Babeszjoza — groźna nie tylko dla zwierząt. Przyczyny, objawy i leczenie babeszjozy

Babeszojza — co to za choroba?

Babeszjoza to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia, najczęściej są to B. microti, B. divergens i B. venatorum. Przyczyną zakażenia jest ukąszenie przez kleszcza, który jest nosicielem pasożyta. To typowa choroba odkleszczowa, podobnie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu. Pasożyty atakują czerwone krwinki, niszcząc je i prowadząc do objawów przypominających malarię. Z tego powodu babeszjoza nazywana bywa także „malarią północy”. W Polsce odnotowano już kilka przypadków zachorowań u ludzi, choć znacznie częściej choroba występuje u zwierząt.

Babeszjoza u ludzi

Najczęstszą drogą zakażenia jest ugryzienie przez zakażonego kleszcza. Możliwe jest jednak także przeniesienie pasożytów w wyniku transfuzji krwi od osoby zakażonej. W największej grupie ryzyka znajdują się osoby starsze, pacjenci z osłabioną odpornością, a także ci, którzy są po usunięciu śledziony.

Ile rozwija się babeszjoza?

Okres wylęgania choroby bywa zmienny i zależy od odporności organizmu oraz liczby pasożytów, które dostały się do krwi. U większości pacjentów pierwsze symptomy pojawiają się od 1 do 4 tygodni po ukąszeniu kleszcza. Jednak u osób z osłabionym układem odpornościowym objawy mogą pojawić się szybciej, a przebieg choroby jest wtedy znacznie cięższy. 

Jakie są objawy babeszjozy?

Najczęstszymi objawami babjeszozy są:

• wysoka gorączka;
• dreszcze i intensywne pocenie się;
• bóle mięśni i stawów;
• osłabienie i uczucie przewlekłego zmęczenia;
• bóle głowy;
• nudności i wymioty;
• powiększona wątroba i śledziona;
• objawy niedokrwistości (bladość, tachykardia, duszność).

W cięższych przypadkach mogą wystąpić żółtaczka, zaburzenia oddechu, niewydolność nerek i wątroby, a nawet zagrożenie życia. To dlatego wczesne rozpoznanie babeszjozy jest tak ważne.

Babeszjoza — leczenie

Standardem leczenia babeszjozy jest podawanie leków przeciwpierwotniakowych oraz antybiotyków. Najczęściej stosuje się atowakwon, azytromycynę, klindamycynę czy chininę. W cięższych przypadkach konieczna bywa hospitalizacja, przetaczanie krwi, a nawet zabiegi transfuzji wymiennej, które pozwalają usunąć pasożyty z organizmu. 

W łagodnych przypadkach terapia może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Jednak u osób z obniżoną odpornością lub w sytuacji dużego zaawansowania choroby, leczenie babeszjozy może się przeciągać na wiele tygodni, a czasem nawet miesięcy. Wszystko zależy od reakcji organizmu na terapię i stopnia zniszczenia krwinek czerwonych.

Dostępność leków w aptekach w Twojej okolicy możesz sprawdzić i zarezerwować w serwisie KtoMaLek.pl.

Jak zapobiegać babeszjozie?

Najlepszym sposobem na uniknięcie zachorowania pozostaje profilaktyka, czyli ochrona przed kleszczami. W praktyce oznacza to:

• stosowanie repelentów odstraszających kleszcze;
• noszenie długiej odzieży podczas spacerów w lesie czy na łące;
• dokładne oglądanie ciała po powrocie z terenów zielonych;
• szybkie usuwanie kleszczy ze skóry (najlepiej specjalnym przyrządem).

Babejsza to poważna i potencjalnie niebezpieczna choroba odkleszczowa. Świadomość zagrożenia oraz szybkie reagowanie mogą uratować zdrowie, a w ciężkich przypadkach nawet życie. W dobie ocieplającego się klimatu i coraz większej aktywności kleszczy, świadomość społeczna na temat tej choroby jest niezwykle ważna. Każdy, kto spędza czas na świeżym powietrzu, powinien pamiętać, że babeszjoza to nie tylko problem zwierząt, może być poważnym zagrożeniem także dla człowieka. Nie lekceważmy kleszczy – jeden niewielki pasożyt może być przyczyną poważnej choroby, dlatego dbajmy o siebie i reagujmy na pierwsze niepokojące objawy.

Bibliografia

1. Rożej-Bielicka W., Stypułkowska-Misiurewicz H., Gołąb E. (2015)  Babeszjoza u ludzi. Przegląd epidemiologiczny, 69, s. 605-608.
2. Gajda P., Rustecka A., Kalicki B. (2015) Babeszjoza człowieka – mało znana choroba odkleszczowa. Pediatria i Medycyna Rodzinna, 11(1), s. 75–82.

Autor