Kwas migdałowy — właściwości, zastosowanie w kosmetyce. Jak stosować kwas migdałowy na skórę?
- Publikacja:
- dzisiaj 15:00
- Aktualizacja:
- dzisiaj 15:50
Ufasz nam? Powiedz to Google
Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł, a Google częściej pokaże Ci nasze treści.
Ufasz nam? Powiedz to Google
Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł, a Google częściej pokaże Ci nasze treści.
Kwas migdałowy to jeden z najpopularniejszych kwasów AHA stosowanych w kosmetyce i dermatologii estetycznej. Jego działanie jest łagodne, ale skuteczne. Doskonale sprawdza się między innymi w pielęgnacji cery trądzikowej, z przebarwieniami oraz pierwszymi oznakami starzenia. Jakie właściwości i konkretne zastosowania w kosmetyce i dermatologii ma kwas migdałowy? Jak bezpiecznie stosować ten składnik aktywny i jakich błędów unikać?

|
Z tego artykułu dowiesz się, że: Kwas migdałowy to łagodny kwas AHA, odpowiedni także dla cery wrażliwej, naczyniowej i skłonnej do podrażnień. Złuszcza martwy naskórek, działa antybakteryjnie, reguluje wydzielanie sebum, rozjaśnia przebarwienia i wspiera redukcję zmarszczek. Polecany jest przy trądziku, zaskórnikach, przebarwieniach oraz pierwszych oznakach starzenia skóry. Kwasu migdałowego nie należy łączyć go z retinolem, wysokimi stężeniami witaminy C, niacynamidem i innymi kwasami złuszczającymi. Kurację warto stosować wieczorem, z obowiązkową ochroną SPF; najczęstsze działania niepożądane to zaczerwienienie, pieczenie i łuszczenie skóry. |
Czym jest kwas migdałowy?
Kwas migdałowy (ang. Mandelic Acid) to hydroksykwas aromatyczny należący do grupy alfa-hydroksykwasów (AHA), który pierwotnie otrzymywany był z gorzkich migdałów (łac. Prunus dulcis var. amara). Obecnie pozyskuje się go również z pestek moreli oraz wiśni, a także metodami syntetycznymi. Kwas ten charakteryzuje się stosunkowo dużą cząsteczką, przez co przenika do skóry wolniej oraz działa łagodniej niż np. kwas glikolowy. Dzięki temu mogą go stosować nawet osoby z cerą wrażliwą, naczyniową i skłonną do podrażnień.
Kwas migdałowy — właściwości
Kwas migdałowy wykazuje szereg korzystnych działań na skórę, można wśród nich wymienić:
- działanie złuszczające (keratolityczne) — mające na celu usunięcie martwych komórek naskórka, wygładzenie i odświeżenie cery
- działanie antybakteryjne — ograniczające między innymi rozwój bakterii Cutibacterium acnes odpowiedzialnych za rozwój trądziku oraz Staphylococcus aureus, Escherichia coli, Bacillus proteus, Aerobacter aerogenes.
- rozjaśnianie przebarwień — redukuje plamy pigmentacyjne i ujednolica koloryt skóry;
- działanie przeciwzmarszczkowe i redukujące blizny — poprzez stymulację fibroblastów do syntezy kolagenu, elastyny i glikozaminoglikanów;
- regulację wydzielania sebum — działa ściągająco na rozszerzone ujścia gruczołów łojowych, co skutkuje hamowaniem łojotoku.
Już na początku XX wieku kwas migdałowy znalazł zastosowanie w dermatologii jako środek antyseptyczny i przeciwbakteryjny. Kwas migdałowy może osłabiać wiązania między korneocytami, czyli martwymi komórkami powierzchniowej warstwy naskórka, co przyspiesza ich złuszczanie. Usunięcie warstwy rogowej stymuluje odnowę komórkową i sprawia, że skóra staje się gładsza, bardziej miękka i możliwa jest redukcja zaskórników oraz wągrów. Wykazano również, że kwas ten ma zdolność do hamowania enzymu tyrozynazy, który jest odpowiedzialny za syntezę melaniny. W ten sposób możliwe jest ograniczenie powstawania przebarwień i wyrównanie kolorytu skóry. Ponadto dzięki zdolności zatrzymywania wody w głębszych warstwach naskórka, wykazuje działanie nawilżające.
Kwas migdałowy i jego zastosowanie
Nowoczesna kosmetologia oferuje szeroką gamę składników aktywnych, które pomagają osiągnąć efekt pięknej i zdrowej cery. Produkty z kwasem migdałowym polecane są osobom, które zmagają się z trądzikiem pospolitym, przebarwieniami posłonecznymi i potrądzikowymi oraz szarą, zmęczoną cerą. Regularne stosowanie kwasu migdałowego sprawia, że inne składniki aktywne lepiej się wchłaniają i nie zalegają w martwym naskórku. Ponadto kwas migdałowy uelastycznia i wygładza cery dojrzałe, a w przypadku cer tłustych, skłonnych do wyprysków — zamyka rozszerzone pory i zmniejsza ilość powstających zaskórników. Poza tym może być używany do przygotowania skóry do zabiegów laserowych oraz jako element opieki po ich wykonaniu.
Kwas migdałowy — jak poprawnie stosować?
Pierwsze rezultaty można zauważyć już po kilku dniach, a pełny efekt terapii jest widoczny po kilku tygodniach regularnego stosowania. Kwas migdałowy najlepiej używać wieczorem, ze względu na jego potencjalne właściwości uwrażliwiające skórę na promieniowanie słoneczne.
Przed pierwszym zastosowaniem najlepiej wykonać próbę tolerancji (np. na małym fragmencie skóry przy linii żuchwy) poprzez nałożenie na fragment skóry odrobiny preparatu. W trakcie zabiegów wykorzystujących wysokie stężenia tego kwasu niekiedy odczuwalny jest niewielki dyskomfort w postaci pieczenia. Z kolei od 20 do 50% pacjentów zgłasza przemijający rumień po peelingu. Złuszczanie skóry po zabiegu jest dyskretne, nie wyklucza z codziennych aktywności i nie utrudnia wykonania makijażu. Warto pamiętać, że zbyt częste stosowanie kwasów AHA może prowadzić do uodpornienia naskórka na ich działanie, zmniejszając ich efektywność.
Z czym łączyć, a z czym nie łączyć kwasu migdałowego?
Dla bezpieczeństwa nie należy łączyć kwasu migdałowego z:
- silnymi retinoidami (retinol);
- wysokimi stężeniami witaminy C;
- niacynamidem;
- innymi kwasami złuszczającymi (np. kwasem salicylowym, glikolowym).
Takie zestawienie składników w pielęgnacji skóry grozi wystąpieniem zaczerwienienia skóry, suchości, nadmiernego złuszczania i podrażnieniom.
Kwas migdałowy można łączyć z nawilżającymi i łagodzącymi składnikami, takimi jak:
- alantoina;
- kwas hialuronowy;
- ceramidy;
- gliceryna roślinna.

Dostępne formy kwasu migdałowego (stężenia, formulacje)
Kwas migdałowy dostępny jest w wielu różnych produktach, najczęściej w kosmetykach przeznaczonych do skóry z trądzikiem i przebarwieniami. Istnieją formy kremów, serum, esencji czy też toniku, zawierających w swoim składzie ten kwas, które przeznaczone są do użytku domowego oraz specjalnych peelingów chemicznych o wyższych stężeniach tego kwasu, które stosowane mogą być jedynie w gabinetach kosmetologicznych i dermatologicznych. Kosmetyki przeznaczone do samodzielnego stosowania zawierają 5-10% tego kwasu, działają powierzchniowo i mogą być stosowane od kilku razy w tygodniu do nawet codziennego stosowania. Z kolei profesjonalne peelingi kosmetyczne posiadają stężenia 30-40% kwasu migdałowego, działają głębiej, złuszczają intensywniej i wymagają serii zabiegów (od 4 do 6) powtarzanych co 2-3 tygodnie.
Dostępność produktów w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić w serwisie KtoMaLek.pl.
Najczęstsze błędy podczas stosowania kwasu migdałowego
Znaczna część skutków ubocznych odczuwanych przez początkujących użytkowników kosmetyków z kwasem migdałowym spowodowana jest błędami w stosowaniu.
Jednym z najczęstszych błędów jest sięganie po wysokie stężenia np. 20% bez wcześniejszego przygotowania skóry. Zawsze należy zaczynać wprowadzanie kwasów złuszczających do pielęgnacji od ich najniższych stężeń i stopniowo je zwiększać.
Nie należy też stosować takich kuracji zbyt często (codziennie, kilka razy dziennie), oczekując szybszego efektu, może to doprowadzić do zaburzenia bariery hydrolipidowej skóry i wywołać podrażnienia oraz nadmierne złuszczanie skóry. Zazwyczaj w domowej pielęgnacji kurację z dodatkiem produktów z kwasem zaleca się stosować maksymalnie 2-3 razy w tygodniu lub zgodnie z zaleceniami danego producenta.
