Pessar — czym jest i kiedy wskazana jest pessaroterapia? Rodzaje pessarów, ich działanie i zastosowania
- Publikacja:
- dzisiaj 15:54
- Aktualizacja:
- dzisiaj 16:49
Pessaroterapia to bezinwazyjna metoda leczenia, polegająca na założeniu do pochwy specjalnej wkładki, dającej podparcie Twoim narządom miednicy mniejszej, a Tobie poczucie pewności siebie. Dla wielu kobiet stanowi skuteczną alternatywę dla operacji chirurgicznej lub ratunek przed przedwczesnym porodem. Dowiedz się, kiedy stosuje się pessaroterapię, jak działa pessar, jak dobrać odpowiedni model i jak wygląda codzienne życie z wkładką.
|
Z tego artykułu dowiesz się, że: Pessaroterapia to bezinwazyjna i bezpieczna metoda leczenia uroginekologicznego oraz profilaktyki przedwczesnego porodu, polegająca na dopochwowym umieszczeniu elastycznej wkładki. Silikonowe pessary, dobierane indywidualnie przez lekarza, mechanicznie podpierają narządy miednicy mniejszej lub odciążają szyjkę macicy w ciąży, stanowiąc skuteczną alternatywę dla operacji chirurgicznej. Choć codzienne użytkowanie wkładki jest komfortowe, wymaga ono rygorystycznej higieny, regularnego mycia wyrobu oraz stałej kontroli ginekologicznej w celu unikania infekcji czy podrażnień. |
Pessary — co to jest i jak działają?
Pessar ginekologiczny to miękka, elastyczna wkładka wykonana najczęściej z silikonu medycznego. Występuje w różnych kształtach i rozmiarach – może przypominać pierścień, kostkę, talerzyk lub inne formy.
Mechanizm działania pessara jest stosunkowo prosty. Urządzenie działa poprzez mechaniczne podparcie narządów miednicy mniejszej, takich jak macica, pochwa czy pęcherz moczowy. Dzięki temu pomaga przywrócić ich prawidłowe położenie oraz zmniejszyć objawy związane z ich obniżeniem.
Pessary stosuje się przede wszystkim w leczeniu zachowawczym takich problemów jak:
- wypadanie macicy lub pochwy;
- obniżenie narządów miednicy mniejszej;
- wysiłkowe nietrzymanie moczu;
- w niektórych przypadkach w ciąży, zagrożonych przedwczesnym porodem.
Cichy strażnik Twojej ciąży – co musisz wiedzieć o pessarze w tym okresie?
Niewydolność cieśniowo-szyjkowa to stan, w którym szyjka macicy skraca się i rozwiera bezboleśnie, co stanowi bezpośrednie zagrożenie porodem przedwczesnym. W takich przypadkach kluczowym elementem profilaktyki jest pessar kołnierzykowy.
Jak działa pessar kołnierzykowy?
Zadaniem tego typu pessara jest mechaniczne wsparcie osłabionej szyjki macicy. Jego działanie opiera się na odgięciu osi szyjki macicy ku tyłowi — zmienia to kierunek nacisku na kanał szyjki i zapobiega przedwczesnemu porodowi.
Pessar w ciąży — możliwe skutki uboczne
Pessaroterapia to bezpieczne rozwiązanie dla Ciebie i Twojego dziecka, jednak warto, abyś wiedziała, jakie skutki uboczne mogą wystąpić podczas stosowania wkładki w ciąży. Najczęściej jako efekt uboczny pojawia się zwiększona ilość bezwonnej, przezroczystej lub mlecznej wydzieliny z pochwy, co jest naturalną reakcją organizmu. U niektórych pacjentek mogą rozwinąć się jednak grzybicze infekcje intymne (objawiające się pieczeniem, swędzeniem lub zmianą zapachu upławów) bądź bakteryjne zakażenia układu moczowego. Kluczowe w zapobieganiu tym zdarzeniom są staranna higiena oraz regularne kontrole lekarskie.
|
Uwaga! Każda nagła zmiana charakteru wydzieliny u kobiety ciężarnej z założonym pessarem wymaga weryfikacji medycznej, aby wykluczyć przedwczesne odejście wód płodowych lub stan zapalny. |
Rodzaje pessarów. Kiedy są stosowane?
