Szczepienie na kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) w aptece
- Publikacja:
- 2026-08-14 15:01
- Aktualizacja:
- 2026-08-14 15:07
Kleszczowe zapalenie mózgu (KZM) jest ostrą chorobą wirusową, wywołaną przez zakażenie wirusem odkleszczowego zapalenia mózgu (ang. Tick-borne encephalitis virus, TBEV), a dokładniej jednym z trzech jego podtypów: zachodnioeuropejskim, syberyjskim lub dalekowschodnim. Źródłem infekcji najczęściej jest ukąszenie przez zakażonego kleszcza z rodzaju Ixodes spp. W Polsce każdego roku kilkaset osób choruje na KZM, najczęściej w północno-wschodnich rejonach kraju. U części pacjentów KZM przebiega łagodnie (tzw. faza zwiastunowa), a choroba ustępuje samoistnie, lecz gdy dojdzie do zajęcia ośrodkowego układu nerwowego, może rozwinąć się zapalenie rdzenia kręgowego, opon mózgowych lub zapalenie mózgu. Aby zapobiec chorobie, zaleca się stosowanie ochrony przeciwkleszczowej, a także przyjęcie szczepienia na KZM. Teraz można się zaszczepić także w aptece!

Kto może się zaszczepić na KZM w aptece?
Szczepienie przeciwko kleszczowemu zapalaniu mózgu znajduje się w kalendarzu szczepień zalecanych, jest więc odpłatne. Osoby pełnoletnie mogą się zaszczepić na KZM w placówkach Podstawowej Opieki Zdrowotnej lub w aptece, która realizuje szczepienia na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Usługę szczepień w aptekach wykonują farmaceuci, którzy przeszli specjalistyczne szkolenie z zakresu wykonywania szczepień. Farmaceuta może wystawić receptę na wybraną szczepionkę na KZM, przeprowadzić kwalifikację pacjenta do szczepienia oraz wykonać iniekcję.
Szczepienie na kleszczowe zapalenie mózgu – istotne informacje
W polskich aptekach dostępne są dwie szczepionki przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu dla dorosłych, w którym zastosowanym antygenem jest inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu.
- Encepur Adults;
- FSME-IMMUN.
Aktualnie szczepienie na KZM jest szczepieniem zalecanym, a zatem odpłatnym – koszt szczepionki spoczywa na pacjencie.
Kiedy najlepiej szczepić się na KZM?
Zaleca się, aby cykl szczepień zakończyć wczesną wiosną (początek marca), aby być zabezpieczonym przez największą aktywnością kleszczy, którą w Polsce odnotowuje się w okresie od marca do końca listopada.
Ile dawek szczepionki na KZM trzeba przyjąć?
Podstawowy schemat szczepienia przeciwko KMZ obejmuje podanie 3 dawek szczepionki: pierwszej, drugiej 1-3 miesiące po pierwszej dawce i trzeciej dawki 5-12 miesięcy po drugiej dawce. Już po podaniu pierwszej dawki większość zaszczepionych osób wytwarza przeciwciała ochronne przeciw wirusowi TBEV. Po zrealizowaniu całego schematu szczepień odporność wynosi powyżej 95%.
Aby utrzymać odporność poszczepienną przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu, konieczne jest przyjęcie dawek przypominających – pierwszą po 3 latach, a kolejne co 5 lat. W przypadku osób po 60 roku życia zaleca się podawanie dawki przypominającej szczepienia co 3 lata.
Czy szczepienie na KZM boli?
Podobnie do innych szczepień podanie szczepionki przeciw KZM może sprawiać pewien dyskomfort lub nieduży ból. Po szczepieniu może wystąpić łagodny odczyn poszczepienny w postaci bolesności i zaczerwienienia w miejscu wstrzyknięcia, bólu głowy, osłabienia i objawów grypopodobnych.
Szczepienie na KZM a choroby przewlekłe
Współwystępowanie chorób przewlekłych nie stanowi przeszkody do stosowania szczepień, a wręcz przeciwnie – jest wskazaniem do szczepienia się. Jeśli jednak chorujesz przewlekle i masz wątpliwości, czy przyjąć szczepionkę na KZM, omów ten problem ze swoim lekarzem.
Jak zaszczepić się na KZM w aptece?
Przyjęcie szczepionki przeciwko KZM to najskuteczniejsza forma profilaktyki kleszczowego zapalenia mózgu. Jeżeli chcesz zaszczepić się na KZM w aptece, możesz:
- Udać się do apteki osobiście i na miejscu ustalić wszystkie szczegóły.
- Zadzwonić do wybranej apteki i umówić termin szczepienia.
- Załatwić wszystko online na KtoMaLek.pl – sprawdź, czy wybrana szczepionka jest dostępna w aptece i umów termin szczepienia przez system rezerwacyjny.
Autor
Redakcja ktomalek.pl - Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.