Lokalizacja apteki – ktomalek

1. Wskaż,
gdzie jesteś

Wyszukiwanie leków online - ktomlek

2. Znajdź
potrzebny lek

Rezerwacja leków online - ktomalek

3. Zarezerwuj
on‑line

Odbiór leków w aptece - ktomalek

4. Odbierz
w aptece

Znajdź i zarezerwuj lek w najbliższej aptece!

Znajdź teraz najbliższe apteki

Leki antyhistaminowe bez recepty – ratunek dla alergika

Artykuł sponsorowany

Redakcja L. 2019-08-01 10:31
pylenie traw i drzew

Leki przeciwhistaminowe, które potocznie nazywane są lekami przeciwalergicznymi, stosowane są w przypadku różnego rodzaju alergii. Ich zadaniem jest blokowanie receptora histaminowego, co ma złagodzić objawy choroby mogące utrudnić codzienne funkcjonowanie. Pomagają między innymi przy zwalczaniu objawów sezonowego kataru siennego. Co najważniejsze, dostępne są bez recepty.

Pojęcie alergii jest dość szerokie, ale zazwyczaj używane jest w przypadku nadmiernych reakcji na określone substancje. Klasyczną reakcją jest sezonowy alergiczny nieżyt nosa, nazywany również pyłkowicą i gorączką sienną. Jak pokazują statystyki, z każdym dziesięcioleciem lawinowo wzrasta liczba alergików. W samych tylko Stanach Zjednoczonych 20 procent populacji cierpi na alergiczny nieżyt górnych dróg oddechowych, zaś w Europie częstość występowania schorzenia waha się od 9 do 15 procent w zależności od kraju, przy czym w Polsce jest to około 10 proc. Choroby alergiczne są obecnie czwartą grupą chorób, po nowotworach, chorobach układu krążenia i AIDS (za: Nowa Medycyna 1/1999, s. 14-18). W chorobach alergicznych zaleca się wyeliminowanie lub całkowite ograniczenie kontaktu z czynnikami uczulającymi. Jednak nie zawsze jest to możliwe lub eliminację podjęto zbyt późno – wówczas stosuje się leki przeciwhistaminowe w celu zmniejszenia objawów choroby.

Leki antyhistaminowe – co to takiego?

Najprościej nazwać ten rodzaj leków antagonistami histaminy – wówczas nazwa jest bardziej czytelna. Leki te znajdują zastosowanie w chorobach alergicznych, np. w sezonowym i całorocznym nieżycie górnych dróg oddechowych (zwłaszcza w alergicznym nieżycie nosa), alergicznym zapaleniu spojówek, astmie siennej, atopowym zapaleniu skóry, pokrzywkach, obrzękach alergicznych itp.

alergia na pyłki

 

Leki przeciwhistaminowe są zazwyczaj używane przez alergików jako postępowanie terapeutyczne w celu zmniejszenia objawów choroby. Skuteczność leków przeciwhistaminowych jest największa w odczynach alergicznych górnych dróg oddechowych takich jak katar sienny. W przypadku astmy oskrzelowej ich zadaniem jest poprawa oddychania przez nos.


Podstawową grupą takich leków stanowią leki przeciwhistaminowe blokujące receptory H1. Mechanizm ich działania polega na konkurencyjnym i odwracalnym łączeniu się z receptorem H1, co znosi objawy wywołane histaminą, odpowiedzialną za reakcję alergiczną. Nie hamują jednak wszystkich objawów, na przykład przy nieżycie nosa nie mają wpływu na obrzęk błony śluzowej (za: Alergia, Astma, Immunologia, 1997, 2(1), 3-8).

Wyróżnia się trzy grupy leków przeciwhistaminowych – LPH I generacji, LPH II generacji oraz najnowsze leki przeciwhistaminowe II generacji, do których należą rupatadyna i bilastyna.
Leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji to liczna grupa leków o różnej budowie chemicznej. Są to pochodne etanoloaminy, etylenodiaminy, piperydyny i fenotiazyny. Niektóre z nich mają inne zastosowanie, na przykład dimenhydrinat podawany jest też w kinetozach.