Kwasu migdałowego nie wolno również nakładać w miejsca aktywnych stanów zapalnych, świeżych ran czy na przesuszoną skórę, ponieważ wywoła to wówczas ból i potęguje te problemy.
Bezpieczeństwo i skutki uboczne kwasu migdałowego
Kwas migdałowy odznacza się niską cytotoksycznością, ponieważ działa głównie powierzchniowo i nie uszkadza żywych warstw skóry. Ponadto rzadko wywołuje poważne podrażnienia i zapewnia lepszą kontrolę efektów podczas zabiegu w porównaniu z innymi kwasami. Podczas aplikacji produktów z tą substancją możliwe jest odczuwanie delikatnego szczypania lub mrowienia oraz zaczerwienienie skóry. Ponadto do najczęściej występujących działań niepożądanych należą:
- rumień utrzymujący się powyżej kilku minut;
- uczucie napięcia i palenia skóry;
- swędzenie;
- silne łuszczenie się naskórka;
- obrzęk;
- wykwity alergiczne.
Istnieje również szereg przeciwwskazań do stosowania kuracji z dodatkiem kwasu migdałowego. Wymienić tutaj trzeba:
- otwarte rany;
- atopowe zapalenie skóry (AZS);
- grzybicę skóry;
- łuszczycę;
- opryszczka twarzy;
- terapia z wykorzystaniem izotretynoiny (do 6 miesięcy wstecz);
- ingerencje chirurgiczne w obrębie twarzy (do 6 miesięcy wstecz);
- chemioterapię;
- leczenie antykoagulacyjne (przeciwzakrzepowe);
- nadmierną ekspozycję na słońce przed zabiegiem.
Kwas migdałowy w ciąży
Stosowanie kwasu migdałowego uznawane jest za bezpieczne zarówno podczas ciąży, jak i w okresie karmienia, w przeciwieństwie do retinoidów. Kwas ten działa wyłącznie na powierzchnię skóry i nie ma zdolności przenikania do krwioobiegu.
Czy kwas migdałowy można stosować latem?
W przeciwieństwie do wielu innych kwasów AHA kwas migdałowy uznawany jest za stosunkowo bezpieczny do użytku przez cały rok, a branża beaty często określa go jako „kwas całoroczny”. Jednak każdy kwas złuszczający zwiększa wrażliwość skóry na promieniowanie UV, dlatego podczas kuracji nim obowiązkowo zaleca się stosowanie ochrony przeciwsłonecznej (SPF 30-50) i unikanie intensywnej ekspozycji na słońce.
Bibliografia
- Jankowiak, W., Imielski, W., & Janeba-Bartoszewicz, E. (2016). Zastosowanie kwasu migdałowego w peelingu kosmetycznym. Kosmetologia Estetyczna, 5(1-4), 57–66.
- Niemyska, K., & Marwicka, J. (2017). Zastosowanie kwasu migdałowego w kosmetyce. Kosmetologia Estetyczna, 6(1-2), 29–33.
- Lebiedowska, A. (2014). Kwas migdałowy jako popularny składnik peelingów chemicznych. Aesthetica, 5(2), 66–70.
- Jeon, H., Park, N., Won, J. G., Shin, Y. W., Choi, J., Park, S. W., & Son, N. S. (2024). Enhancement of Exfoliating Effects through the Novel Cosmetic Ingredient Mandelic acid_Carnitine Ion-Pairing Complex. Skin research and technology : official journal of International Society for Bioengineering and the Skin (ISBS) [and] International Society for Digital Imaging of Skin (ISDIS) [and] International Society for Skin Imaging (ISSI), 30(6), e13788. https://doi.org/10.1111/srt.13788
- Parcheta, M., Świsłocka, R., Świderski, G., Matejczyk, M., & Lewandowski, W. (2022). Spectroscopic Characterization and Antioxidant Properties of Mandelic Acid and Its Derivatives in a Theoretical and Experimental Approach. Materials (Basel, Switzerland), 15(15), 5413. https://doi.org/10.3390/ma15155413
Autor
Rafał Pietrańczyk - Absolwent Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu. Posiadam doświadczenie w pracy w aptece oraz ponad 5-letnią praktykę w prowadzeniu zajęć dla techników farmacji. Na co dzień tworzę merytoryczne treści medyczne, łącząc aktualną wiedzę z praktycznym podejściem do pracy z pacjentem. W swojej pracy skupiam się na bezpieczeństwu farmakoterapii i umiejętności, które pomagają pacjentom
Ufasz nam? Powiedz to Google
Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł, a Google częściej pokaże Ci nasze treści.
Ufasz nam? Powiedz to Google
Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł, a Google częściej pokaże Ci nasze treści.





