Leki przeciwbakteryjne stosowane ogólnie
Leki Przeciwbakteryjne
Co to są leki przeciwbakteryjne?
Leki przeciwbakteryjne obejmują antybiotyki oraz chemioterapeutyki. Antybiotyki w większości powstają na drodze półsyntezy z substratów naturalnych, a jeśli uzyskiwane są w całości syntetycznie, to ich budowa wywodzi się od związków, które występują w naturze. Chemioterapeutyki bywają niekiedy zaliczane do antybiotyków, jednak nie jest to prawidłowe, gdyż są nie mają one swojego naturalnego odpowiedniki. Potocznie chemioterapeutykami są nazywane również leki cytostatyczne stosowane w leczeniu chorób nowotworowych.
Podział leków przeciwbakteryjnych ze względu na mechanizm działania
Leki przeciwbakteryjne można ogólnie podzielić ze względu na budowę chemiczną, zakres, a także mechanizm działania. Podział leków oparty na mechanizmach działania określa w jaki sposób lek oddziałuje na komórkę bakteryjną:
- hamujące biosyntezę ściany komórkowej bakterii – penicyliny, wankomycyna, cykloseryna, teikoplanina;
- uszkadzające błonę komórkową bakterii – polimyksyny, aminoglikozydy, antybiotyki przeciwgrzybicze takie jak nystatyna i amfoterycyna B;
- hamujące biosyntezę białek – aminoglikozydy, tetracykliny, makrolidy, linkosamidy, chloramfenikol, gryzeofulwina,
- hamujące biosyntezę kwasów nukleinowych – rifamycyna, sulfonamidy, trimetoprim;
Oporność bakterii
Długoletnie stosowanie, a także nadużywanie substancji przeciwbakteryjnych w leczeniu i profilaktyce spowodowało powstanie wielolekoopornych szczepów bakterii. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że w ostatnich latach nastąpił zdecydowany wzrost oporności na stosowane dotychczas leki przeciwdrobnoustrojowe, a problem ten dotyczy całego świata.
Środki ostrożności dotyczące leków przeciwbakteryjnych
- Antybiotyki to leki wymagające precyzyjnego i skrupulatnego stosowania. Nie należy samodzielnie zmieniać dawek, przerywać bądź skracać kuracji lub podawać leków o innej niż wyznaczonej porze. Niewłaściwe stosowanie może powodować niedostateczne stężenie leków przeciwbakteryjnych we krwi, a w konsekwencji niepowodzenie kuracji i oporność bakterii.
- Leki przeciwbakteryjne należy popijać wodą. Kawa, herbata, mleko czy też sok grejpfrutowy mogą wchodzić w interakcje z lekiem, a w efekcie osłabiać lub potęgować jego działanie.
- Nie należy stosować antybiotyku profilaktycznie, w przebiegu przeziębienia lub innej infekcji wirusowej. Nie powinno się także na własną rękę stosować niewykorzystanych resztek po poprzedniej kuracji przeciwbakteryjnej.
- Antybiotyki trzeba przyjmować pod osłoną flory bakteryjnej, czyli odpowiednich preparatów probiotycznych, tak aby zapobiec utracie odporności i wyjałowieniu jelit. Osłoną dla organizmu mogą być dostępne w każdej aptece probiotyki. Stosuje się je zgodnie z zaleceniami producenta przez cały okres leczenia przeciwbakteryjnego oraz przez kilka dni po zakończeniu podstawowej kuracji.
- Leki przeciwbakteryjne stosowane w zalecanych dawkach są grupą leków względnie bezpiecznych do stosowania, jednak jak w przypadku każdego innego leku mogą powodować skutki uboczne. Do najczęściej pojawiających się działań niepożądanych można zaliczyć: reakcje uczuleniowe, zachwianie równowagi naturalnej flory jelitowej (biegunki, bóle brzucha, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), działania toksyczne na narządy (np. nerki, wątrobę, szpik kostny, narząd słuchu).
