Nawracające zapalenie pęcherza moczowego. Jakie badania i kiedy należy zrobić?
Artykuł sponsorowany
Nawracające zapalenie pęcherza występuje przede wszystkim u kobiet, które są predysponowane do zakażeń układu moczowego. W trakcie trwania zakażenia występuje szereg nieprzyjemnych objawów, np. ból, pieczenie i trudność w oddawaniu moczu. W artykule podpowiadamy, jakie są najczęstsze przyczyny zapalenia pęcherza, jakie badania wykonać u pacjentek zmagających się z postacią nawracającą i jak wygląda leczenie.
![Pacjentka odbywa wizytę u lekarza.](https://static.ktomalek.pl/blog/zdjecie/nawracajace-zapalenie-pecherza-moczowego.jpg)
Czym jest zapalenie pęcherza moczowego?
Zapalenie pęcherza moczowego to powszechna choroba urologiczna, którą wywołują przede wszystkim bakterie. Na zakażenie narażone są młode i aktywne seksualnie kobiety. Problem ten dotyka również osoby w podeszłym wieku, u których występują zmiany fizjologiczne, np. częstsze zaleganie moczu w pęcherzu.
Zapalenie pęcherza moczowego jest jedną z postaci klinicznych ZUM (zakażeń układu moczowego).
Rodzaje zapalenia pęcherza moczowego
Jeden z podstawowych podziałów ZUM wyróżnia tzw. powikłane (np. u kobiet ciężarnych) i niepowikłane zakażenia (np. u kobiet, które nie są w ciąży i nie cierpią na choroby przewlekłe).
Oprócz tego funkcjonują trzy inne pojęcia jak:
- ostre zapalenie pęcherza moczowego, do którego dochodzi na drodze wstępującej;
- przewlekłe zapalenie pęcherza moczowego, w którym objawy utrzymują się dłużej niż 2 tygodnie;
- nawracające zapalenie pęcherza u kobiet, które definiuje się jako co najmniej 3 nawroty w ciągu roku u kobiet bez dodatkowych czynników ryzyka.
Warto pamiętać, że posiew moczu to jedno z badań, które pozwala na określenie liczebności bakterii, ich identyfikację, a także ocenę lekowrażliwości. To pomocne narzędzie diagnostyczne w ostrych i nawracających zakażeniach pęcherza moczowego. Więcej o tym badaniu dowiesz się pod linkiem: https://www.alab.pl/badanie/posiew-moczu-9133
Czynniki sprzyjające infekcji pęcherza moczowego
Prawdopodobieństwo zapalenia pęcherza moczowego zwiększają określone czynniki. Są to:
- wady anatomiczne,
- zastój moczu w pęcherzu,
- cewnikowanie,
- alkalizacja moczu (pH jest bardziej zasadowe niż kwaśne),
- kamica moczowa,
- cukrzyca,
- zaburzenia hormonalne,
- okres ciąży,
- choroby prostaty.
Czynnikiem zwiększającym częstość infekcji jest również stosowanie leków immunosupresyjnych, które wpływają negatywnie na czynność układu odpornościowego.
Zapalenie pęcherza moczowego – częstość występowania
Na zapalenie pęcherza moczowego częściej zapadają kobiety niż mężczyźni. Temu zjawisku sprzyjają różnice anatomiczne, np. długość cewki moczowej, a także zaburzenia hormonalne.
W przypadku mężczyzn zapalenie pęcherza moczowego jest wtórne, ponieważ jest związane z występowaniem przeszkody podpęcherzowej, np. zwężenia cewki moczowej lub zapalenia prostaty.
Zapalenie pęcherza moczowego – przyczyny
Bakterie odpowiedzialne za zapalenie pęcherza moczowego to najczęściej:
- gram ujemne pałeczki z rodziny Enterobacteriaceae (90% zakażeń układu moczowego) – Eschierichia coli odpowiada za 75-95% zakażeń niepowikłanych;
- Proteus mirabilis, Klebsiella (1-4% zakażeń niepowikłanych);
- Citrobacter, Enterobacter spp., Pseudomonas aeruginosa (poniżej 1% zakażeń niepowikłanych).
Udział procentowy wymienionych bakterii zmienia się w przypadku tzw. zakażeń powikłanych – zmniejsza się znaczenie E. coli, a rośnie aktywność pozostałych bakterii.
Nawracające zapalenie pęcherza moczowego – objawy
O zapaleniu pęcherza moczowego (zarówno nawracającym, jak i ostrym) świadczą następujące objawy:
- częstomocz;
- dyzuria (dyskomfort z pieczeniem i bólem podczas mikcji);
- parcie naglące na pęcherz, mimowolne oddawanie moczu;
- ból w okolicy nadłonowej, lędźwiowej i w dole brzucha;
- nudności;
- gorączka, dreszcze, złe samopoczucie.
Mocz oddawany w czasie zapalenia pęcherza moczowego może być mętny, a w zaawansowanej postaci obserwuje się krwiomocz.
Czy badanie moczu wykryje zapalenie pęcherza?
Badania moczu są niezbędne w celu identyfikacji źródła zapalenia pęcherza moczowego. Szczególne znaczenie ma posiew, który umożliwia identyfikację bezobjawowego bakteriomoczu. Wśród pacjentów, którzy mogą lub powinni skorzystać z tego badania, są m.in. osoby z podejrzeniem odmiedniczkowego zapalenia nerek i kobiety w ciąży.
Jak leczyć zapalenie pęcherza?
W przypadku nawracającego zapalenia pęcherza moczowego istotne jest zastosowanie leczenia przyczynowego opartego na wynikach badania posiewu. Zależnie od szczepu bakterii i jego wrażliwości stosuje się:
- antybiotyki,
- fluorochinolony,
- inne chemioterapeutyki.
Pomocne jest również leczenie objawowe, na które składają się leki przeciwbólowe.
W tym miejscu warto również odpowiedzieć na pytanie: czym grozi nieleczone zapalenie pęcherza moczowego? Konsekwencją może być odmiedniczkowe zapalenie nerek.
Nawracające zakażenie pęcherza moczowego dotyka wielu kobiet niezależnie od wieku. Towarzyszy mu szereg nieprzyjemnych objawów związanych z oddawaniem moczu, jak ból i pieczenie. W przypadku wystąpienia problemów z mikcją należy skonsultować się z lekarzem, który zaleci wykonanie odpowiednich badań laboratoryjnych, np. posiewu moczu.
Bibliografia
- Borkowski A (2008) Urologia. Podręcznik dla studentów medycyny, Warszawa: PZWL
- Boroń-Kaczmarska A, Wiercińska-Drapało A (2022) Choroby zakaźne i pasożytnicze. TOM 1, Warszawa: PZWL
- Drewa T, Juszczak K (2023) Urologia. Ilustrowany podręcznik dla studentów i stażystów, Warszawa: PZWL
- https://sklep.alablaboratoria.pl/centrum-wiedzy/czestomocz-wielomocz-i-oddawanie-moczu-w-nocy-jakie-sa-przyczyny/
- https://sklep.alablaboratoria.pl/centrum-wiedzy/zakazenia-ukladu-moczowego-zum/
- http://www.przeglad-urologiczny.pl/artykul.php?2041
Autor
Redakcja KtoMaLek.pl - Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.