Pessary występują w blisko 20 różnych modelach, a ich dobór zależy przede wszystkim od rodzaju zaburzenia oraz stopnia jego zaawansowania. Najprościej można je podzielić na dwie podstawowe grupy:
- pessary podpierające;
- pessary wypełniające.
Do pessarów podpierających należą przede wszystkim modele o kształcie pierścienia (tzw. ring). Są one najczęściej stosowane w leczeniu obniżenia i wypadania macicy oraz pochwy w różnych stadiach zaawansowania, szczególnie w łagodniejszych postaciach tych zaburzeń, a także w nietrzymaniu moczu.
Natomiast do pessarów wypełniających zalicza się m.in. pessar grzybkowy, który stosuje się głównie w III stopniu wypadania narządów płciowych. Tego typu pessar nie jest natomiast zalecany w leczeniu nietrzymania moczu. Do tej samej grupy należą również pessar typu donut oraz pessar kostkowy (tzw. cube), które mają podobne wskazania kliniczne i są stosowane przede wszystkim w bardziej zaawansowanych postaciach wypadania narządów miednicy mniejszej.
Obniżenie narządów miednicy mniejszej — pessar czy operacja?
Wiele pacjentek zastanawia się, czy w przypadku problemów z obniżeniem narządów miednicy konieczna jest operacja. W wielu sytuacjach pierwszym krokiem leczenia jest właśnie zastosowanie pessara jako metody zachowawczej.
Pessaroterapia jest szczególnie polecana:
- gdy objawy są łagodne lub umiarkowane;
- u kobiet, które nie kwalifikują się do leczenia operacyjnego;
- u pacjentek, które nie chcą poddawać się zabiegowi chirurgicznemu.
Leczenie operacyjne rozważa się natomiast wtedy, gdy pessaroterapia nie przynosi oczekiwanych efektów, objawy są bardzo nasilone lub występują znaczne zaburzenia anatomiczne narządów miednicy mniejszej. Decyzja o wyborze metody leczenia zawsze powinna być podejmowana indywidualnie, po konsultacji z lekarzem.
Pessary ginekologiczne — wady i zalety
Do głównych zalet stosowania pessara należy jego wysoka skuteczność w leczeniu wypadania macicy, obniżenia ścian pochwy czy nietrzymania moczu, a także brak konieczności zabiegu operacyjnego. Dodatkowo po pewnym czasie użytkowania jest to komfortowa i łatwa w użyciu metoda.
Jednak stosowanie pessara nie jest pozbawione wad. Może dojść do podrażnień lub infekcji, dlatego w przypadku bólu, dyskomfortu lub obecności krwi należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Równie ważne jest zachowanie odpowiedniej higieny wkładki, w tym regularne mycie i osuszanie, aby zminimalizować ryzyko powikłań.
Pessaroterapia a bezpieczeństwo. Jakie skutki uboczne powinny Cię zaniepokoić?
Choć stosowanie pessara jest uznawane za bezpieczną metodę leczenia, wymaga ono stałej kontroli pacjentki. Monitorowanie reakcji organizmu pozwala na wczesne wykrycie ewentualnych powikłań i uniknięcie poważniejszych stanów zapalnych.
Kiedy udać się do lekarza?
Jeśli podczas stosowania pessara zauważysz poniższe symptomy:
- ból i silny dyskomfort;
- zmiana wydzieliny z pochwy — inna barwa, zapach lub konsystencja upławów;
- krwawienie lub plamienie;
- uszkodzenia mechaniczne;
niezwłocznie skontaktuj się z ginekologiem! Pamiętaj, że wczesna reakcja na działania niepożądane to klucz do kontynuowania bezpiecznej i skutecznej terapii.
