Pantenol — działanie, właściwości, zastosowania w farmacji i kosmetyce

Publikacja:
dzisiaj 16:42
Aktualizacja:
dzisiaj 18:00

Zobacz nas częściej w Google

Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł.
Nasze artykuły mogą częściej pojawiać się w "Najważniejszych artykułach" i w trybie AI z etykietą "Preferowane".

Zobacz nas częściej w Google

Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł.
Nasze artykuły mogą częściej pojawiać się w "Najważniejszych artykułach" i w trybie AI z etykietą "Preferowane".

Dodaj do preferowanych źródeł

Pantenol jest substancją, która kojarzy się głównie ze stosowaniem w przypadku oparzeń słonecznych. Jego zastosowanie zarówno w farmacji, jak i kosmetyce jest jednak zdecydowanie szersze. Z poniższego artykułu dowiesz się, czym dokładniej jest pantenol, jakie ma właściwości oraz zastosowanie.

Osoba nakłada na podrażnioną skórę piankę z pantenolem.

Z tego artykułu dowiesz się, że:

  • Pantenol (D-pantenol, dekspantenol) to prowitamina B5, która wspiera regenerację skóry i błon śluzowych oraz przyspiesza gojenie ran.
  • Działa nawilżająco, łagodzi podrażnienia, zaczerwienienia i stany zapalne, poprawiając elastyczność skóry.
  • Jest popularnym składnikiem preparatów po opalaniu, zwłaszcza przy oparzeniach słonecznych. W farmacji występuje m.in. w maściach, kremach, kroplach do oczu, sprayach do nosa i syropach na kaszel.
  • W kosmetykach wspiera kondycję skóry, włosów i paznokci oraz wzmacnia barierę ochronną naskórka.

Jak działa pantenol?

Pantenol w produktach leczniczych, wyrobach medycznych oraz kosmetykach występuje najczęściej w postaci prawoskrętnego enancjomeru, czyli D-pantenolu, nazywanego również dekspantenolem. Jest prowitaminą B5, co oznacza, że w organizmie przekształca się do witaminy B5, czyli kwasu pantotenowego. Ten z kolei jest głównym składnikiem koenzymu A, który odgrywa rolę w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów i białek oraz wpływa na wzrost i prawidłowe funkcjonowanie włosów i paznokci. Wpływa również na proces regeneracji błon śluzowych dróg oddechowych oraz przyspieszenie procesu gojenia się ran.

Pantenol a działanie na skórę

Pantenol ma wiele właściwości, które warunkują jego szerokie zastosowanie w farmacji i kosmetologii. Do najważniejszych z nich należy poprawa nawilżenia i elastyczności skóry, ale także łagodzenie zaczerwienień i podrażnień. Dodatkowo wykazuje on właściwości przeciwzapalne. Dzięki powyższym działaniom dekspantenol wzmacnia barierę naskórka oraz kondycję skóry, włosów i paznokci.

Zastosowanie pentenolu w farmacji

Pantenol ma bardzo szerokie zastosowanie w farmacji. Stosowany jest zewnętrznie na skórę, ale również w aerozolach i sprayach do nosa, w kroplach, maściach i kremach do oczu, a nawet niektórych syropach na kaszel.

Dostępność produktów z pantenolem w  aptekach w Twojej okolicy sprawdzisz na stronie KtoMaLek.pl.

Pantenol w produktach po opalaniu

Pantenol występuje jako główny składnik w produktach stosowanych po opalaniu. Dzięki właściwościom nawilżającym oraz łagodzącym zaczerwienienia i podrażnienia sprawdzi się w oparzeniach słonecznych. D-pantenol w tych produktach występuje w postaci aerozoli, pianek i kremów o łatwym sposobie podania na skórę.

Pantenol w innych produktach na skórę

Pantenol występuje w wielu maściach i do stosowania na skórę w szerszym zastosowaniu niż po oparzeniach słonecznych. Najczęściej jest łączony z alantoiną i chlorheksydyną, ale może również występować jako jedyny ich składnik. Produkty te stosowane są na rany powierzchniowe skóry, takie jak otarcia, pęknięcia czy skaleczenia oraz po małych zabiegach chirurgicznych. Dekspantenol w nich zawarty wykazuje działanie przeciwzapalne oraz przyspiesza proces gojenia ran. Produkty te mogą być również stosowane na nadmiernie wysuszoną skórę w celu jej nawilżenia oraz zapobiegawczo w miejscach narażonych na odparzenia u dzieci i dorosłych.

