Badanie dna oka (oftalmoskopia) — na czym polega, kiedy się je wykonuje, jak się przygotować?

Co to jest badanie dna oka?

Badanie dna oka jest badaniem oceniającym tylny obszar oka oraz struktur tam się znajdujących. Pozwala ono na wykrycie wczesnych zmian narządu wzroku, które wymagają dalszej diagnostyki lub zastosowania odpowiedniego leczenia.

Jak wygląda badanie dna oka? Badanie dna oka jest wykonywane przez okulistę w celach diagnostycznych i może być wykonane poprzez zastosowanie różnych metod — oftalmoskopii pośredniej i bezpośredniej.

Oftalmoskopia bezpośrednia

Badanie z zastosowaniem wziernika ocznego (oftalmoskopu). Wziernik ma na celu oświetlenie oka pacjenta strumieniem światła. Oftalmoskop pozwala na dość szczegółową ocenę struktur narządu wzroku.

Oftalmoskopia pośrednia

Badanie z wykorzystaniem lampy szczelinowej lub wziernika. Źródło światła w przypadku użycia wziernika znajduje się w urządzeniu zamontowanym na głowie lekarza (przypomina latarkę czołówkę) , jest to tzw. wziernik Fisona.

Zastosowanie odpowiedniej, powiększającej soczewki, powoduje uzyskanie obrazu powiększonego, odwróconego i przestrzennego. 

Badanie z wykorzystaniem funduskamery

Badanie z użyciem funduskamery polega na wykonaniu kolorowych, wysokiej jakości zdjęć dna oka. Na ich podstawie lekarz dokonuje oceny narządu wzroku. Jest to badanie dna oka bez konieczności użycia kropli.

Badanie dna oka u niemowlaka

Badanie dna oka jest wykonywane nie tylko u dorosłych, ale także u dzieci i niemowląt. Zasada badania jest analogiczna do tego, które przeprowadza się u osób dorosłych. Badanie dna oka u dziecka jest zalecane głównie w przypadku obciążeń genetycznych lub wystąpienia niepokojących objawów, np. oczopląs, zez.

Badanie dna oka — co wykrywa?

Badanie dna oka pozwala na szeroką diagnostykę, nie tylko okulistyczną. Co daje badanie dna oka? Poddanie się badaniu dna oka jest w stanie zdiagnozować niektóre choroby, nie tylko w obrębie narządu wzroku, ale również ogólnoustrojowe. Oto niektóre z nich:

• zwyrodnienia plamki żółtej;
• jaskra;
• zapalenia siatkówki i naczyniówki;
• odwarstwienie siatkówki;
• cukrzycę;
• nadciśnienie tętnicze;
• miażdżyca;
• uszkodzenie nerwu wzrokowego.

Ile trwa badanie dna oka?

Oftalmoskopia jest kilkuminutowym, bezbolesnym badaniem. Pomimo swojego krótkiego czasu trwania jest w stanie ukazać ewentualne zmiany w obrębie narządu wzroku.

Badanie dna oka — przygotowanie

Badanie to nie wymaga od pacjenta specjalnego przygotowania. Wizytę rozpoczyna wywiad, po którym najczęściej lekarz okulista zaleci zakropienie oczu atropiną celem poszerzenia źrenic. Po około 15 minutach można przystąpić do badania.

Ile się nie widzi wyraźnie po badaniu dna oka?

Działanie kropli rozszerzających źrenice może powodować upośledzenie wzroku przez około 3-4 godziny. Jest to ogromnie ważna informacja dla pacjenta, ponieważ uniemożliwia prowadzenie pojazdów mechanicznych. Zaleca się również stosowanie na zewnątrz okularów przeciwsłonecznych ze względu na większą wrażliwość na światło.

Badanie dna oka jest procedurą bezpieczną, może być powtarzane kilkakrotnie. Czy badanie dna oka boli? Silne światło towarzyszące badaniu jest światłem widzialnym, które, choć może powodować dyskomfort i chwilowe nieostre widzenie, nie powoduje trwałych uszkodzeń czy dolegliwości bólowych.

Ile kosztuje badanie dna oka?

Badanie dna oka można wykonać w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), co oznacza, że pacjent nie ponosi kosztów związanych z badaniem. Wymagane jest do tego posiadanie ważnego skierowania lekarskiego.

Ile kosztuje badanie dna oka prywatnie? Badanie to można również wykonać w ramach prywatnej praktyki, wówczas pacjent ponosi koszty związane z badaniem. W zależności od miasta oraz konkretnych placówek cena ta może się wahać w granicach 100-400 zł.

Dostępność poszukiwanych preparatów w pobliskich aptekach sprawdzisz i zarezerwujesz na portalu KtoMaLek.pl.

Bibliografia

1. Pogrzebielski, A. (2013). Wziernikowanie dla oka (oftalmoskopia). Medycyna Praktyczna. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/68624,wziernikowanie-dna-oka-oftalmoskopia. (Dostęp: 08.2025).
2. Glasner, P., Siebert, K., Glasner, L., (2016). Nowoczesne metody obrazowania dna oka. Forum Medycyny Rodzinnej, 10, 2, s. 73-78.

Autor