Przebieg procedury zakładania pessara i zalecenia po wizycie
Założenie wyrobu to rutynowy zabieg ambulatoryjny, co oznacza, że odbywa się w gabinecie ginekologicznym i nie wymaga pobytu w szpitalu ani stosowania znieczulenia. Proces jest szybki i sprowadza się do kilku kluczowych kroków:
- dobór — lekarz ginekolog dopasowuje kształt oraz rozmiar pessara do budowy anatomicznej pacjentki;
- aplikacja — przy użyciu lubrykantu lekarz umieszcza pessar w pochwie w odpowiedni sposób w zależności od wskazań;
- test komfortu — po założeniu zostaniesz poproszona o wykonanie kilku kroków po gabinecie w celu stwierdzenia, czy odczuwasz dyskomfort.
Jeśli już na tym etapie odczuwasz ból, koniecznie powiedz o tym lekarzowi.
Dodatkowo lekarze często zalecają stosowanie żeli dopochwowych z estrogenami, które zawierają substancję leczniczą, chroniącą błonę śluzową pochwy przed uszkodzeniami i wspierają regenerację tkanek.
Dostępność leków w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić w serwisie KtoMaLek.pl.
Codzienne życie z pessarem: higiena i wizyty kontrolne.
Prawidłowe użytkowanie pessara w warunkach domowych jest kluczowe dla uniknięcia infekcji dróg rodnych oraz zapewnienia skuteczności terapii. O czym warto pamiętać? Podstawą profilaktyki zakażeń jest systematyczne dbanie o czystość wyrobu medycznego:
- zaleca się, aby każdego dnia wyjmować pessar, dokładnie go myć (zgodnie z instrukcją lekarza, zazwyczaj przy użyciu delikatnego środka myjącego) i osuszać przed ponowną aplikacją;
- dla zachowania pełnego komfortu i higieny, pessar należy zawsze wyjmować przed stosunkiem seksualnym.
Harmonogram wizyt kontrolnych
Pamiętaj, że skrupulatne dbanie o czystość urządzenia nie zwalnia Cię z obowiązku regularnych konsultacji ginekologicznych. Częstotliwość wizyt ustala lekarz prowadzący, biorąc pod uwagę rodzaj schorzenia. Podczas wizyty lekarz sprawdza m.in. czy nie dochodzi do mikrourazów błony śluzowej lub stanów zapalnych.
Bibliografia
- Ding, J., Chen, C., Song, X., Zhang, L., Deng, M., Zhu, L. (2015). Successful use of ring pessary with support for advanced pelvic organ prolapse. International Urogynecology Journal, 26(10), s. 1517–1523. DOI: 10.1007/s00192-015-2738-1.
- Ivandic, J., Care, A., Goodfellow, L., Poljak, B., Sharp, A., Roberts, D., Alfirevic, Z. (2020). Cervical pessary for short cervix in high risk pregnant women: 5 years experience in a single centre. The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, 33(8), s. 1370–1376. DOI: 10.1080/14767058.2018.1519018.
- Pająk, P., Wlaźlak, E., Sobkiewicz, B., Wójtowicz, H., Dobek-Brylińska, M., Pędraszewski, P., Krzycka, M., Włodarczyk, T., Trzeciak, A., Surkont, G. (2018). Pessary w leczeniu dolegliwości uroginekologicznych. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna, 3(4), s. 143–148.
- Stairs, J., Gujral, P., Ehlebracht, A., van Diepen, A., Clancy, A. A. (2023). Women’s attitudes towards pessary self-care: A qualitative study. International Urogynecology Journal, 34(8), s. 1899–1906. DOI: 10.1007/s00192-023-05472-x.
- American Urogynecologic Society and the Society of Urologic Nurses and Associates (2023). Vaginal Pessary Use and Management for Pelvic Organ Prolapse. Urogynecology, 29(1), s. 5–20. DOI: 10.1097/SPV.0000000000001293.
Autor
Julia Miszta - Jestem studentką V roku farmacji na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. Szczególnie interesuję się opieką farmaceutyczną oraz żywieniem pozajelitowym, koncentrując się na praktycznym aspekcie pracy z pacjentem. W swojej działalności opieram się na zasadach Evidence-Based Medicine, dbając o rzetelność i aktualność przekazywanych informacji. Regularnie poszerzam wiedzę poprzez udział w szkoleniach i analizę najnowszych doniesień naukowych.
