Test ureazowy na Helicobacter pylori — na czym polega, kiedy się go wykonuje, jak przygotować się do badania?

Helicobacter pylori — co to za bakteria?

Bakteria Helicobacter pylori to mikroorganizm stosunkowo chętnie bytujący w żołądku ludzi. Dzięki zdolności do wytwarzania ureazy (enzym ten rozkłada do amoniaku i dwutlenku węgla mocznik), bakteria uzyskała zdolność życia w środowisku kwaśnym, jakie panuje m.in. w żołądku. Człowiek jest rezerwuarem tej bakterii, a zakażenie ma miejsce zwykle drogą pokarmową lub poprzez kontakt z wydzielinami (głównie śliną) osoby zakażonej. Z uwagi na sposób rozprzestrzeniania się zakażenia, często w obrębie jednego ogniska domowego bakteria rozprzestrzenia się z łatwością na osoby bliskie zakażonemu.

Zakażenie często przebiega bezobjawowo, jednak jeśli pojawiają się dolegliwości, to bywają one poważne. Helicobacter pylori może przyczynić się u zakażonych do powstania zapalenia żołądka, wrzodów, chłoniaka czy raka. Istnieje korelacja także pomiędzy zakażeniem H.pylori a niedokrwistością wynikającą z niedoboru żelaza.

Jak wykryć zakażenie Helicobacter pylori?

Diagnostyka zakażenia Helicobacter pylori obejmuje kilka testów. Nie trzeba wykonywać wszystkich, aby potwierdzić zakażenie, lecz dobrać odpowiedni test dla konkretnego pacjenta. Metody diagnostyczne dzieli się w tym przypadku na nieinwazyjne:

• test oddechowy — pacjent spożywa roztwór ze znakowanym węglem mocznikiem. Następnie, po odpowiednim czasie zależnym od rodzaju testu, dokonuje się oceny zawartości znakowanego pierwiastka w wydychanym powietrzu;
• test na antygen H.pylori w kale;
• test serologiczny;

oraz inwazyjne, czyli wykonywane łącznie z badaniem endoskopowym układu pokarmowego (gastroskopia), do których należy:

• badanie histologiczne pobranego wycinka z żołądka;
• test ureazowy.

Niektóre testy, np. na obecność antygenu w kale, można wykonać w warunkach domowych. Zaleca się jednak konsultację z lekarzem i rozważenie wykonania testu w sprawdzonym laboratorium.

Test ureazowy na Helicobacter pylori

Aby przeprowadzić ureazowy test na bakterie H.pylori w żołądku, wymagane jest pobranie wycinków błony śluzowej żołądka podczas gastroskopii. Podczas testu ureazowego, wycinki umieszcza się na płytce z mocznikiem oraz dodatkiem czerwieni fenylowej. Jeśli w wycinku obecna jest bakteria, produkowana przez nią ureaza rozłoży mocznik i spowoduje zmianę zabarwienia znacznika. W takim przypadku mówi się o dodatnim teście ureazowym. Wynik testu ureazowego możliwy jest zwykle do odczytania po około 30 minutach.

Jeśli wynik testu ureazowego jest niejednoznaczny lub ujemny, a lekarz nadal podejrzewa zakażenie, możliwe że otrzymany wynik jest fałszywie ujemny. W takiej sytuacji rekomenduje się wykonanie badania histologicznego wycinka pobranego z żołądka.

Dodatni test ureazowy — co dalej?

Jeśli test ureazowy (lub jakikolwiek inny rekomendowany test) wykazał obecność Helicobacter pylori, wówczas należy rozważyć jej eradykację. Nie każdy zakażony będzie poddany leczeniu. Eradykacja bakterii H.pylori wskazana jest m.in. w sytuacji:

• choroby wrzodowej;
• chłoniaka żołądka (MALT);
• zapalenia żołądka o typie zanikowym;
• dyspepsji;
• niedoborów — witaminy B12 lub żelaza.

Aktualnie w Polsce stosuje się zwykle terapię czteroskładnikową u osób dorosłych. Podczas eradykacji stosuje się wówczas inhibitor pompy protonowej, metronidazol, tetracyklinę oraz cytrynian bizmutu.

Dostępność poszukiwanych preparatów w aptekach w Twojej okolicy sprawdzisz z łatwością za pomocą portalu KtoMaLek.pl.

Bibliografia

1. Bartnik, W., Celińska-Cedro, D., Dzieniszewski,J., i inni (2014). Wytyczne Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii dotyczące diagnostyki i leczenia zakażenia Helicobacter pylori. Gastroenterologia Kliniczna, 6, 2, s. 41–49.
2. Bartnik, W. (2017). Leczenie zakażenia (eradykacja) Helicobacter pylori. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/80640,leczenie-zakazenia-eradykacja-helicobacter-pylori. (Dostęp: 08.2025).
3. Adrych, K., Solnica, B., Martirosian, G., Rożynek, E. (2023). Diagnostyka zakażenia Helicobacter pylori. Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.V.28.1.3.. (Dostęp: 08.2025).

Autor