Ambroksol — właściwości, zastosowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne

Jak działa ambroksol?

Ambroksol jest lekiem ułatwiającym odkrztuszanie śluzu z dróg oddechowych. W fizjologicznych warunkach śluz chroni błonę dróg oddechowych przed wyschnięciem, umożliwia ruch nabłonka rzęskowego i utrudnia dostęp patogenów oraz zanieczyszczeń w głąb dróg oddechowych. W przebiegu infekcji może dojść do wzrostu produkcji śluzu o dużej gęstości i lepkości, co utrudnia jego usuwanie. Aby ułatwić oczyszczanie dróg oddechowych z zalegającej wydzieliny, stosuje się leki wykrztuśne. Po zastosowaniu ambroksolu produkowany jest śluz o rzadszej, rozwodnionej konsystencji. Zwiększa się również wydzielanie surfaktantu (naturalna substancja powierzchniowo czynna). Dzięki temu rzęski obecne w drogach oddechowych przestają być posklejane gęstą wydzieliną i mogą efektywnie wymiatać na zewnątrz zalegający śluz. Efektem jest ułatwione odkrztuszanie i oczyszczanie dróg oddechowych z lepkiej wydzieliny. Ważny jest również fakt, że ambroksol nie zaburza naturalnego odruchu kaszlu. 

Ambroksol ma dodatkowo działanie przeciwzapalne i miejscowo znieczulające. Dlatego sprawdza się w bólu i stanach zapalnych gardła. Stosowany jest wtedy w postaci pastylek do ssania lub aerozoli do stosowania w jamie ustnej.

Kiedy stosować ambroksol?

Ambroksol stosuje się w schorzeniach dróg oddechowych, w których utrudnione jest odkrztuszanie wydzieliny, np. zapalenie oskrzeli, zapalenie krtani, astma, mukowiscydoza. Dożylnie ambroksol podawany jest noworodkom z zaburzeniami oddychania, w celu zwiększenia wytwarzania surfaktantu. Ambroksol może być stosowany również u pacjentów po zabiegach operacyjnych oraz przebywających na oddziałach intensywnej terapii, w celu zapobiegania powikłaniom ze strony układu oddechowego. 

Na jaki kaszel stosować ambroksol? Ambroksol, jako lek wykrztuśny, stosuje się w kaszlu mokrym, np. w przebiegu infekcji w celu ułatwienia odkrztuszania wydzieliny. 

Podczas stosowania ambroksolu warto pamiętać o odpowiednim nawodnieniu. 

Jak stosować ambroksol?

Ambroksol (chlorowodorek ambroksolu) dostępny jest bez recepty w postaci tabletek, tabletek musujących, kapsułek, kropli i syropu. Na receptę dostępny jest też ambroksol do nebulizacji oraz do wstrzykiwań. 

Dostępność poszukiwanych preparatów w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić i zarezerwować za pomocą serwisu KtoMaLek.pl.

Najczęściej stosowane dawkowanie ambroksolu u dorosłych to 60-120 mg ambroksolu na dobę, podzielone na 2-3 dawki. W przypadku kapsułek o przedłużonym uwalnianiu stosuje się 75 mg raz na dobę. Przed użyciem syropu z ambroksolem warto sprawdzić w ulotce, jaką dokładnie objętość zastosować. 

Ambroksol w postaci syropu lub kropli może być stosowany u dzieci już od 1. roku życia. 

Ambroksol — przeciwwskazania

Nie należy przyjmować ambroksolu w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek składnik wybranego preparatu. 

Ambroksol przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego. Nie zaleca się jego stosowania szczególnie podczas I trymestru ciąży. Nie należy go zażywać również w trakcie karmienia piersią. Przed zastosowaniem leku w ciąży lub podczas karmienia piersią zawsze należy skonsultować się z lekarzem i rozważyć korzyści oraz ryzyko z zastosowania leczenia.

Ambroksol — działania niepożądane

Ambroksol zazwyczaj jest dobrze tolerowany. Jednak, jak każdy lek, może wywoływać działania niepożądane. 

Do działań niepożądanych ambroksolu należą m.in.: 

• nudności;
• wymioty;
• biegunka;
• bóle brzucha; 
• reakcje nadwrażliwości; 
• wysypka; 
• pokrzywka; 
• świąd; 
• obrzęk naczynioruchowy. 

Zdarzały się podczas stosowania ambroksolu także pojedyncze przypadki ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy i toksyczna martwica naskórka. 

W związku z nasileniem produkcji wydzieliny oraz zwiększonego odruchu kaszlowego ambroksolu nie należy przyjmować przed snem. 

Ambroksol — interakcje

Ambroksol zwiększa stężenie niektórych antybiotyków (amoksycyklina, erytromycyna, cefuroksym) w wydzielinie oskrzelowej. W niektórych przypadkach efekt ten może być korzystny i celowo wykorzystywany przez lekarza, aby zwiększyć stężenie antybiotyku w miejscu infekcji. 

Nie należy łączyć ambroksolu z lekami przeciwkaszlowymi. Ich mechanizm działania jest bowiem przeciwstawny i wykluczający się z ambroksolem.

Ambroksol — podsumowanie

Ambroksol to lek wykrztuśny, zalecany na kaszel mokry. Skutecznie ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny. Stosowany jest od wielu lat i ma dobrze poznany profil bezpieczeństwa. Zazwyczaj jest dobrze tolerowany i może być stosowany u dzieci już od 1. roku życia. 

Bibliografia

1. Cazan, D., Klimek, L., Sperl, A., Plomer, M., Kölsch, S. (2018). Safety of ambroxol in the treatment of airway diseases in adult patients. Expert opinion on drug safety, 17(12), s. 1211–1224. https://doi.org/10.1080/14740338.2018.1533954. 
2. Ambroksol. Medycyna Praktyczna. Baza Leków. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/leki/subst.html?id=80. (Dostęp: 09.2025)
3. Ambroksol. Medycyna Praktyczna. Indeks. Dostępne na: https://indeks.mp.pl/desc.php?id=68. (Dostęp: 09.2025)

Autor