Lokalizacja apteki – ktomalek

1. Wskaż,
gdzie jesteś

Wyszukiwanie leków online - ktomlek

2. Znajdź
potrzebny lek

Rezerwacja leków online - ktomalek

3. Zarezerwuj
on‑line

Odbiór leków w aptece - ktomalek

4. Odbierz
w aptece

Znajdź i zarezerwuj lek w najbliższej aptece!

Znajdź teraz najbliższe apteki

Tymianek - zastosowania i właściwości

Redakcja KtoMaLek.pl 2022-05-11 13:02
Pęczek tymianu owinięty białym papierem i sznurkiem, leżący na biało-błękitnym tle.

W skład popularnej w Polsce mieszanki ziół prowansalskich wchodzi m.in. tymianek – zioło charakterystyczne dla krajów basenu Morza Śródziemnego. Jest częstym bywalcem polskiej kuchni, jednak ma też liczne właściwości lecznicze, zwłaszcza wytłaczany z tej rośliny olejek tymiankowy, który stosuje się m.in. w leczeniu infekcji górnych dróg oddechowych.

Tymianek pospolity – przyprawa z krajów śródziemnomorskich

Tymianek pospolity (Thymus vulgaris L.), zwany też macierzanką tymianek, macierzanką zwyczajną lub tymiankiem właściwym, to roślina rosnąca naturalnie w basenie Morza Śródziemnego m.in. we Francji, Hiszpanii, Włoszech, a także Grecji i Turcji. W Polsce jest roślina uprawną, jednak można go spotkać na nasłonecznionych, suchych polanach. Ta niewielka krzewinka ma drobne listki, osadzone na cienkich, drewnianych łodyżkach, które dorastają do 30 centymetrów wysokości. Podczas kwitnienia daje drobne kwiaty o jasnofioletowej barwie, które swoim zapachem przyciągają liczne owady m.in. pszczoły. Te zbierają nektar z kwiatów tymianku i przekształcają go w miód tymiankowy. Tymianek z powodzeniem można uprawiać na balkonie lub parapecie okiennym.

Aromatyczne listki tymianku znalazły szerokie zastosowanie w kuchni. Dodaje się je do potraw mięsnych i warzywnych, przyprawia nimi wędliny, a niekiedy również desery. Ponadto tymianek wykorzystuje się w produkcji wódek i likierów ziołowych.

Właściwości lecznicze tymianku

Do celów leczniczych tymianek wykorzystywano jeszcze w starożytności m.in. w starożytnym Egipcie i Grecji, gdzie pełnił rolę skutecznego specyfiku na dolegliwości górnych dróg oddechowych. Również dzisiaj wykorzystuje się jego właściwości terapeutyczne. W lecznictwie wykorzystuje się ziele tymianku (Herba Thymi) oraz olejek tymiankowy (Oleum Thymi).

Najbardziej wartościowym składnikiem tymianku jest olejek eteryczny, który zawartość w listkach wynosi 0,5 - 2,5 %. W skład olejku wchodzą pochodne tymolowe - tymol, karwakrol, linalol i cymen, a także inne substancje, w tym monoterpeny (np. p-cymen, α-pinen, β-pinen, α-terpinen), borenol, kwasy organiczne (chlorogenowy, kawowy, ferulowy), garbniki i flawonoidy.

Liczne badania dowodzą, że zarówno olejek tymiankowy, jak i wyciągi z ziela tymianku wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe, a także antyoksydacyjne, antyseptyczne i wykrztuśne. Z tego względu tymianek jest częstym składnikiem:

  • tabletek i syropów na kaszel suchy i mokry, ponieważ z jednej strony zwiększa wydzielanie śluzu w oskrzelach i ułatwia jego odkrztuszanie, z drugiej łagodzi odruch kaszlowy;
  • preparatów na ból gardła i chrypkę;
  • produktów do higieny jamy ustnej (past to zębów, płynów do płukania, maści i płynów antyseptycznych) i preparatów stosowanych w leczeniu stanów zapalnych i zakażeń jamy ustnej.

Ponadto zawarte w tymianku substancje działają rozkurczająco, żółciopędnie i pobudzają wydzielanie soków trawiennych, dlatego pomocniczo stosuje się go w leczeniu dolegliwości układu pokarmowego, objawiających się niestrawnością, zaparciami i biegunkami. Warto doprawiać tymiankiem dania tłuste i ciężkostrawne, ponieważ zioło to przyspiesza przemianę materii i wspomaga procesy trawienne.

Przeciwzapalne i antyseptyczne właściwości tymianku wykorzystuje się też w kosmetyce, dodając jego wyciągi do szamponów przeciwłupieżowych i ograniczających przetłuszczanie włosów, jak również kosmetyków do pielęgnacji cery trądzikowej i łojotokowej. Ziele tymianku działa rozgrzewająco i może być stosowane zewnętrznie w reumatoidalnym zapaleniu stawów.

Jak stosować tymianek?

Tymianek jest niezwykle uniwersalną przyprawą, można nim przyprawiać zarówno dania z mięsa i ryb, jak również posiłki bazujące wyłącznie na warzywach. Co zaskakujące, sprawdza się też w słodkich deserach, świetnie podkreślając słodycz karmelizowanych owoców lub słodkich przetworów np. z brzoskwiń, moreli, gruszek.

Napar z tymianku można stosować jako herbatkę pobudzającą trawienie lub łagodzącą infekcje górnych dróg oddechowych. Sprawdzi się też jako tonik do przemywania skóry trądzikowej, płukanka do włosów przetłuszczających się, a także naturalny płyn do płukania jamy ustnej, łagodzący stany zapalne dziąseł.

Olejek z tymianku można stosować podczas inhalacji lub dodać kilka kropel do kąpieli lub ulubionego kosmetyku do pielęgnacji ciała, jednak w nadmiarze może podrażniać skórę, dlatego zaleca się daleko idącą ostrożność w jego używaniu.

Tymianek - przeciwwskazania

Choć tymianek wykazuje wiele właściwości zdrowotnych, jego nadmiar może być szkodliwy. Zawarty w nim tymol w nadmiernych ilościach jest silnie toksyczny i może doprowadzić do nieodwracalnych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, serca, wątroby i nerek.

Kobiety w ciąży stosowanie tymianku w innych celach niż gotowanie (np. preparaty z wyciągami z tymianku) powinny skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym, ponieważ nadmiar tego zioła może powodować przedwczesne skurcze macicy.


Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów