Szczepienie na wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) lub typu B (WZW B) w aptece

Wirusowe zapalenie wątroby typu A (WZW A) i typu B (WZW B) – co należy wiedzieć?

Wirusowe zapalenie wątroby typu A, zwane też „żółtaczką pokarmową”, to choroba wywołana przez wirusa zapalenia wątroby typu A (Hepatitis A Virus, HAV). Do zakażenia najczęściej dochodzi drogą pokarmową poprzez spożycie skażonej żywności i wody lub przez brudne ręce (stąd potoczna nazwa „choroba brudnych rąk”), lecz możliwe jest zakażenie podczas kontaktów seksualnych. Początkowo choroba daje objawy podobne do grypy, symptomy ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, wzdęcia, zgaga, nudności) oraz żółtaczkę. Objawy występują nagle i mogą mieć ciężki przebieg wymagający hospitalizacji. U części pacjentów choroba przebiega bezobjawowo. Jeśli pacjent doznał wcześniejszego uszkodzenia wątroby, zakażenie WZW A może przybrać postać piorunującą z ostrą niewydolnością wątroby.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B wywołuje wirus Hepatitis B Virus (HBV). Przenosi się on przede wszystkim drogą krwi oraz przez stosunek płciowy, gdy dochodzi do kontaktu z zakażonymi płynami ustrojowymi. Wyróżnia się również zakażenia wrodzone, gdy do transmisji wirusa dochodzi z zakażonej matki na dziecko, najczęściej w trakcie porodu. Choroba rozwija się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Ostre zapalenie wątroby objawia się podwyższoną temperaturą ciała, zażółceniem skóry (żółtaczką), mdłościami wzdęciem brzucha oraz ściemnieniem koloru moczu. Większość pacjentów zdrowieje, lecz ostre zakażenie może rozwinąć się w zakażenie przewlekłe, co może skutkować marskością wątroby, jej niewydolnością a w najgorszym przypadku – nowotworem.

WZW A i WZW B a szczepienie w aptece

Od 2026 roku dorośli pacjenci mogą zaszczepić się przeciw chorobom zakaźnym w aptecznych punktach szczepień – w tym także przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B. Można to zrobić w aptekach, które zawarły z Narodowym Funduszem Zdrowia umowę na realizację szczepień ochronnych – obecne w Polsce działa kilka tysięcy takich aptecznych punktów szczepień. Opcja ta nie jest jednak dostępna dla nieletnich pacjentów – szczepienia dla dzieci i młodzieży realizowane są wyłącznie w placówkach POZ.

Kwalifikację do szczepienia na WZW A i WZW B oraz podanie szczepionki przeprowadza przeszkolony w tym zakresie farmaceuta. Obie usługi – kwalifikacja i iniekcja – refundowane są przez NFZ dla pacjentów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym. Kosz szczepionki pokrywa pacjent, a jej cena zależna jest od apteki.

Planujesz przyjęcie szczepionki przeciw WZW A lub WZW B? Sprawdź dostępność wybranego preparatu w aptece z pomocą wyszukiwarki KtoMaLek.pl i zaplanuj swoją wizytę.

Szczepienie przeciw WZW A i WZW B – najważniejsze informacje

Szczepionki przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby

Szczepionki monowalentne przeciw WZW A:

• Avaxim – inaktywowana, adsorbowana szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A;
• HAVRIX Adult – zawierająca inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A;
• HAVRIX 720 Junior – szczepionka przeciw WZW typu A dla dzieci.

Szczepionki monowalentne przeciw WZW B:

• Engerix B – szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (rekombinowana), dostępna w wersji dla dorosłych i dzieci;
• EUVAX B – rekombinowana szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, również w opcji dla pacjentów dorosłych i dzieci.

Szczepionki poliwalentne przeciw WZW typu A i B:

• Twinrix Adult – szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (inaktywowana) i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (adsorbowana). 

Antygen powierzchniowy WZW typu B jest też obecny w szczepionkach skojarzonych INFANRIX Hexa (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, WZW B, polio i Hib) oraz HEXACIMA (przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, WZW B, polio i Hib).

Szczepienie WZW A i B – ile dawek?

Szczepienie przeciwko WZW typu B wpisane jest w Powszechny Program Szczepień – objęte są nim wszystkie niemowlęta od momentu urodzenia do ukończenia pierwszego roku życia. Podaje się 3 dawki tej szczepionki.

Szczepienie przeciwko WZW typu A jest szczepieniem zalecanym, odpłatnym. Stosuje się 2 dawki tej szczepionki.

W przypadku szczepionki skojarzonej WZW A + WZW B stosuje się 3-dawkowy schemat szczepień. 

Szczepienie WZW B przed operacją

Osoby niezaszczepione przeciwko WZW B, a będące przed planowaną operacją, powinny zawczasu przyjąć szczepionkę w schemacie 0-1-6 miesięcy. W wyjątkowych sytuacjach szczepionkę podaje się w schemacie przyspieszonym: 

• 0-7-21 dzień oraz dawkę uzupełniającą po 12 miesiącach;
• 0-1-2 miesiąc i dawkę uzupełniającą po 12 miesiącach.

Czy szczepienie na żółtaczkę boli?

Jak w przypadku każdej szczepionki w formie iniekcji, podanie szczepionki przeciwko WZW A i WZW B może sprawiać pewien dyskomfort lub niewielki ból. 

Odczyn poszczepienny po szczepieniu na WZW

Obie szczepionki – przeciw WZW typu A i WZW typu B – uznaje się za bezpieczne. Po ich podaniu może wystąpić miejscowy odczyn poszczepienny w postaci zaczerwienienia, obrzęku i bolesności w miejscu iniekcji. Zgłaszano także wystąpienie przejściowej gorączki oraz bólu głowy i objawów ze strony układu pokarmowego (WZW A). 

Odporność poszczepienna wirusowe zapalenie wątroby

Po odbyciu pełnego cyklu szczepień odporność zarówno przeciw WZW A, jak i WZW B utrzymuje się przez wiele lat, dlatego nie zaleca się dawek przypominających. 

Nie zaleca się rutynowego badania stężenia przeciwciał anty-HBs po przyjęciu szczepionki przeciw WZW typu B. Jest ono wskazane u pacjentów z niektórymi schorzeniami przewlekłymi.

Jak zaszczepić się na WZW A i B w aptece?

Jeżeli chcesz zaszczepić się przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A lub B, możesz to zrobić wygodnie online, korzystając z systemu rezerwacyjnego KtoMaLek.pl. Sprawdź, która z aptek wykonujących szczepienia ma na stanie wybraną szczepionkę i zarezerwuj termin wizyty. 

Autorzy