Kompresjoterapia w terapii przeciwobrzękowej – jak działa i jaką rolę pełni odzież uciskowa?

W artykule wyjaśniamy, jak działa kompresja, jakie miejsce zajmuje na kolejnych etapach terapii przeciwobrzękowej oraz jaką rolę może pełnić odzież uciskowa po zmniejszeniu obrzęku.

Czym jest terapia przeciwobrzękowa i jaki jest jej cel?

Terapia przeciwobrzękowa obejmuje różne metody, których zadaniem jest zmniejszenie obrzęku i wspieranie jego dalszej kontroli. 

Nie jest więc jedną konkretną procedurą – sposób postępowania dobiera się m.in. do przyczyny obrzęku, jego nasilenia i lokalizacji, a także indywidualnej sytuacji pacjenta.

W zależności od potrzeb celem terapii może być:

• zmniejszenie ilości płynu nagromadzonego w tkankach,
• ograniczenie uczucia ciężkości, napięcia i rozpierania,
• poprawa komfortu podczas codziennego funkcjonowania,
• utrzymanie osiągniętej redukcji obrzęku,
• ograniczanie jego ponownego narastania.

Jednym z elementów takiego postępowania jest kompresjoterapia. Odpowiednio dobrany ucisk wspiera kontrolę obrzęku zarówno na etapie jego zmniejszania, jak i później, gdy ważne staje się utrzymanie uzyskanych efektów.

Jakie są etapy terapii przeciwobrzękowej?

Kompleksowa terapia przeciwobrzękowa jest zazwyczaj prowadzona w dwóch głównych fazach: redukcji obrzęku oraz podtrzymywania uzyskanych efektów. Zakres postępowania dobiera się indywidualnie, w zależności od przyczyny i nasilenia obrzęku oraz potrzeb pacjenta.

1. Faza redukcji obrzęku

Celem pierwszej fazy jest zmniejszenie obrzęku i ilości płynu nagromadzonego w tkankach. W zależności od indywidualnych potrzeb terapia może obejmować m.in.:

• kompresję i bandażowanie,
• odpowiednio dobrany ruch i ćwiczenia,
• pielęgnację skóry,
• w wybranych przypadkach manualny drenaż limfatyczny.

W tej fazie mogą być stosowane m.in. bandaże uciskowe, które umożliwiają dostosowanie poziomu kompresji do zmieniającego się obwodu kończyny. Alternatywnie można stosować adaptacyjne systemy uciskowe.

2. Faza podtrzymująca

Po uzyskaniu odpowiedniej redukcji obrzęku celem terapii jest utrzymanie osiągniętych rezultatów i ograniczanie jego ponownego narastania.

Na tym etapie ważną rolę może pełnić regularnie stosowana, odpowiednio dobrana odzież uciskowa. Pomaga ona wspierać długoterminową kontrolę obrzęku. Rodzaj kompresji oraz sposób i częstotliwość jej stosowania powinny być dostosowane do indywidualnego planu terapii i zaleceń specjalisty.

Na czym polega kompresjoterapia i jak działa kontrolowany ucisk?

Kompresjoterapia polega na stosowaniu odpowiednio dobranego ucisku na określony obszar ciała.

W zależności od etapu terapii i potrzeb pacjenta mogą być wykorzystywane m.in. bandaże, odzież uciskowa lub adaptacyjne systemy uciskowe. Ich wspólnym zadaniem jest wywieranie kontrolowanego nacisku na tkanki.

Co dzieje się pod wpływem kompresji?

Ucisk wywierany na tkanki wspiera przepływ krwi żylnej i limfy oraz pomaga ograniczać nadmierne gromadzenie się płynu. Dzięki temu kompresja może wspierać kontrolę obrzęku, a także zmniejszać związane z nim uczucie ciężkości i napięcia.

Co oznacza stopniowany ucisk?

W wielu wyrobach kompresyjnych stosuje się tzw. stopniowany ucisk. Oznacza to, że nacisk jest największy zwykle w dalszej części kończyny, np. w okolicy kostki, a następnie stopniowo zmniejsza się w kierunku uda. Taki rozkład ucisku wspomaga przepływ krwi żylnej oraz transport limfy.

Jakie wyroby kompresyjne stosuje się w terapii obrzęku?

W terapii obrzęku można stosować różne rodzaje wyrobów kompresyjnych. Ich dobór zależy m.in. od fazy terapii, wielkości i charakteru obrzęku, kształtu kończyny oraz indywidualnych potrzeb pacjenta.