Osoba wyciska z tubki porcję maści z pantenolem.

Pantenol w produktach do oczu

Pantenol w produktach do oczu może występować jako jedyny składnik żelu do oczu lub w połączeniu z innymi substancjami. W kroplach do oczu występuje najczęściej w połączeniu z kwasem hialuronowym, hypromelozą lub karbomerem. Dodatkowo w maściach do oczu występuje w połączeniu z retinolem, czyli witaminą A. 

Produkty z pantenolem do oczu mają za zadanie regenerację uszkodzonego nabłonka oraz nawilżenie oczu. Wspomagają one proces gojenia uszkodzonej rogówki i spojówki. Wspomagająco mogą być również stosowane w leczeniu infekcji bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych rogówki.

Pantenol w produktach do nosa

Pantenol jest stosowany w postaci sprayów i aerozoli do nosa w połączeniu z kwasem hialuronowym lub ksylometazoliną. Dostępne są również żele do nosa z dekspentanolem i retinolem (witaminą A). D-pantenol w produktach do nosa ma działanie wspomagające, polegające na przyspieszeniu regeneracji uszkodzonego nabłonka oraz zapewnieniu odpowiedniego nawilżenia nosa.

Pantenol w produktach na kaszel

Pantenol znalazł zastosowanie również w niektórych syropach na kaszel w połączeniu z substancją przeciwkaszlową — dekstrometorfanem. Jego dodatek ma za zadanie odpowiednie nawilżenie podrażnionych dróg oddechowych oraz przyspieszenie procesu regeneracji nabłonka. Dodatkowo działanie przeciwzapalne dekspantenolu może zmniejszyć stan zapalny i skrócić czas trwania objawów kaszlu.

Pantenol — zastosowanie w kosmetyce

Pantenol jest również związkiem szeroko stosowanym w kosmetologii. Jest składnikiem wielu szamponów, kremów, balsamów. Może on występować jako główny składnik aktywny danego kosmetyku lub jako dodatek do innych substancji. D-pantenol w kosmetykach ma przede wszystkim zastosowanie nawilżające oraz poprawiające funkcjonowanie naskórka, włosów, skóry i paznokci.

 

Bibliografia

  1. Arct, J., Pytkowska, K. (2009). Kosmetyki do pielęgnacji skóry suchej. Cosmetology Today, 3, s 34-41.
  2. Ebner, F., Heller, A., Rippke, F., & Tausch, I. (2002). Topical use of dexpanthenol in skin disorders. American journal of clinical dermatology. 3(6), s.: 427–433.
  3. Dekspantenol. Medycyna praktyczna INDEKS. Dostępne na: https://indeks.mp.pl/leki/subst.php?id=210. (Dostęp: 04.2025).
  4. Dekspantenol (dexpanthenol). Medycyna praktyczna INDEKS.  Dostępne na: https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=198. (Dostęp: 04.2025).

Autor

Magister farmacji Przemysław Dziadowicz - Tytuł zawodowy Farmaceuty uzyskałem kończąc studia na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Jestem również absolwentem Studiów Podyplomowych z Profesjonalnej Opieki Farmaceutycznej na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Jako farmaceuta i autor artykułów, łączę swoją pasję do pisania z wiedzą z zakresu farmacji, medycyny i zdrowia. Moje wykształcenie farmaceutyczne pozwala mi przekształcać skomplikowane zagadnienia farmakologiczne w zrozumiałe teksty.

Zobacz profil farmaceuty Magister farmacji Przemysław Dziadowicz

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Leki i farmacja

Zobacz nas częściej w Google

Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł.
Nasze artykuły mogą częściej pojawiać się w "Najważniejszych artykułach" i w trybie AI z etykietą "Preferowane".

Zobacz nas częściej w Google

Dodaj KtoMaLek.pl do preferowanych źródeł.
Nasze artykuły mogą częściej pojawiać się w "Najważniejszych artykułach" i w trybie AI z etykietą "Preferowane".

Dodaj do preferowanych źródeł

Więcej artykułów