Shigella — co to za bakteria, jakie choroby wywołuje? Objawy, diagnostyka, leczenie

Bakteria Shigella — co to za bakteria i co wywołuje?

Shigella, czyli pałeczka czerwonki bakteryjnej, została odkryta przez japońskiego bakteriologa Kiyoshiego Shigę, na którego cześć bakteria ta została nazwana. Rodzaj Shigella obejmuje cztery główne gatunki: S. dysenteriae, S. flexneri, S. boydii i S. sonnei. Czerwonka bakteryjna, nazywana również Szigelozą, charakteryzuje się między innymi oddawaniem przez zarażonego krwawych i śluzowatych stolców, którym towarzyszy parcie na stolec. 

Dodatkowo możesz odczuwać objawy, takie jak:

• wodnista biegunka; 
• gorączka; 
• silne skurcze i ból brzucha; 
• czasami mogą występować też nudności i wymioty. 

Objawy te spowodowane są inwazją, a następnie namnażaniem bakterii Shigella w komórkach jelita grubego, gdzie rozprzestrzeniają się na sąsiednie komórki i prowadzą najczęściej do ich śmierci. 

Możliwe powikłania zakażeniem

Szigeloza u większości osób trwa od 3 do 7 dni, ale w cięższych przypadkach nawet do trzech tygodni. W niektórych przypadkach może ona przebiegać bezobjawowo. U większości osób ustaje ona samoistnie, ale może też spowodować niebezpieczne powikłania. Osoby starsze oraz dzieci poniżej 5. roku życia są najbardziej na nie narażone. 

Do powikłań zakażenia Shigellą zaliczany jest, tzw. zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS). Zespół ten występuje rzadko, ale jest bardzo niebezpieczny i wymaga hospitalizacji. Choroba charakteryzuje się trzema głównymi cechami: rozpad czerwonych krwinek, czyli niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek i małopłytkowość.

Jakie są przyczyny zakażeniem pałeczką czerwonki bakteryjnej?

Do zakażeń pałeczką czerwonki bakteryjnej dochodzi na drodze fekalno-oralnej, czyli najczęściej poprzez brudne ręce, zanieczyszczoną kałem wodę i pożywienie, muchy, a także przedmioty, na których bytuje ta bakteria. Główną cechą pałeczki czerwonki bakteryjnej, dzięki której bakteria ta jest tak zaraźliwa, jest jej niska dawka zakaźna potrzebna do zainfekowania człowieka. Dzięki temu choroba ta w szybkim tempie przenosi się z jednej osoby na drugą. Wykazano, że aby zarazić drugą osobę, wystarczy, że w organizmie zakażonego znajdzie się tylko 100 bakterii.

Leczenie zakażeń pałeczką czerwonki bakteryjnej

Osoby, które przeszły szigelozę bardzo często stają się potem bezobjawowymi nosicielami. W wielu przypadkach choroba przekształca się w postać przewlekłą, która może trwać nawet kilka miesięcy. 

Leczenie zakażeń pałeczką czerwonki bakteryjnej polega na leczeniu objawowym, a także podawaniu leków przeciwbakteryjnych. W głównej mierze podaje się leki przeciwbiegunkowe, a także elektrolity i płyny, których zadaniem jest wyrównanie gospodarki wodno-elektrolitowej. Do leków przeciwbakteryjnych podawanych przy czerwonce bakteryjnej należą głównie cyprofloksacyna i azytromycyna.

Dostępność poszukiwanych preparatów w najbliższych aptekach sprawdzisz na stronie KtoMaLek.pl.

Pałeczka czerwonki bakteryjnej — podsumowanie

Pałeczka czerwonki bakteryjnej wywołuje chorobę zwaną szigelozą. Jest to choroba zakaźna, która przenosi się bardzo szybko z jednego człowieka na drugiego. Charakterystycznymi objawami tej choroby jest krwisty i śluzowaty stolec, silne bóle brzucha, wysoka gorączka, nudności i wymioty. Do zakażenia dochodzi na drodze fekalno-oralnej, najczęściej poprzez kontakt z zakażonym kałem, jedzeniem czy wodą. Choroba w większości przypadków trwa od 3 do 7 dni, natomiast w cięższych przypadkach może nawet trwać do 3 tygodni. Leczenie szigelozy polega na podawaniu płynów z elektrolitami, leków przeciwbiegunkowych, przeciwbólowych, a także antybiotyków.

Bibliografia

1. Lampel, K. A., Formal, S. B., Maurelli, A. T. (2018). A brief history of Shigella. EcoSal Plus, 8(1), s. 10-1128. 
2. Liu, B., Knirel, Y. A., Feng, L., Perepelov, A. V., Senchenkova, S. Y. N., Wang, Q., i inni (2008). Structure and genetics of Shigella O antigens. FEMS microbiology reviews, 32(4), s. 627-653. 
3. Treatment of Shigella Infection. Dostępne na: https://www.cdc.gov/shigella/treatment/index.html (Dostęp: 05.2026)

Autor