Szczepienie na odrę, świnkę i różyczkę (MMR) w aptece

Odra, świnka i różyczka – co to za choroby?

Różyczka (łac. rubella) jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa różyczki. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową podczas bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną lub z materiałem zakaźnym (wydzieliną z nosa, krwią, kałem lub moczem). Wirus różyczki przenosi się także przez łożysko z organizmu marki do organizmu dziecka – mówimy wówczas o różyczce wrodzonej. Różyczka może przebiegać bezobjawowo, lecz w jej przebiegu najczęściej dochodzi do wystąpienia objawów grypopodobnych, a także powiększenia węzłów chłonnych i pojawienia się plamisto-grudkowej wysypki. Powikłania, takie jak plamica różyczkowa i różyczkowe zapalenie mózgu, występują bardzo rzadko. Wirus różyczki jest szczególnie niebezpieczny dla kobiet w ciąży, ponieważ prowadzi do tzw. embriopatii różyczkowej.

Świnka, a właściwie nagminne zapalenie przyusznic, jest chorobą zakaźną wywołaną przez wirusa świnki (łac. Mumps rubulavirus), który przenosi się drogą kropelkową lub poprzez kontakt ze skażonymi przedmiotami. Początkowe objawy przypominają typowe symptomy przeziębienia, lecz z czasem dołączają do nich: obrzęk i bolesność ślinianek przyusznych, ból uszu, gorączka, nieżyt górnych dróg oddechowych. Powikłania po śwince występują częściej u chłopców i są to: zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie jąder, zapalenie trzustki, zapalenie mięśnia sercowego i/lub nerwu słuchowego. Świnka stanowi istotne zagrożenie dla ciężarnych, ponieważ zakażenie wirusem w pierwszym trymestrze ciąży grozi poronieniem.

Odra (łac. morbilli) jest wysoce zakaźną chorobą wirusową wywoływaną przez wirusa odry (ang. measles virus). Wirus ten rozprzestrzenia się drogą kropelkową i kolonizuje jamę nosowo-gardłową oraz spojówki, a po namnożeniu się może trafiać do różnych narządów. Początkowe objawy choroby przypominają przeziębienie, a w niedługim czasie pojawiają się charakterystyczne zmiany w jamie ustnej (tzw. plamki Koplika) oraz czerwona, grudkowa wysypka na skórze tułowia, kończyn, za uszami i na owłosionej skórze głowy. Typowe powikłania odry to: zapalenie oskrzeli i płuc, zapalenie krtani, zapalenie ucha środkowego, biegunka i odwodnienie, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych oraz rzadko występujące podostre stwardniające zapalenie mózgu (SSPE).

Szczepienie MMR dla dorosłych w aptece – najważniejsze informacje

Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce ma formę szczepionki skojarzonej (MMR) – nie są dostępne szczepionki jednoskładnikowe przeciwko każdej z tych chorób. Szczepienie jest ujęte w Programie Szczepień Ochronnych, zatem każde dziecko powinno zostać zaszczepione. Wprzypadku dzieci i młodzieży szczepienia ochronne realizowane są wyłącznie w placówkach POZ.

Aktualnie dorośli pacjenci mogą zaszczepić się przeciw odrze, śwince i różyczce w aptece. Jest to możliwe w aptekach, które zawarły umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na realizację szczepień ochronnych. Kwalifikację do szczepienia MMR, wypisanie recepty i podanie preparatu wykonuje farmaceuta, który odbył odpowiednie przeszkolenie. Zarówno kwalifikacja do szczepienia, jak i wystawienie recepty w tym wypadku refundowane są przez NFZ.

Jeżeli planujesz zaszczepić się szczepionką MMR w aptece, sprawdź jej dostępność z pomocą KtoMaLek.pl.

Szczepionka na odrę, świnkę, różyczkę

W Polsce dostępne są następujące szczepionki stosowane w profilaktyce swoistej odry, świnki i różyczki, zawierające atenuowane (żywe) szczepy tych wirusów:

• MMRVAX Pro;
• Priorix.

Receptę na szczepionkę MMR może wystawić lekarz lub farmaceuta w aptece. Szczepionka MMR nie jest objęta refundacją dla dorosłych pacjentów – koszt zakupu szczepionki spoczywa na pacjencie. 

W obrocie niedostępne są pojedyncze (monowalentne) szczepionki przeciw odrze, różyczce i śwince.

Odra, świnka, różyczka – kto powinien się zaszczepić?

Przyjęcie szczepionki MMR zaleca się dorosłym pacjentom, którzy:

• nie zostali zaszczepieni przeciw odrze, śwince, różyczce;
• otrzymali tylko jedną dawkę szczepionki MMR.

Szczepionka jest także rekomendowana młodym kobietom, zwłaszcza pracującym w placówkach opiekuńczych i mających częsty kontakt z dziećmi.

Szczepionki MMR nie należy podawać kobietom w ciąży, a po szczepieniu należy unikać zajścia w ciążę przez co najmniej 3 miesiące.

Szczepienie poekspozycyjne wykonuje się u osoby podatnej (nieuodpornionej), która miała bezpośredni kontakt z osobą zakażoną odrą w okresie jej zakaźności, należy je przeprowadzić jak najwcześniej, najlepiej w ciągu 72 godzin od kontaktu. W tym celu stosuje się szczepionkę skojarzoną MMR, która w znacznym stopniu może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby.

Czy szczepienie MMR boli?

Szczepienie MMR, podobnie do innych szczepionek, może powodować krótkotrwały dyskomfort i ból w miejscu wkłucia. 

Odra, świnka, różyczka a odporność poszczepienna

Przebycie pełnego cyklu szczepień, czyli przyjęcie dwóch dawek szczepionki MMR, zapewnia długotrwałą odporność. Obecnie nie ma zaleceń mówiących o przyjmowaniu dawki przypominającej. 

Odczyn poszczepienny po szczepieniu MMR

Szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce jest bezpieczna, jednakże po jej podaniu może wystąpić łagodny odczyn poszczepienny. Najczęściej zgłaszane objawy to: zaczerwienienie, ból i obrzęk w miejscu podania szczepionki. Może wystąpić również osłabienie, gorączka, łagodne powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk ślinianek, a także bóle stawów. Wśród kobiet zdarzają się przypadki zapalenia stawów.

Jak zaszczepić się na odrę, świnkę i różyczkę w aptece?

Szczepienia w aptece to wygodna forma profilaktyki wielu chorób, w tym również odry, świnki i różyczki. Jeśli chcesz zaszczepić się w aptece szczepionką MMR, skorzystaj z systemu rezerwacyjnego KtoMaLek.pl – sprawdź dostępność szczepionki w wybranym aptecznym punkcie szczepień i zarezerwuj pasujący Ci termin.

Autorzy