Szczepienie na tężec w aptece

Publikacja:
2026-08-14 14:35
Aktualizacja:
2026-10-07 12:44

Tężec jest ostrą chorobą bakteryjną atakującą układ nerwowy. Patogenem odpowiedzialnym za zachorowanie jest laseczka tężca (łac. Clostridium tetani), która w warunkach beztlenowych namnaża się i wytwarza groźną neurotoksynę – toksynę tężcową (tetanospazminę), blokującą zakończenia nerwowe. Co gorsza, bakteria ta ma zdolność wytwarzania przetrwalników, które odporne są na wysoką temperaturę i środki do dezynfekcji. Do zakażenia laseczką tężca może dojść, gdy skaleczona skóra ma kontakt z ziemią czy brudnymi narzędziami. Najskuteczniejszą ochroną przez tężcem są szczepienia ochronne. Teraz szczepionkę przeciwtężcową można przyjąć także w aptece.

Artykuł rekomendowany przez:
Strzykawka pobiera dawkę szczepionki na tężec z ampułki.

Szczepienia w aptece na tężec i inne choroby

Od 2026 roku pacjenci mogą zaszczepić się w aptece przeciw wielu chorobom zakaźnym, w tym przeciwko tężcowi. Ze szczepieni w aptekach skorzystać mogą pacjenci, którzy ukończyli 18. rok życia. Koszt kwalifikacji do szczepienia oraz podania szczepionki jest dofinansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, natomiast pacjent musi pokryć koszt samego preparatu – ten może być różny, w zależności od apteki, ale także rodzaju szczepionki.

Szczepienie przeciw tężcowi dla dzieci i młodzieży

Szczepienie przeciw tężcowi dorośli mogą przyjąć zarówno w aptece, jak i swojej przychodni POZ. W przypadku dzieci i młodzieży przyjęcie jakiejkolwiek szczepionki odbywa się wyłącznie w placówce Podstawowej Opieki Zdrowotnej – kwalifikację do szczepienia na tężec musi przeprowadzić lekarz. Szczepienie przeciwko tężcowi ujęte jest w obowiązkowym Programie Szczepień Ochronnych.

Jakie są dostępne szczepionki na tężec?

W Polsce dostępnych jest kilka rodzajów szczepionek zawierających toksoid tężcowy:

  • szczepionki monowalentne (Tetana, Szczepionka T);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym i błoniczym (Clodivac, DT, Td-pur);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym, błoniczym i krztuścowym (DTP, Adacel, Boostrix, Tdap, Tripacel);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym, błoniczym, krztuścowym i poliomyelitis (Boostrix Polio, Infranix-IPV, Dultavax, Tetraxim);
  • szczepionki skojarzone 5- i 6-składnikowe;
  • szczepionki skojarzone przeciwko tężcowi i durowi brzusznemu (TyT).

Jak długo utrzymuje się odporność poszczepienna przeciwko tężcowi?

Wielu pacjentów zastanawia się, co ile lat należy powtarzać szczepienie na tężec. Po przejściu schematu podstawowego szczepień (dawki podstawowe i przypominające – ostatnia podana w wieku 19 lat), pacjent jest uodporniony tylko na pewien czas, ponieważ odporność zmniejsza się z upływem lat.

Zaleca się, aby dorośli dawkę przypominającą szczepienia na tężec przyjmowali regularnie co 10 lat. Może to być szczepionka monowalentna, lecz rekomenduje się stosowanie szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (zgodnie z kalendarzem szczepień zalecanych), ponieważ w przypadku wszystkich tych schorzeń zaleca się szczepienia przypominające co 10 lat.

Profilaktyka poekspozycyjna zakażenia tężcem – im szybciej, tym lepiej!

Osoby, które zostały zaszczepione przeciw tężcowi w schemacie podstawowym oraz przyjmowały dawki przypominające szczepionki, są uodpornione na zakażenie.

Co jednak w przypadku pacjentów niezaszczepionych lub niekompletnie zaszczepionych? W przypadku niskiego ryzyka zakażenia (np. po niewielkim skaleczeniu) podaje się pacjentowi dawkę szczepionki przeciw błonicy i tężcowi oraz kontynuuje szczepienie podstawowe. Jeżeli ryzyko zachorowania jest duże (np. przy mocnym zanieczyszczeniu rany), podaje się zarówno szczepionkę, jak i tzw. zastrzyk przeciwtężcowy (ludzką antytoksynę tężcową) oraz w razie potrzeby wprowadza antybiotykoterapię.

Ważne!

Szczepienia poekspozycyjne nie są wykonywane w aptekach. W przypadku zranienia i konieczności pilnej profilaktyki należy niezwłocznie udać się do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego (SOR), izby przyjęć lub do placówki Podstawowej Opieki Zdrowotnej (POZ).

Czy szczepienie na tężec boli?

Sam moment wkłucia nie powinien być bolesny, dla części osób może być niekomfortowy.

Odczyn poszczepienny po szczepieniu tężec

W przypadku podania monowalentnej szczepionki ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych jest minimalne. W przypadku szczepionek skojarzonych należy wziąć pod uwagę reakcję na pozostałe ich komponenty, w szczególności komponent krztuścowy.

Po zastrzyku może pojawić się miejscowe zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu wkłucia, a także stan podgorączkowy i gorsze samopoczucie. Objawy te zwykle mijają na drugi dzień.

Jak zaszczepić się na tężec w aptece?

Masz w planach przyjęcie szczepionki przeciw tężcowi w aptece, ale nie wiesz, jak się za to zabrać? Masz do wyboru kilka opcji.

  1. Wybierz się osobiście do apteki i ustal szczegóły z farmaceutą.
  2. Zadzwoń do apteki i dopytaj farmaceutę o potrzebne informacje.
  3. Załatw wszystko online i skorzystaj z systemu rezerwacyjnego KtoMaLek.pl. Sprawdź, która z aptek oferujących usługę szczepień ma wybraną szczepionkę i umów wygodnie termin szczepienia.  

Autor

Redakcja ktomalek.pl - Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

Zobacz wszystkie artykuły Redakcja ktomalek.pl

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Kategorie:  Ziołopedia

Więcej artykułów