Kwas foliowy - Ktomalek
Kwas foliowy
Co to jest kwas foliowy i jaką pełni role w organizmie?
Kwas foliowy to potoczna nazwa dużej grupy związków, którą fachowo określa się jako foliany. Ta witamina z grupy B odgrywa wszechstronną rolę w organizmie i jest kluczowa dla kobiet planujących ciążę. W okresie płodowym kwas foliowy reguluje rozwój komórek nerwowych.
Odpowiada m.in. za właściwe funkcjonowanie układu nerwowego, krwiotwórczego i sercowo-naczyniowego. Wraz z witaminą B12 pełni podstawową funkcję w procesach wzrostu, rozwoju i rozmnażania komórek. Bierze udział w syntezie kwasów nukleinowych, które są podstawowym składnikiem DNA człowieka. Uczestniczy też w regulacji, tworzeniu i dojrzewaniu krwinek czerwonych oraz w przekształcaniu homocysteiny do metioniny, z której w procesie przemiany powstają tzw. neurostymulatory, czyli serotonina i noradrenalina niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Uważany jest również za czynnik, który może zmniejszać ryzyko rozwoju nowotworów. Jest substancją, którą należy dostarczać w diecie, ponieważ organizm nie potrafi wytwarzać jej samodzielnie.
W jakich produktach spożywczych występuje kwas foliowy?
Kwas foliowy to niezbędna witamina rozpuszczalna w wodzie, naturalnie obecna w żywności, zwłaszcza w owocach, zielonych warzywach liściastych i wątrobie. Składnik ten znajduje się w wielu produktach roślinnych i zwierzęcych, w tym w szpinaku, jarmużu, brokułach, awokado, owocach cytrusowych, jajach i wątrobie wołowej. Dodawany jest również do żywności, głównie do mąki, gotowych płatków śniadaniowych i chleba.
Kto jest narażony na niedobór kwasu foliowego?
Na niedobór kwasu foliowego szczególnie narażone są następujące osoby:
- osoby palące papierosy,
- osoby spożywające alkohol,
- kobiety stosujące antykoncepcję hormonalną bądź często korzystające z solarium,
- kobiety w ciąży,
- niemowlęta (zwłaszcza urodzone przedwcześnie i o niskiej masie ciała),
- dziewczęta w okresie dojrzewania,
- osoby w podeszłym wieku, u których deficyt kwasu foliowego może przyczyniać się do powstawania dysfunkcji umysłowej,
- osoby zażywające leki padaczkowe,
- osoby cierpiące na niedobór witaminy C i żelaza,
- osoby cierpiące na przewlekłe choroby przewodu pokarmowego,
- osoby stosujące restrykcyjne diety.
Kto powinien przyjmować kwas foliowy?
Kwas foliowy powinny przyjmować przede wszystkim kobiety, które planują zajść w ciążę. Witaminę B9 należy suplementować również w ciąży, co najmniej do 12. tygodnia. Zalecana dawka to 0,4 mg kwasu foliowego dziennie, jako uzupełnienie naturalnej, bogatej w foliany diety.
Kobiety, u których w rodzinie stwierdzono przypadki wad cewy nerwowej i te, które znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka niedoboru folianów powinny przyjmować wyższą dawkę, zgodnie z zaleceniami lekarza. Ponadto nad dawkowaniem kwasu foliowego powinny zastanowić się osoby, które są przemęczone, mają problemy ze snem lub koncentracją.
Suplementy z folianami można podawać również dzieciom. Przed rozpoczęciem stosowania kwasu foliowego warto wykonać badania krwi, a także skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednią dawkę.
