Leki przeciwpadaczkowe
Leki przeciwpadaczkowe
Co to jest padaczka?
Padaczka inaczej epilepsja, zgodnie z definicją WHO to przewlekłe zaburzenia czynności mózgu, mające zróżnicowaną etiologię i cechujące się nawracającymi napadami utraty przytomności z drgawkami lub bez nich. Przyczyną padaczki jest nieprawidłowa czynność bioelektryczna mózgu, czyli wyładowania, które rozpoczynają się w różnych częściach mózgu. Najczęściej w płatach: czołowym lub skroniowym, z mniejszą częstotliwością w płatach: potylicznym i ciemieniowym.
W jaki sposób leczy się padaczkę?
Podstawową metodą leczenia padaczki jest farmakoterapia. Obecnie stosowane jest ok. trzydziestu leków przeciwpadaczkowych o różnych mechanizmach działania, które nie leczą całkowicie choroby, lecz zmniejszają ryzyko kolejnego ataku. Wybór leku przeciwpadaczkowego w przypadku pacjenta z nowo zdiagnozowaną padaczką może być złożonym problemem i zależy od wieku pacjenta, współwystępujących chorób, innych przyjmowanych leków, prawdopodobieństwa zajścia w ciążę i typu padaczki.
Jak działają leki przeciwpadaczkowe?
Leki przeciwpadaczkowe podawane chorym wykazują następujące mechanizmy działania:
- stabilizują błony komórkowe neuronów (komórek nerwowych), co ma przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się impulsów. Oznacza to, że w wyniku działania leku, komórki nerwowe nie przekazują między sobą informacji, a tym samym nie dochodzi do wyładowań w mózgu;
- przywracają równowagę pomiędzy neuroprzekaźnikami pobudzającymi i hamującymi. Leki opierające się na tym mechanizmie działania zwiększają ilość kwasu gamma-aminomasłowego (GABA). GABA pełni funkcję głównego neuroprzekaźnika o działaniu hamującym w całym układzie nerwowym.
Generacje leków przeciwpadaczkowych
Wśród leków przeciwpadaczkowych dysponuje się znanymi od dawna lekami pierwszej i drugiej generacji oraz pojawiającymi się od końca lat 90. XX wieku najnowszymi lekami trzeciej generacji. Najstarsze, tzw. leki przeciwpadaczkowe pierwszej generacji, to: fenobarbital, fenytoina, prymidon, etosuksymid. Leki zaliczane do leków drugiej generacji to: benzodiazepiny, karbamazepina, walproiniany. Natomiast leki nowszej, tzw. trzeciej generacji w kolejności wprowadzania na rynki na świecie, to: wigabatryna, zonisamid, lamotrygina, felbamat, gabapentyna, topiramat, fosfenytoina, tiagabina, okskarbazepina i lewetiracetam. Wśród nich najnowsze leki, o innowacyjnym mechanizmie działania, wprowadzone zostały po 2000 roku i są nimi: styrypentol, pregabalina, rufinamid, lakozamid, eslikarbazepina, retygabina, perampanel.
Jednym z kierunków poszukiwania nowych leków przeciwpadaczkowych są badania nad lekami pochodzenia naturalnego, czyli nad wykorzystaniem w terapii efektów biologicznych składników roślin. Takim badaniem jest ocena skuteczności wyciągu z konopi o wysokiej zawartości kanabidiolu. Kanabidiol, jeden ze składników konopi, to kanabinoid pozbawiony działania psychoaktywnego, wykazuje natomiast działanie przeciwpadaczkowe.
Leki przeciwpadaczkowe a ciąża
Kobiety z padaczką, które mogą lub chcą zajść w ciążę, muszą być poinformowane o związanym z chorobą i stosowaniem leków przeciwpadaczkowych zwiększonym ryzyku wystąpienia poważnych wad wrodzonych płodu. Niemniej jednak leków przeciwpadaczkowych nie można samodzielnie odstawiać lub zmniejszać dawek, ponieważ niekontrolowane napady w ciąży mogą doprowadzić do stanu padaczkowego, który niesie ze sobą bardzo poważne zagrożenie dla zdrowia i życia, zarówno matki, jak i jej nienarodzonego dziecka.