Bandaże uciskowe

Bandaże uciskowe są często stosowane w fazie redukcji obrzęku. Pozwalają na dostosowywanie kompresji do zmieniającego się obwodu kończyny, dzięki czemu sposób ucisku może być modyfikowany wraz z postępem terapii.

Adaptacyjne systemy uciskowe

Alternatywą dla tradycyjnego bandażowania mogą być adaptacyjne systemy uciskowe. Podobnie jak bandaże umożliwiają dostosowanie kompresji do aktualnego obwodu kończyny, co jest szczególnie istotne w okresie zmniejszania się obrzęku.

Ich konstrukcja może dodatkowo ułatwiać zakładanie, zdejmowanie oraz regulowanie poziomu kompresji. Dzięki temu w odpowiednio dobranych przypadkach mogą wspierać również samodzielne stosowanie kompresji przez pacjenta zgodnie z zaleceniami specjalisty.

Odzież uciskowa

Po zmniejszeniu obrzęku, w fazie podtrzymującej, ważną rolę może pełnić odpowiednio dobrana odzież uciskowa na obrzęk limfatyczny, np. podkolanówki, pończochy, rajstopy, rękawy lub inne wyroby przeznaczone do określonych części ciała.

Jej zadaniem jest przede wszystkim wspieranie utrzymania uzyskanej redukcji obrzęku i ograniczanie jego ponownego narastania. Rodzaj wyrobu oraz poziom kompresji powinny być dobierane indywidualnie, zgodnie z zaleceniami specjalisty.

Jak odzież uciskowa wspiera utrzymanie efektów terapii przeciwobrzękowej?

Zmniejszenie obrzęku nie zawsze oznacza zakończenie terapii. Tkanki mogą nadal wykazywać skłonność do ponownego gromadzenia płynu, dlatego po fazie redukcji ważne staje się podtrzymanie uzyskanych rezultatów i dalsza kontrola obrzęku.

Odpowiednio dobrana odzież uciskowa wywiera kontrolowany nacisk na zajętą część ciała i może wspierać długoterminowe postępowanie poprzez:

• wspieranie przepływu krwi żylnej i limfy,
• ograniczanie ponownego gromadzenia się płynu w tkankach,
• pomoc w utrzymaniu zmniejszonej objętości kończyny,
• wspieranie bardziej stabilnego kształtu kończyny,
• ułatwienie dalszej kontroli obrzęku po zakończeniu intensywniejszej fazy terapii.

Odzież uciskowa nie utrwala jednak efektu terapii raz na zawsze. Jej skuteczne wykorzystanie w fazie podtrzymującej zależy m.in. od regularności stosowania, właściwego dopasowania wyrobu i odpowiednio dobranego poziomu kompresji.

Jak dobrać odpowiednią odzież uciskową?

Nie ma jednego rodzaju odzieży uciskowej odpowiedniego dla każdej osoby z obrzękiem. Dobór powinien uwzględniać zarówno charakter problemu, jak i etap terapii oraz codzienne potrzeby pacjenta.

Znaczenie mają m.in.:

• przyczyna i nasilenie obrzęku,
• etap terapii,
• lokalizacja obrzęku oraz obwody i kształt kończyny,
• stan skóry i ogólny stan zdrowia,
• poziom aktywności i komfort podczas codziennego użytkowania,
• możliwość samodzielnego zakładania wyrobu oraz wymagany poziom kompresji.

Tkanina płaskodziana w terapii obrzęku limfatycznego

W terapii obrzęku limfatycznego stosuje się płaskodzianą odzież uciskową. Jej konstrukcja pozwala uzyskać stabilny ucisk i dobre dopasowanie również wtedy, gdy obrzęk jest bardziej nasilony lub kończyna ma nieregularny kształt.

Płaskodziana odzież uciskowa może występować w różnych wariantach, zależnie od miejsca występowania obrzęku i indywidualnych potrzeb pacjenta.

W przypadku obrzęku limfatycznego docelowo stosuje się wyroby płaskodziane wykonywane na miarę. Są one przygotowywane na podstawie indywidualnych pomiarów, co pozwala uwzględnić kształt i obwód kończyny, różnice w jej proporcjach oraz stopień nasilenia obrzęku.

