Preparaty cynku
Makro i mikroelementy
Co to są makro- i mikroelementy?
Składniki mineralne dzieli się na dwie grupy: makroelementy oraz mikroelementy. Ten podział jest związany z zapotrzebowaniem organizmu na te związki. Dzienne zapotrzebowanie na makroelementy wynosi ponad 100 mg, natomiast na mikroelementy, czyli tak zwane pierwiastki śladowe, nie przekracza 100 mg. Do makroelementów zaliczają się: wapń, magnez, chlor, potas, fosfor oraz sód. Natomiast pierwiastki śladowe to: żelazo, miedź, cynk, jod, mangan, molibden, fluor, selen i chrom.
Jaką rolę w organizmie pełnią makroelementy?
Makroelementy odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie wielu procesów zachodzących w komórkach ludzkiego organizmu.
Wapń jest przykładem makroelementu będącego podstawowym komponentem kości oraz chrząstek w naszym organizmie. Dzięki niemu krew jest w stanie krzepnąć w prawidłowy sposób – wapń stymuluje bowiem wydzielanie się tromboplastyn tkankowych z płytek krwi. Wapń jest też aktywatorem wielu enzymów, wspomaga wchłanianie witaminy B12, stymuluje poprawne działanie skurczu mięśni (w tym mięśnia sercowego) i reguluje przepływ impulsów nerwowych pomiędzy komórkami. Wapń w połączeniu z fosfolipidami, odgrywa istotną rolę w regulacji przepuszczalności błon komórkowych i przyjmowania przez nie składników odżywczych.
Magnez bierze udział w budowie kości i zębów, ma udział w procesie widzenia, spełnia ważną rolę w przekazywaniu informacji między mięśniami i nerwami, bierze udział w przemianie materii, w syntezie kwasów nukleinowych i białka, w termoregulacji, metabolizmie lipidów, hamuje krzepnięcie krwi oraz jest aktywatorem niektórych enzymów.
Potas bezpośrednio związany jest z sodem i zapewnia prawidłową gospodarkę wodną organizmu, główny kation płynu wewnątrzkomórkowego, składnik enzymów, występuje w sokach trawiennych, wpływa na równowagę kwasowo-zasadową, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, zwiększa aktywność gruczołów wydzielniczych.
Sód jest podstawowym składnikiem płynów ustrojowych (soki trawienne, krew, chłonka, płyn śródtkankowy), bierze udział w zachowaniu bilansu wodnego w organizmie oraz równowagi kwasowo-zasadowej. Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, składnik enzymów.
Fosfor jest przykładem makroelementu, który zapewnia silną strukturę kości oraz zębów. Odgrywa ważną rolę w procesie metabolizmu oraz tworzenia fosfolipidów, kwasów nukleinowych i jednostek transportu energii (ATP).
Chlor jest głównym składnikiem wydzielin i wydalin, wchodzi w skład soków trawiennych w przewodzie pokarmowym (sok żołądkowy i ślina), uczestniczy w regulacji gospodarki wodnej w organizmie oraz równowagi kwasowo-zasadowej.
Jaką rolę spełniają mikroelementy?
Mikroelementy czy, inaczej, pierwiastki śladowe to te występujące w minimalnych, śladowych ilościach w organizmach zwierzęcych i roślinnych. Zapotrzebowanie na nie jest niewspółmiernie mniejsze w porównaniu z makroelementami a objawy niedoborowe zazwyczaj rozwijają się powoli, stopniowo wraz z wykorzystywaniem zasobów organizmu przy zbyt małej suplementacji. Nadmiar mikroelementów bywa dla organizmu toksyczny, jeśli zawodzą mechanizmy sprawnego przetwarzania i wydalania.
Żelazo to najważniejszy składnik czerwonego barwnika krwi (hemoglobiny), niezbędny także w procesie tworzenia erytrocytów w szpiku kostnym, żelazo wiąże dwutlenek węgla w hemoglobinie i transportuje go do płuc, skąd jest on usuwany. Pierwiastek ten jest także składnikiem wielu enzymów i białek biorących udział w metabolizmie organizmu. Bierze udział w syntezie DNA, niezbędny do prawidłowej budowy skóry, włosów, paznokci, do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
Cynk jest niezbędny do syntezy DNA i RNA, białek, insuliny i nasienia, niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania systemu immunologicznego oraz do aktywacji wielu enzymów. Bierze udział w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów, białek i alkoholu. Spełnia swoją rolę w procesie ochrony przed wolnymi rodnikami, odczuwania smaku i zapachu, ma wpływ na wygląd włosów i paznokci.
Miedź bierze udział w wytwarzaniu czerwonych krwinek, w tworzeniu kości i kolagenu, w prawidłowym gojeniu ran, we wchłanianiu i transporcie żelaza, w metabolizmie kwasów tłuszczowych i w powstawaniu RNA, jest składnikiem niektórych enzymów, odgrywa pewną rolę w procesach przemiany materii ośrodkowego układu nerwowego i w przemianie barwników.
Mangan bierze udział w budowie enzymów metabolizujących glukozę i kwasy tłuszczowe, jest elementem strukturalnym kości i skóry. Mangan jest bardzo ważny w procesach reprodukcji oraz prawidłowym funkcjonowaniu układu nerwowego.
Jod jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania tarczycy (wchodzi w skład hormonów tarczycy, które biorą udział w regulowaniu podstawowych funkcji życiowych: kontrolują temperaturę, układ nerwowy, mięśniowy, podział komórek przez co wpływa na tempo metabolizmu w organizmie), zapobiega powstawaniu wola.
Fluor jest składnikiem kości i zębów, wzmacnia szkliwo, zębinę, zapobiega występowaniu próchnicy, zmniejsza rozpuszczalność szkliwa.
