Czy dieta sokowa jest bezpieczna? Zasady detoksu sokowego, opinie ekspertów, zagrożenia

Czy dieta sokowa jest bezpieczna?

Dieta sokowa budzi wiele kontrowersji, ponieważ z jednej strony dostarcza sporej ilości witamin i składników mineralnych, a z drugiej strony jest uboga w białko, tłuszcze oraz błonnik. Krótkotrwałe stosowanie u zdrowej osoby dorosłej zwykle nie stanowi zagrożenia, jednak dłuższe stosowanie może prowadzić do poważnych niedoborów żywieniowych i zaburzeń metabolicznych. Trzeba pamiętać, że organizm nie potrzebuje specjalnych kuracji oczyszczających, ponieważ naturalnie zajmują się tym wątroba, nerki oraz układ pokarmowy. Warto również podkreślić, że soki owocowe zawierają duże ilości cukrów prostych, co przy dłuższym stosowaniu może prowadzić do wahań poziomu glukozy we krwi. Z tego względu dieta sokowa nie powinna być traktowana jako bezpieczny sposób odżywiania na dłuższą metę, a raczej jako ewentualne krótkie urozmaicenie w jadłospisie. 

Zasady diety sokowej

Dieta sokowa powinna być stosowana wyłącznie krótkotrwale i traktowana raczej jako dodatek do codziennego jadłospisu niż samodzielny sposób odżywiania. Podstawą powinny być soki warzywne z niewielkim dodatkiem owoców, aby ograniczyć nadmiar cukrów prostych i nagłe wahania poziomu glukozy we krwi. Należy kontrolować ilość wypijanych porcji, pamiętać o dodatkowym nawodnieniu oraz uzupełniać dietę o źródło białka i zdrowych tłuszczów, ponieważ soki same w sobie nie pokrywają tych potrzeb. Bardzo ważna jest również higiena przygotowania soków, czyli dokładne mycie warzyw i owoców, z których będą przygotowywane soki. Trzeba podkreślić, że dieta sokowa nie jest metoda odchudzania ani oczyszczania organizmu, a jedynie krótkim urozmaiceniem zdrowego jadłospisu. 

Detoks sokowy — opinie ekspertów

Eksperci są zgodni, że dieta sokowa nie powinna być stosowana jako długotrwały model żywienia. Dietetycy podkreślają jej niezbilansowany charakter i ryzyko niedoborów, jeśli soki zastępują pełnowartościowe posiłki. Lekarze sportowi zwracają uwagę na spadek energii i pogorszoną regenerację przy zbyt niskiej kaloryczności. Gastroenterolodzy wskazują, że nadmiar soków owocowych może nasilać dolegliwości jelitowe, a stomatolodzy ostrzegają przed erozją szkliwa z powodu wysokiej kwasowości napojów. Psychodietetycy dodają, że tego typu kuracje mogą sprzyjać niezdrowym schematom żywieniowym i wzmacniać cykl restrykcji oraz przejadania się. Wspólnym wnioskiem specjalistów jest to, że soki mogą być wartościowym elementem diety, ale nie jej podstawą.

Zagrożenia związane ze stosowaniem diety sokowej

Stosowanie detoksu sokowego wiąże się z wieloma zagrożeniami zdrowotnymi. Zbyt niska kaloryczność może prowadzić do osłabienia, zawrotów głowy i wahań poziomu glukozy we krwi. Utrata masy ciała w trakcie takiej kuracji wynika głównie z ubytku wody i glikogenu, dlatego po jej zakończeniu bardzo często pojawia się efekt jojo. 

Brak odpowiedniej ilości białka i tłuszczu sprzyja rozwojowi niedoborów pokarmowych, a nadmiar cukrów prostych może obciążać trzustkę i pogarszać kontrolę glikemii. U osób z wrażliwym układem pokarmowym nadmiar soków owocowych wywołuje wzdęcia, biegunki lub nasilenie refluksu. Długotrwałe spożywanie kwaśnych soków przyczynia się również do erozji szkliwa i zwiększonego ryzyka próchnicy. Nie można zapominać o możliwych interakcjach niektórych soków z lekami oraz o zagrożeniu mikrobiologicznym, jeśli napoje są przygotowane z niepasteryzowanych produktów. Podczas diety sokowej łatwo również o niedobory cynku, żelaza i witaminy B12. Dodatkowo brak produktów zbożowych i nabiału może skutkować zbyt małą podażą wapnia i magnezu w codziennym jadłospisie. Wszystko to sprawia, że dieta sokowa nie jest bezpiecznym ani trwałym rozwiązaniem. 

Dieta sokowa — podsumowanie

Należy pamiętać, że diety sokowe nie „detoksykują” organizmu i nie są metodą trwałego odchudzania. W najlepszym razie mogą być krótkim urozmaiceniem jadłospisu, a najlepiej jedynie elementem poszczególnego posiłku. Jeśli celem jest poprawa samopoczucia i masy ciała, skuteczniejsza będzie zbilansowana dieta, sen, ruch i nawadnianie. 

Dostępność poszukiwanych preparatów w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić w serwisie KtoMaLek.pl.

Bibliografia

1. Gwóźdź, E., Gębczyński, P. (2015). Prozdrowotne właściwości soków, warzyw i ich przetworów. Post Fitoter, (16)4, s. 268-270. 
2. Gąsiewska, P. (2018). Dieta sokowa — na oczyszczanie, na odchudzanie, na raka? Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. Dostępne na: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/dieta-sokowa-na-oczyszczanie-na-odchudzanie-na-raka/. (Dostęp: 09.2025).

Autor