Odpowiedni rodzaj wyrobu, jego konstrukcję i poziom kompresji dobiera specjalista. Celem stosowania takiej odzieży jest wspieranie kontroli obrzęku oraz utrzymania efektów terapii.

Odzież uciskowa szyta na miarę w terapii obrzęku limfatycznego

W przypadku obrzęku limfatycznego istotne jest indywidualne dopasowanie odzieży uciskowej do kształtu i wymiarów kończyny. Z tego względu docelowo stosuje się wyroby płaskodziane wykonywane na miarę, przygotowywane na podstawie indywidualnych pomiarów pacjenta.

Takie rozwiązanie pozwala uwzględnić m.in. różnice w obwodach, nieregularny kształt kończyny oraz stopień nasilenia obrzęku. Odpowiedni rodzaj wyrobu, jego konstrukcję i poziom kompresji dobiera specjalista na podstawie indywidualnych potrzeb pacjenta.

Jak dobiera się poziom kompresji?

Siła ucisku jest najczęściej określana w mmHg i przypisywana do odpowiedniej klasy kompresji. Jej dobór zależy m.in. od rodzaju problemu, stopnia obrzęku oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta.

Poziomu kompresji nie należy dobierać wyłącznie na podstawie własnej oceny objawów. Odpowiedni rodzaj wyrobu i siłę ucisku powinien dobrać specjalista po ocenie indywidualnej sytuacji pacjenta.

Odzież uciskowa JOBST – różne rozwiązania dla różnych potrzeb

W terapii przeciwobrzękowej stosuje się różne rodzaje odzieży uciskowej, dobierane m.in. do charakteru obrzęku, kształtu kończyny, etapu terapii oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. W ofercie JOBST znajdują się rozwiązania przeznaczone do różnych zastosowań, w tym:

• wyroby płaskodziane, takie jak JOBST Confidence i JOBST Elvarex – stosowane m.in. w terapii obrzęku limfatycznego i lipodemii, szczególnie wtedy, gdy potrzebne jest dokładne dopasowanie do kształtu kończyny;
• wyroby do kompresji nocnej – przeznaczone dla osób, u których zgodnie z zaleceniem specjalisty wskazane jest wspieranie kontroli obrzęku również podczas odpoczynku i snu.

Poszczególne rozwiązania różnią się konstrukcją, rodzajem dzianiny i przeznaczeniem. Dlatego wybór konkretnego wyrobu powinien uwzględniać nie tylko rodzaj obrzęku, ale również wymagany poziom kompresji, dopasowanie oraz sposób stosowania.

Jak prawidłowo stosować odzież uciskową na co dzień?

Prawidłowe stosowanie odzieży uciskowej ma znaczenie zarówno dla skuteczności kompresji, jak i komfortu użytkowania. Na co warto zwrócić uwagę?

• Zakładaj wyrób zgodnie z zaleceniami – odzież dzienną najczęściej zakłada się rano, gdy obrzęk jest mniejszy.
• Unikaj fałd i podwijania materiału – wyrób powinien równomiernie przylegać do ciała, bez miejsc powodujących nadmierny ucisk.
• Kontroluj dopasowanie – zsuwanie się, marszczenie lub wyraźny dyskomfort mogą wskazywać na potrzebę ponownej oceny rozmiaru lub rodzaju wyrobu.
• Dbaj o właściwą pielęgnację – odzież należy prać i użytkować zgodnie z instrukcją producenta oraz wymienić, jeśli materiał jest rozciągnięty, uszkodzony lub przestał prawidłowo przylegać.
• Skorzystaj z akcesoriów do zakładania, jeśli samodzielne zakładanie lub zdejmowanie wyrobu sprawia trudność.

Ze specjalistą warto konsultować się regularnie, co około 6 miesięcy, przy każdej wymianie odzieży uciskowej. Sama odzież powinna być wymieniana co pół roku, aby zachować odpowiednie dopasowanie i skuteczność kompresji. Dodatkowa konsultacja jest wskazana również wtedy, gdy zmienia się obwód lub kształt kończyny albo wyrób zaczyna powodować dyskomfort.

Kompresja w dzień i w nocy – czy stosuje się te same wyroby?

Wyrobów uciskowych przeznaczonych do stosowania w ciągu dnia nie należy nosić przez całą dobę. Standardową odzież dzienną zakłada się rano i zdejmuje przed snem, zgodnie z zaleceniami specjalisty.