Leki antyhistaminowe wykazują dodatkowe działania blokujące inne receptory jak dopaminergiczne czy cholinergiczne, przez co w ich przypadku częściej mówi się o działaniach niepożądanych. Dotyczy to zwłaszcza działania hamującego na ośrodkowy układ nerwowy, co powoduje senność, otępienie i zaburzenia koordynacji ruchowej, a te zaburzenia mogą utrudniać aktywność życiową w stopniu większym niż same objawy choroby. Leki te wywierają działanie uspokajające, nasenne i przeciwlękowe, co jest przydatne w leczeniu atopowego zapalenia skóry, zawrotów głowy, choroby lokomocyjnej, kaszlu czy przeziębień, ale nie wolno przy ich stosowaniu prowadzić pojazdów mechanicznych.

Mimo to leki przeciwhistaminowe I generacji stosuje się często przy gwałtownych reakcjach alergicznych, ponieważ działanie aktywuje się do 30 minut, a czas ponownego podania leku wynosi średnio 3 godziny. Ponadto leki wykazują większą skuteczność niż leki drugiej generacji, zwłaszcza w przypadku chorób skóry z dużym świądem.


Leki przeciwhistaminowe drugiej generacji zalecane są w przypadku, kiedy objawy są w miarę łagodne i chce się pominąć u pacjenta obciążenia ośrodkowego układu nerwowego – dotyczy to szczególnie nieżytu nosa. Leki te dzielą się na trzy grupy, a mianowicie: długodziałające stosowane doustne (np. astemizol, terfenadyna), podawane miejscowo na błony śluzowe (lewokabastyna, azelastyna) i leki o krótkim działaniu (akrywastyna).

Więcej informacji o tym, w jakich przypadkach stosowane są leki przeciwhistaminowe II generacji oraz jakie mogą wywołać skutki niepożądane, znajdą Państwo w opisie preparatów przeciwhistaminowych: http://www.alergia-allegra.pl/preparat_przeciwhistaminowy.html.

 

Leki antyhistaminowe i przeciwhistaminowe – czy to to samo?

W literaturze można spotkać wymiennie pojęcia leków antyhistaminowych, przeciwalergicznych oraz przeciwhistaminowych. Jest to ta sama grupa leków, którą określa się również antyhistaminikami czy antagonistami receptora H1. Substancje te mają za zadanie zwalczyć lub precyzyjniej - odwrócić działanie histaminy.

alergia na pyłki w mieście

 

Pierwsze leki przeciwhistaminowe wprowadzono w 1937 roku. Ze względu na liczne działania niepożądane wprowadzono drugą generację, kierując się wynikami licznych badań o patomechanizmach chorób alergicznych. Nowa generacja pojawiła się na rynku w latach 80. i była bardziej skuteczna i mniej szkodliwa dla organizmu. Obecnie dostępne są preparaty o zróżnicowanych możliwościach stosowania – do użytku ogólnego, miejscowego jak krople do nosa czy oczu oraz preparaty złożone, w których skład często wchodzi dodatkowo pseudoefedryna.

Jak działają leki antyhistaminowe?

Mechanizm działania leków antyhistaminowych nie jest dokładnie poznany. Jednakże przeważa pogląd, że substancje chemiczne zawarte w lekach konkurują z histaminą o wspomniany wyżej receptor H1. Istotą ich działania jest związanie substancji czynnej z receptorem komórkowym, a skuteczność zależy właśnie od wygranej z histaminą – to właśnie receptory histaminowe zamykają drogę wielu komórkom, a histamina je otwiera, wywołując tym samym objawy alergiczne. Inny pogląd głosi, że lek przeciwalergiczny blokuje histaminę poprzez hamowanie dekarboksylazy histydyny przekształcającej histydynę w histaminę.


Leki przeciwhistaminowe blokują receptory H1, przez co łagodzą typowe symptomy i powinny być stosowane przez cały okres ich występowania.
Należy się również wyjaśnienie: wbrew pozorom, histamina jest potrzebna w ludzkim organizmie. Wprawdzie odpowiedzialna jest za reakcję alergiczną i wstrząs anafilaktyczny, ale odgrywa znaczącą rolę w utrzymywaniu homeostazy organizmu jako regulatora mikrokrążenia, stymulatora wydzielania kwaśnego soku żołądkowego i soków trawiennych, kontrolera osmo- i termoregulacji oraz tak istotnych reakcji seksualnych (za: Praktyka lekarska, zeszyty specjalistyczne, nr 74, 11/2012).

