Aplikacja Visimed

Bezdotykowa recepta pozwala na realizację recepty bez chodzenia z wydrukami, bez konieczności dyktowania (w maseczce to szczególnie niewygodne) na głos w aptece PESEL i PIN recepty - dyskretnie, no chyba, że wolisz żeby wszyscy stojący w kolejce poznali Twój PESEL?

Lokalizacja apteki – ktomalek

1. Wskaż,
gdzie jesteś

Wyszukiwanie leków online - ktomlek

2. Znajdź
potrzebny lek

Rezerwacja leków online - ktomalek

3. Zarezerwuj
on‑line

Odbiór leków w aptece - ktomalek

4. Odbierz
w aptece

Znajdź i zarezerwuj lek w najbliższej aptece!

Znajdź teraz najbliższe apteki

Rodzaje grup krwi i czynników Rh

Redakcja KtoMaLek.pl 2020-04-07 08:55
Rodzaje grup krwi i czynników Rh

W ciele człowieka znajduje się od 5 do 6 litrów krwi, które nieustannie krążą po krwiobiegu i organach, transportując tlen, hormony, substancje odżywcze. Składa się z płynnego osocza oraz elementów morfotycznych (m.in. erytrocytów, leukocytów, trombocytów). Na obecnych w niej erytrocytach, czyli czerwonych krwinkach, zlokalizowane są tzw. antygeny, które warunkują grupę krwi każdego człowieka. Jakie wyróżnia się układy grupowe krwi i jakie jest ich znaczenie dla naszego zdrowia?

Grupy krwi – co to takiego?

Dzisiaj każdy wie, że nie każda krew jest taka sama, ale jeszcze w XIX w. ta wiedza nie była powszechna. Wszystko się zmieniło za sprawą badań austriackiego uczonego Karla Landsteinera, który wykrył na powierzchni erytrocytów antygeny – związki chemiczne, które wywołują odpowiedź immunologiczną organizmu. To odkrycie dało początek nauce o grupach krwi i prawach ich dziedziczenia. Choć układów grupowych krwi człowieka jest wiele (ponad trzydzieści), największe znaczenie z punktu widzenia medycyny mają układy: AB0, Rh oraz Kell. Ich znajomość jest niezbędna, gdy zachodzi konieczność przeszczepienia narządów bądź transfuzji krwi u pacjenta.

Jakie występują układy grupowe krwi?

Układ AB0

Układ AB0 uznawany jest za najważniejszy w ludzkim organizmie. W zależności od tego, czy na powierzchni erytrocytu znajduje się antygen A lub B, określa się przynależność do danej grupy krwi, których wyróżnia się cztery:

  • grupa A – na erytrocytach obecny jest antygen A;
  • grupa B – na erytrocytach obecny jest antygen B;
  • grupa AB  - na erytrocytach występują antygeny A i B;
  • grupa 0 – brak antygenów na erytrocytach.

Antygeny pojawiają się już około 6. tygodnia życia płodowego, jednak pełna ich ekspresja ma miejsce dopiero kilka miesięcy po urodzeniu. Określenie grupy krwi u dziecka wykonuje się około 2. roku życia. Przynależność do danej grupy krwi jest niezmienna, wyjątkiem są pacjenci po przeszczepie szpiku kostnego, u których może, choć nie musi, zmienić się grupa krwi.

W surowicy krwi obecne są przeciwciała, naturalnie skierowane przeciwko antygenowi, który jest nieobecny w krwinkach. Dla grupy A wstępują przeciwciała anty-B, dla grupy B przeciwciała anty-A, a dla grupy zero przeciwciała anty-A i anty-B. Jedynie grupa AB nie posiada przeciwciał, dlatego pacjenci z tą grupą krwi uznawani są za idealnych biorców. Układ grup krwi AB0 bierze się pod uwagę przy transfuzji krwi. Przetoczenie pacjentowi krwi z antygenami rodzi ryzyko wystąpienia groźnej reakcji poprzetoczeniowej.