Jeżeli kompresja jest potrzebna również podczas odpoczynku lub snu, stosuje się specjalistyczne wyroby nocne. Mają one inną konstrukcję niż odzież przeznaczona do noszenia w ciągu dnia i są projektowane z myślą o kompresji nocnej.

Dobór wyrobu do stosowania w nocy powinien wynikać z indywidualnego planu terapii i zaleceń specjalisty.

Kiedy warto zasięgnąć specjalistycznej porady podczas kompresjoterapii?

W trakcie kompresjoterapii warto obserwować zarówno zmiany obrzęku, jak i sposób dopasowania wyrobu. Odzież uciskową należy wymieniać co 6 miesięcy, a każdą zmianę warto skonsultować ze specjalistą, który może ponownie ocenić dopasowanie wyrobu do aktualnych potrzeb.

Dodatkowa konsultacja może być potrzebna wcześniej, jeśli odzież zaczyna się zsuwać, marszczyć, staje się zbyt luźna lub powoduje wyraźny dyskomfort.

Zasięgnięcie porady specjalisty jest szczególnie ważne, gdy pojawiają się:

• nasilający się ból,
• drętwienie lub mrowienie,
• wyraźna zmiana koloru skóry,
• silne uczucie ucisku lub pieczenia,
• nagłe zwiększenie obrzęku,
• utrzymujące się podrażnienie lub uszkodzenie skóry.

W takich sytuacjach nie należy samodzielnie zwiększać ani zmniejszać poziomu kompresji. Specjalista może ocenić, czy rodzaj wyrobu, jego rozmiar i sposób stosowania nadal odpowiadają aktualnym potrzebom.

Najczęściej zadawane pytania dotyczące kompresjoterapii

Czy kompresjoterapia pomaga zmniejszyć obrzęk?

Odpowiednio dobrany ucisk wspiera przepływ krwi żylnej i limfy oraz pomaga ograniczać gromadzenie się płynu w tkankach. Dzięki temu kompresjoterapia może wspierać zmniejszanie i dalszą kontrolę obrzęku.

Czy odzież uciskową trzeba nosić codziennie?

Prawidłowe stosowanie odzieży uciskowej w terapii obrzęku zakłada jej codzienne noszenie, zgodnie z zaleceniami specjalisty. Systematyczne stosowanie kompresji ma kluczowe znaczenie dla utrzymania osiągniętej redukcji obrzęku i ograniczania jego ponownego narastania. Noszenie odzieży jedynie przez kilka dni w tygodniu nie zapewnia odpowiedniego efektu terapeutycznego.

Czy w odzieży uciskowej można spać?

Standardowa odzież dzienna nie jest przeznaczona do stosowania podczas snu. Jeśli potrzebna jest kompresja nocna, stosuje się specjalistyczne wyroby przeznaczone do tego celu, zgodnie z zaleceniami specjalisty.

Jak dobrać odpowiednią klasę kompresji?

Poziom ucisku powinien być dobrany indywidualnie, z uwzględnieniem m.in. rodzaju problemu, stopnia obrzęku i ogólnego stanu zdrowia. Nie należy wybierać klasy kompresji wyłącznie na podstawie własnej oceny objawów.

Kiedy należy wymienić odzież uciskową?

Odzież uciskową należy wymieniać co 6 miesięcy. Jest to okres, dla którego producent gwarantuje zachowanie właściwości uciskowych wyrobu, a taki cykl wymiany uwzględniają również zasady dofinansowania wyrobów medycznych.

Wcześniejsza wymiana może być potrzebna, jeśli materiał ulegnie uszkodzeniu lub nadmiernemu rozciągnięciu, wyrób zaczyna się zsuwać albo przestaje prawidłowo przylegać. Odzież należy również pielęgnować i użytkować zgodnie z instrukcją producenta, aby możliwie długo zachowała swoje właściwości.

Czy po zmniejszeniu obrzęku może on ponownie narastać?

Tak, tkanki mogą nadal wykazywać skłonność do ponownego gromadzenia płynu. Dlatego po zmniejszeniu obrzęku ważna jest jego dalsza kontrola, a jednym z elementów fazy podtrzymującej jest odpowiednio dobrana odzież uciskowa.

To jest wyrób medyczny. Używaj go zgodnie z instrukcją lub etykietą.

Podmiot prowadzący reklamę: Essity Poland sp. z o.o.; Producent: BSN-Jobst GmbH; Stosuj w chorobach układu żylnego i limfatycznego.