenowa maczugowca błonicy (łac. Corynebacterium diphteria). Bakterie te wytwarzają silną toksynę tzw. toksynę błoniczą, która rozprzestrzenia się w organizmie i może zaburzać pracę narządów wewnętrznych i prowadząc do licznych powikłań. Sposobem zapobiegania zachorowaniom na błonicę jest przyjęcie szczepionki ochronnej – od teraz możesz się zaszczepić także w aptece.

Fiolki ze szczepionką na grypę i strzykawka na żółtym tle.

Szczepienie na grypę w aptece na Mokotowie

Mieszkańcy Warszawy, w tym najliczniej zamieszkanej dzielnicy Mokotów, od kilku lat mogą przyjąć szczepionkę przeciw grypie nie tylko w placówkach medycznych, lecz także bezpośrednio w aptekach. Z racji tego, że Narodowy Fundusz Zdrowia całkowicie finansuje etap kwalifikacji oraz wykonanie samego iniekcji, usługa ta jest dla osób uprawnionych w pełni bezpłatna. Wybór punktu aptecznego jako miejsca wykonania szczepienia to sprawny sposób na dbanie o zdrowie, który pozwala uniknąć oczekiwania w kolejce oraz wymogu rezerwowania wizyt w przychodni.

Fiolki ze szczepionką na grypę i strzykawki na błękitnym tle.

Szczepienie na grypę w aptece na Bielanach

Od kilku lat pełnoletni pacjenci (powyżej 18. roku życia) mają możliwość zaszczepienia się nie tylko w przychodniach, lecz także w aptekach. Usługa ta jest całkowicie bezpłatna dla pacjenta, ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje koszty kwalifikacji oraz samego podania preparatu. Wybór apteki jako miejsca szczepienia przeciw grypie stanowi ułatwienie w profilaktyce zdrowotnej, pozwalając uniknąć kolejek oraz konieczności umawiania wizyt w placówkach medycznych.

Szczepienie na grypę w Krakowie

Od kilku lat pacjenci, którzy ukończyli 18. rok życia, mają możliwość przyjęcia szczepionki nie tylko w placówkach medycznych, ale również bezpośrednio w aptekach. Usługa ta jest całkowicie nieodpłatna, ponieważ Narodowy Fundusz Zdrowia w pełni pokrywa koszty związane z kwalifikacją oraz samym podaniem preparatu. Wybór apteki jako miejsca szczepienia na grypę to prosty sposób na profilaktykę, który pozwala uniknąć oczekiwania w kolejkach i konieczności umawiania wizyt w przychodniach.

Kolorowe tabletki rozsypane na czerwonym tle.

Nowa lista leków refundowanych od 1 lipca 2026 r.

Z początkiem lipca obowiązywać zaczęła znowelizowana lista refundowanych leków, wyrobów medycznych i środków specjalnego przeznaczenia żywieniowego. W ramach refundacji aptecznej wprowadzono kilka nowych opcji leczenia dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Pojawiły się także nowe leki dla alergików i pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi. Sprawdź, jak zmieniły się ceny poszczególnych leków – które z nich zdrożały, a za które zapłacisz mniej.