Układ Rh

W ramach układu grupowego krwi Rh wyróżnia się aż 49 antygenów występujących na powierzchni erytrocytów, jednak najistotniejszy i najbardziej immunogenny dla człowieka jest antygen D. Jeżeli posiadają one antygen D (+), pacjent posiada grupę Rh+. Osoby z brakiem tego antygenu (-) określa się mianem Rh-. Antygeny te są niezależne od antygenów A i B obecnych w ramach układu AB0, jednak mówiąc o grupach krwi łączy się je i podaje określenia, takie jak: A Rh+, 0 Rh-.
Pojawienie przeciwciał do antygenów Rh następuje na skutek kontaktu z obcymi krwinkami, dlatego wiedzę na ten temat powinny zgłębić pary starające się o zajście w ciążę. Jeżeli ojciec ma grupę Rh+, a matka grupę Rh-, istnieje duże ryzyko wystąpienia konfliktu serologicznego.

Układ Kell

W tym układzie występuje antygen K, charakteryzujący się wysoką immunogennością i mogący być przyczyną konfliktu serologicznego między matką a płodem, odczynu poprzetoczeniowego bądź choroby hemolitycznej u noworodków K-dodatnich. Przeciwciała anty-K powstają na skutek transfuzji krwi, gdy biorca K-ujemny otrzyma krew K-dodatnią.

Grupy krwi – których jest najwięcej? Jak się je dziedziczy?

Według statystyk na terenie Polski najczęstszą grupą krwi jest A Rh+, którą posiada 32% pacjentów. Drugą co do liczebności jest grupa 0 Rh+ (31%), a trzecią B Rh+ (15%). Następnie grupy AB Rh+ (7%), 0 Rh- (6%), A Rh- (6%), B Rh- (2%). Najmniej pacjentów posiada grupę krwi AB Rh- (1%).

Grupy w układzie AB0 można dziedziczyć w następujący sposób:

Układ AB0 KtoMaLek.pl

Dziedziczenie grup w układzie Rh:

Układ Rh KtoMaLek.pl

W ramach układu Rh symbol „D” oznacza, że pacjent posiada antygen D, zaś „d” symbolizuje jego brak. W przypadku, gdy dziecko odziedziczy antygen D po chociaż jednym rodzicu, samo będzie miało układ Rh+. Może się jednak zdarzyć, że dziecko będzie miało odczyn Rh- mimo dwojga rodziców Rh-dodatnich. Jeżeli matka i ojciec mają układ Rh-, dziecko również nie będzie posiadało antygenu D.​

Po co oznaczać grupę krwi?

Oznaczenie grupy krwi można wykonać w każdy laboratorium diagnostycznym na podstawie pobranej próbki krwi. Laboratoria za jednym razem oznaczają układ grupowy AB0 oraz Rh.

Wiedza na temat grupy krwi może się przydać w najmniej oczekiwanym momencie, dlatego warto zawczasu pomyśleć o wykonaniu badania. Informacja o grupie krwi potrzeba jest przed planowanymi zabiegami, jak również w sytuacjach awaryjnych, takich jak zabiegi po przebytych wypadkach. Wiedzę na ten temat jest niezbędna przy prowadzeniu ciąży, a także przed przeprowadzeniem transfuzji krwi.

Będąc w szpitalu lub innej placówce medycznej, grupę krwi możemy potwierdzić mając przy sobie:

  • wyniki badania krwi potwierdzone pieczątką pracowni;
  • legitymację honorowego dawcy krwi;
  • identyfikacyjną kartę grupy krwi tzw. KIGK lub krewkarta.

Najwygodniejszym rozwiązaniem jest krewkarta, ponieważ zachowuje ważność przez całe życie i pozwala ominąć każdorazowe oznaczanie grupy krwi przy częstszych pobytach w szpitalu lub przed transfuzją krwi. Taką kartę można za darmo wyrobić w Regionalnych Centrach Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa, jednak warunkiem jest kilkukrotne honorowe oddanie krwi.

Aby zadbać o prawidłową ilość krwinek czerwonych warto wzbogacić swoją dietę w sok z buraka. Jeśli jednak nie mamy chęci lub możliwości picia soku z buraka możemy sięgnąć po preparaty w postaci tabletek i kapsułek dostępne w aptekach (np. Burak z żelazem i witaminą C, COLFARM Burak czerwony). Burak czerwony sprzyja prawidłowemu tworzeniu erytrocytów, niweluje uczucie zmęczenia i znużenia oraz zapewniają wsparcie dla układu odpornościowego.


Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów