Rinowirusy (HRV) — jakie schorzenia wywołują i jak rozpoznać ich objawy?

Rinowirusy — czym są?

Rinowirusy to grupa wirusów, która wywołuje około 50% infekcji górnych dróg oddechowych. Istnieje ponad 150 typów rinowirusów, które łatwo mutują. To właśnie rinowirusy są najczęstszą przyczyną przeziębienia. Szczyt zachorowań na infekcje wywołane rinowirusami występuje od jesieni do wiosny. Okres wylęgania się rinowirusów trwa około dwa dni. Po tym czasie pojawiają się pierwsze objawy infekcji.

Jakie objawy wywołują rinowirusy?

Objawy infekcji rinowirusami obejmują zwykle katar, zatkany nos, kaszel, ból gardła, ból głowy i złe samopoczucie. Są to częste, lecz łagodne objawy, które najczęściej przemijają po kilku dniach. Objawy rinowirusa u dzieci i niemowlaków są podobne do tych u dorosłych. Rinowirusy obecne mogą być także u pacjentów z zapaleniem krtani, zapaleniem oskrzelików oraz zapaleniem ucha środkowego.

Jak nie zarazić się rinowirusami?

Rinowirusy rozprzestrzeniają się głównie poprzez kontakt dotykowy z zakażoną osobą lub skażoną powierzchnią. Do przeniesienia infekcji niezbędne jest przeniesienie wirusa, np. na skórze dłoni do nosa lub oka, z którego przez kanalik łzowy przedostaje się on do nosa. Wirusy na powierzchniach utrzymują się do kilku godzin. Mogą również przenosić się drogą kropelkową, choć nie jest to główna droga ich rozprzestrzeniania.

Jak zmniejszyć ryzyko zarażenia? Aby zredukować ryzyko infekcji rinowirusami, należy zwracać szczególną uwagę na czystość dłoni oraz unikać dotykania twarzy dłońmi. Mycie rąk wodą z mydłem skutecznie usuwa wirusy z powierzchni skóry. Środki dezynfekujące na bazie alkoholu zmniejszają ilość wirusów, lecz nie eliminują ich całkowicie.

Rinowirusy — jak leczyć?

Nie istnieje lek, który ma potwierdzone działanie skracające czas trwania infekcji rinowirusami. Niektóre badania sugerują, że skuteczna może okazać się suplementacja cynku lub ekstraktu z jeżówki purpurowej. Jednak dane na ten temat są niejednoznaczne — według niektórych badań skracają one czas trwania infekcji, a według innych ich efekt zbliżony jest do placebo. 

Leczenie infekcji rinowirusami polega na łagodzeniu objawów i poprawie komfortu chorego, lecz nie wpływa na czas trwania infekcji. 

Jak leczyć przeziębienie wywołane przez rinowirusy? Wszystko zależy od jego objawów i wieku chorego. Poniżej znajdziesz przykładowe wskazówki dla konkretnych objawów, lecz każdorazowo skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą przed ich zastosowaniem: 

• ból gardła: aerozole lub pastylki z substancją przeciwbólową, np. z lidokainą, benzydaminą, flurbiprofenem, ketoprofenem;
• bóle mięśni, ból głowy, gorączka: paracetamol, ibuprofen, naproksen lub inne NLPZ;
• katar, zatkany nos: woda morska, aerozole z ksylometazoliną, oksymetazoliną, bromkiem ipratropium;
• kaszel suchy: butamirat, lewodropropizyna; 
• kaszel mokry: ambroksol, acetylocysteina, bromheksyna, erdosteina.

Dostępność leków w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić w serwisie KtoMaLek.pl.

Rinowirusy — dlaczego nie ma leku? 

Istnieje ponad 150 rodzajów rinowirusów. Ich różnorodność genetyczna i częste mutacje utrudniają opracowanie skutecznego leku przeciwwirusowego na infekcję rinowirusami. Z tego samego powodu trudno jest również opracować szczepionki lub szybkie testy na rinowirusy (takie jak na COVID lub grypę). Możliwe jest wykonanie jedynie testów laboratoryjnych, których wynik najczęściej opisywany jest jako ludzki rinowirus/enterowirus, gdyż nawet w badaniach laboratoryjnych trudno rozróżnić te dwie grupy wirusów.

Rinowirusy — podsumowanie

Rinowirusy to duża grupa wirusów, które wywołują przeziębienie. Objawy najczęściej są łagodne i przemijają samoistnie po kilku dniach. Rinowirusy przenoszą się drogą kontaktową. Odpowiednia higiena dłoni pozwala zmniejszyć ryzyko infekcji. Nie ma specyficznego leku lub szczepionki na rinowirusy. Do dyspozycji pozostaje jedynie leczenie objawowe, które ma na celu złagodzenie objawów i poprawę komfortu w trakcie infekcji.

Bibliografia

1. Vandini, S., Biagi, C., Fischer, M., Lanari, M. (2019). Impact of rhinovirus infections in children. Viruses, 11(6), s. 521. DOI: 10.3390/v11060521.
2. Greenberg, S. B. (2016). Update on human rhinovirus and coronavirus infections. Seminars in Respiratory and Critical Care Medicine, 37(4), s. 555–571. DOI: 10.1055/s-0036-1584797.
3. Esneau, C., Duff, A.C., Bartlett, N.W. (2022). Understanding rhinovirus circulation and impact on illness. Viruses, 14(1), 141. DOI: 10.3390/v14010141.
4. Turner, R. B. (2001). The treatment of rhinovirus infections: Progress and potential. Antiviral Research, 49(1), s. 1–14.
5. Winther, B. (2011). Rhinovirus infections in the upper airway. Proceedings of the American Thoracic Society, 8(1), s. 79–89. DOI: 10.1513/pats.201006-039RN.

Autor