Polacy zażywają profilaktycznie coraz więcej leków przeciwzakrzepowych

Profilaktyka ratuje życie tysięcy pacjentów

Leki przeciwzakrzepowe, potocznie określane jako preparaty „rozrzedzające krew”, stosowane są przede wszystkim w profilaktyce zawałów serca oraz udarów mózgu. Najbardziej znane są preparaty przeciwpłytkowe zawierające kwas acetylosalicylowy, ale współczesna medycyna wykorzystuje również nowoczesne antykoagulanty, określane jako NOAC lub DOAC. Ich przewagą jest bardziej przewidywalne działanie oraz brak konieczności regularnego monitorowania parametrów krwi.

Wzrost sprzedaży tych preparatów jest związany ze starzeniem się społeczeństwa oraz coraz szerszym sięganiem do profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Leki przeciwzakrzepowe są dziś standardem leczenia u pacjentów z migotaniem przedsionków, po przebytych zakrzepicach, operacjach ortopedycznych czy wszczepieniu sztucznych zastawek. Część preparatów stosowana jest również w leczeniu szpitalnym, np. w przypadku zatorowości płucnej.

Choroby zakrzepowo-zatorowe odpowiadają za około 25% wszystkich zgonów globalnie. W Polsce prowadzą one do śmierci około 100 tys. osób rocznie.

7-krotny wzrost asortymentu w aptekach

Rosnącą popularność profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych widać też po sprzedaży antykoagulantów w aptekach. W ciągu ostatnich dwóch dekad sprzedaż preparatów z tej grupy wzrosła ponad trzykrotnie, a wartość rynku zwiększyła się z 229 mln zł w 2002 roku do rekordowych 2,37 mld zł w 2023 roku. Trend wzrostowy utrzymuje się od ponad dekady i nic nie wskazuje na jego odwrócenie. W samym 2025 roku pacjenci kupili o 3,66 proc. więcej leków przeciwzakrzepowych niż rok wcześniej.

Najbardziej dynamiczny wzrost sprzedaży odnotowano w latach 2009–2010, kiedy liczba sprzedawanych opakowań rosła nawet o ponad 20 proc. rocznie. Po krótkim okresie spadków w latach 2011–2013 rynek ponownie wszedł w fazę stabilnych wzrostów. Eksperci wiążą ten trend przede wszystkim ze starzeniem się społeczeństwa oraz coraz szerszym stosowaniem profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów z grup ryzyka.

Za wzrost wartości rynku odpowiada większa liczba pacjentów, ale także rozwój nowoczesnych terapii. Nowsze antykoagulanty są droższe od tradycyjnych leków opartych na antagonistach witaminy K, jednak oferują bardziej przewidywalne działanie, większy komfort terapii i mniejsze ryzyko powikłań związanych z niewłaściwym dawkowaniem.

Rośnie też asortyment leków z tej grupy. W 2002 roku pacjenci mogli wybierać spośród 42 preparatów przeciwzakrzepowych dostępnych w aptekach. W 2025 roku liczba ta wzrosła już do 294 produktów.

Eksperci prognozują dalszy wzrost sprzedaży

O ile część środków stosowanych profilaktycznie jest dostępna bez recepty, to nowoczesne antykoagulanty wymagają ścisłej kontroli lekarskiej. Najpoważniejszym ryzykiem terapii są krwawienia i krwotoki, które mogą stanowić zagrożenie życia, szczególnie u osób starszych lub przyjmujących jednocześnie inne leki.

Dlatego lekarze podkreślają znaczenie indywidualnego doboru terapii oraz regularnej kontroli pacjentów. Problemem pozostaje również samodzielne stosowanie preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy bez konsultacji medycznej. Choć środki te są łatwo dostępne, ich przewlekłe 
przyjmowanie może zwiększać ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego lub prowadzić do niebezpiecznych interakcji z innymi lekami.

Dane OSOZ pokazują również wyraźną sezonowość sprzedaży leków przeciwzakrzepowych. Najwyższą wartość sprzedaży notuje się w marcu, a także w październiku i grudniu. W marcu 2024 roku pacjenci wydali na preparaty przeciwzakrzepowe rekordowe 214,5 mln zł w ciągu jednego 
miesiąca.

Prognozy wskazują, że trend wzrostowy utrzyma się również w kolejnych latach. Według analiz OSOZ, w 2026 roku sprzedaż leków przeciwzakrzepowych wzrośnie do 38,2 mln opakowań, a rok później do niemal 39 mln.

Autor