Leki przeciwalergiczne dostępne bez recepty

Do leków przeciwhistaminowych nowej generacji zaliczamy: terfenadynę, astemizol, cetyzyrynę, loratadynę, ebastynę, mizolastynę, feksofenadunę oraz działające miejscowo – lewokabastynę oraz azelastynę.

Leki przeciwalergiczne dostępne bez recepty mają głównie w swoim składzie cetyryzynę, która hamuje działanie histaminy (m.in. Zyrtec), loratadynę łagodzącą objawy kataru siennego i powstrzymującą odruch kichania (np. Aleric). Są również leki zawierające feksofenadynę (np. Allegra), które pomagają zwalczyć objawy kataru siennego w postaci kichania, swędzenia nosa, kataru, uczucia zatkanego nosa, zaczerwienienia i łzawienia oczu.
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania feksofenadyny oceniono na podstawie badań wieloośrodkowych, randomizowanych, z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo. Przykładem jest badanie na liczbie 507 chorych na sezonowy alergiczny nieżyt nosa i spojówek oczu, którym podawano lek w odpowiednich dawkach dwa razy dziennie przez 14 dni. Miarą skuteczności była ocena redukcji objawów przez pacjentów w skali 1-5. Wykazano, że substancja ta spowodowała znaczącą poprawę w całkowitej punktacji objawów, ponadto nie zaobserwowano efektów niepożądanych jak np. zaburzenia rytmu serca (za: Alergia, Astma, Immunologia, 2001, 6(4), 191-193).


Przy wyborze leku uwzględnia się przede wszystkim wiek pacjenta, ponieważ nie każdy lek przeciwhistaminowy bez recepty dostępny jest dla każdej grupy wiekowej. Ponadto analizie zostają poddane elementy dodatkowe, takie jak wpływ leku na inne choroby towarzyszące i sam koszt leczenia. W przypadku, kiedy zarekomendowany lub przepisany przez lekarza lek antyhistaminowy nie przynosi oczekiwanych rezultatów lub pacjent odczuwa senność, dekoncentrację lub inne dolegliwości pogarszające jakość życia, wówczas dobiera się lek z tej samej grupy.

Trudno jednoznacznie określić szczegółowe zasady wyboru leku przeciwhistaminowego – każdorazowo zaleca się konsultację z lekarzem. Również i porady zamieszczone w tym artykule należy traktować wyłącznie informacyjnie i w przypadku dodatkowych pytań lub problemów ze zdrowiem należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Źródła:

  • http://www.kwadryga.pl/upload/Dokumenty/Artykuly_naukowe/2017_7_naukowy.pdf
  • http://eurosys.pl/img/cms/Zeszyt_Diphergan%2074(11-2012)%20do%20www.pdf
  • http://psjd.icm.edu.pl/psjd/element/bwmeta1.element.psjd-125245d8-a76d-48b5-99a9-5c5fc729036c/c/leki-przeciwhistaminowe-ii-generacji-w-praktyce-codziennej.pdf
  • https://journals.viamedica.pl/forum_medycyny_rodzinnej/article/download/10212/8712
  • http://www.czytelniamedyczna.pl/1153,leki-przeciwhistaminowe-h1-stosowane-w-terapii-chorob-alergicznych.html
  • http://www.kwadryga.pl/upload/Dokumenty/Artykuly_naukowe/2017_7_naukowy.pdf https://pl.wikipedia.org/wiki/Antagonisty_receptora_H1https://www.doz.pl/czytelnia/a2742-Ktory_doustny_lek_przeciwalergiczny_wybrac
  • https://pub.rejestrymedyczne.csioz.gov.pl/Pobieranie.ashx?type=24660-c
  • http://mediton.nazwa.pl/library/aai_volume-6_issue-4_article-59.pdf

Wszystkie treści zamieszczone w Serwisie, w tym artykuły dotyczące tematyki medycznej, mają wyłącznie charakter informacyjny. Dokładamy starań, aby zawarte informacje były rzetelne, prawdziwe i kompletne, jednakże nie ponosimy odpowiedzialności za rezultaty działań podjętych w oparciu o nie, w szczególności informacje te w żadnym wypadku nie mogą zastąpić wizyty u lekarza.

Więcej artykułów