Szczepienie na tężec w aptece

Publikacja:
2026-08-14 14:35
Aktualizacja:
2026-08-14 15:08

Tężec jest ostrą chorobą bakteryjną atakującą układ nerwowy. Patogenem odpowiedzialnym za zachorowanie jest laseczka tężca (łac. Clostridium tetani), która w warunkach beztlenowych namnaża się i wytwarza groźną neurotoksynę – toksynę tężcową (tetanospazminę), blokującą zakończenia nerwowe. Co gorsza, bakteria ta ma zdolność wytwarzania przetrwalników, które odporne są na wysoką temperaturę i środki do dezynfekcji. Do zakażenia laseczką tężca może dojść, gdy skaleczona skóra ma kontakt z ziemią czy brudnymi narzędziami. Najskuteczniejszą ochroną przez tężcem są szczepienia ochronne. Teraz szczepionkę przeciwtężcową można przyjąć także w aptece.

Strzykawka pobiera dawkę szczepionki na tężec z ampułki.

Szczepienia w aptece na tężec i inne choroby

Od 2026 roku pacjenci mogą zaszczepić się w aptece przeciw wielu chorobom zakaźnym, w tym przeciwko tężcowi. Ze szczepieni w aptekach skorzystać mogą pacjenci, którzy ukończyli 18. rok życia. Kosz kwalifikacji do szczepienia oraz podania szczepionki jest dofinansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia, natomiast pacjent musi pokryć koszt samego preparatu – ten może być różny, w zależności od apteki, ale także rodzaju szczepionki.

Szczepienie przeciw tężcowi dla dzieci i młodzieży

Szczepienie przeciw tężcowi dorośli mogą przyjąć zarówno w aptece, jak i swojej przychodni POZ. W przypadku dzieci i młodzieży przyjęcie jakiejkolwiek szczepionki odbywa się wyłącznie w placówce Podstawowej Opieki Zdrowotnej – kwalifikację do szczepienia na tężec musi przeprowadzić lekarz. Szczepienie przeciwko tężcowi ujęte jest w obowiązkowym Programie Szczepień Ochronnych.

Jakie są dostępne szczepionki na tężec?

W Polsce dostępnych jest kilka rodzajów szczepionek zawierających toksoid tężcowy:

  • szczepionki monowalentne (Tetana, Szczepionka T);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym i błoniczym (Clodivac, DT, Td-pur);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym, błoniczym i krztuścowym (DTP, Adacel, Boostrix, Tdap, Tripacel);
  • szczepionki skojarzone ze składnikiem tężcowym, błoniczym, krztuścowym i poliomyelitis (Boostrix Polio, Infranix-IPV, Dultavax, Tetraxim);
  • szczepionki skojarzone 5- i 6-składnikowe;
  • szczepionki skojarzone przeciwko tężcowi i durowi brzusznemu (TyT).

Jak długo utrzymuje się odporność poszczepienna przeciwko tężcowi?

Wielu pacjentów zastanawia się, co ile lat należy powtarzać szczepienie na tężec. Po przejściu schematu podstawowego szczepień (dawki podstawowe i przypominające – ostatnia podana w wieku 19 lat), pacjent jest uodporniony tylko na pewien czas, ponieważ odporność zmniejsza się z upływem lat.

Zaleca się, aby dorośli dawkę przypominającą szczepienia na tężec przyjmowali regularnie co 10 lat. Może to być szczepionka monowalentna, lecz rekomenduje się stosowanie szczepionki przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi (zgodnie z kalendarzem szczepień zalecanych), ponieważ w przypadku wszystkich tych schorzeń zaleca się szczepienia przypominające co 10 lat.

Profilaktyka poekspozycyjna zakażenia tężcem – im szybciej, tym lepiej!

Osoby, które zostały zaszczepione przeciw tężcowi w schemacie podstawowym oraz przyjmowały dawki przypominające szczepionki, są uodpornione na zakażenie.

Co jednak w przypadku pacjentów niezaszczepionych lub niekompletnie zaszczepionych? W przypadku niskiego ryzyka zakażenia (np. po niewielkim skaleczeniu) podaje się pacjentowi dawkę szczepionki przeciw błonicy i tężcowi oraz kontynuuje szczepienie podstawowe. Jeżeli ryzyko zachorowania jest duże (np. przy mocnym zanieczyszczeniu rany), podaje się zarówno szczepionkę, jak i tzw. zastrzyk przeciwtężcowy (ludzką antytoksynę tężcową) oraz w razie potrzeby wprowadza antybiotykoterapię.

Czy szczepienie na tężec boli?

Sam moment wkłucia nie powinien być bolesny, dla części osób może być niekomfortowy.

Odczyn poszczepienny po szczepieniu tężec

W przypadku podania monowalentnej szczepionki ryzyko wystąpienia niepożądanych odczynów poszczepiennych jest minimalne. W przypadku szczepionek skojarzonych należy wziąć pod uwagę reakcję na pozostałe ich komponenty, w szczególności komponent krztuścowy.

Po zastrzyku może pojawić się miejscowe zaczerwienienie, obrzęk i ból w miejscu wkłucia, a także stan podgorączkowy i gorsze samopoczucie. Objawy te zwykle mijają na drugi dzień.

Jak zaszczepić się na tężec w aptece?

Masz w planach przyjęcie szczepionki przeciw tężcowi w aptece, ale nie wiesz, jak się za to zabrać? Masz do wyboru kilka opcji.

  1. Wybierz się osobiście do apteki i ustal szczegóły z farmaceutą.
  2. Zadzwoń do apteki i dopytaj farmaceutę o potrzebne informacje.
  3. Załatw wszystko online i skorzystaj z systemu rezerwacyjnego KtoMaLek.pl. Sprawdź, która z aptek oferujących usługę szczepień ma wybraną szczepionkę i umów wygodnie termin szczepienia.  

Autor

Redakcja ktomalek.pl - Zespół redakcyjny KtoMaLek.pl tworzą doświadczeni farmaceuci, którzy specjalizują się w różnych obszarach tematyki zdrowotnej. Doświadczenie zdobyte w zawodzie oraz wiedza uzyskana podczas studiów farmaceutycznych, pozwalają na tworzenie merytorycznych treści zgodnych z EBM (and. Evidence-based Medicine), opartych na rzetelnych źródłach — aktualnych badaniach naukowych, branżowych podręcznikach i książkach. Za praktyką podążają również pasja i niesłabnąca chęć do poszerzania wiedzy oraz dzielenia się nią z pacjentami. Dzięki temu użytkownicy otrzymują dostęp do ciekawych i angażujących materiałów edukacyjnych.

Zobacz wszystkie artykuły Redakcja ktomalek.pl

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów